23 Μαρ. 2020

Η νοσούσα φύση

και η πανδημία

Εδώ και καμιά τεσσαρακονταετία το φαινόμενο της όξινης βροχής στη Γερμανία (προκληθέν από τα βιομηχανικά απόβλητα στον ατμοσφαιρικό αέρα) εξαφάνισε μεγάλες δασικές εκτάσεις στη χώρα -ανάμεσά τους έπληξε τον Μέλανα Δρυμό. Πολιτική απόρροια εκείνου του δραματικού γεγονότος ήταν η εμφάνιση στο προσκήνιο του κόμματος των Πρασίνων. Ένα κόμμα που έκτοτε διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη Γερμανία, με συμμετοχή σε κυβερνήσεις συνεργασίας με το SPD και τον Γιόσκα Φίσερ κορυφαία προσωπικότητα του κόμματος, υπουργό Εξωτερικών και αντικαγκελάριο.  

Ευρύτερη πολιτική συνέπεια εκείνων των εποχών ήταν η εμφάνιση ενός διεθνούς κινήματος πρασίνων, κυρίως στην Ευρώπη, αν και μόνο στη Γερμανία ένα κόμμα περιβαλλοντιστών έπαιξε τόσο σημαντικό ρόλο.

Σήμερα, τα τελευταία 2-3 χρόνια με μεγάλη έμφαση, λόγω του φαινομένου της Κλιματικής Αλλαγής και των πρωτοφανούς κλίμακας ζημιών από πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές (σ’ όλες της ηπείρους του πλανήτη μας, δηλαδή με γενικευμένο τρόπο), το θέμα του περιβάλλοντος έχει επανέλθει σε πολύ πιο ευρεία, πιεστική και πολύ πιο απτή σε πολιτικά αιτούμενα βάση.

Η εμφάνιση της πανδημίας, συμπίπτει με αυτήν την οικονομική, καταναλωτική και κλιματολογική συγκυρία, ενώ στο περιθώριο της παγκοσμιοποίησης τίθεται ολοένα και πιο έντονα το «ηθικό ζήτημα» των επιλογών της ανθρωπότητας.

Ενώ πρακτικά και επιστημονικά (δηλαδή σε επίπεδο τεχνοκρατικού ορθολογισμού) καμιά σχέση δεν μπορούν να έχουν οι επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής με την εμφάνιση ενός καινούριου ιού, ηθικά και ψυχολογικά γεννάται ένα ερώτημα: Μπορεί το είδος των ανθρώπων να διατηρεί αλώβητη την ψευδαίσθηση ότι υγιαίνει και εξελίσσεται κανονικά και με διαρκή εκθετική πρόοδο, όταν διαβιεί σε περιβάλλον που νοσεί; Ή, απλά, η νοσούσα (ανθρώπων ένεκεν) φύση θα έβρισκε τον τρόπο κάπως, κάποια στιγμή, με γενικευμένο τρόπο να στείλει το μήνυμα της αρρώστιας, σε παγκόσμια κλίμακα;

Δεν περιμένω (ούτε αναζητώ), βεβαίως, ορθολογικές απαντήσεις σε  «μη ορθολογικά» ερωτήματα! Γι’ αυτό και η όποια απάντηση θα μπορούσε σήμερα να δοθεί σ’ αυτήν τη φιλοσοφική συζήτηση (θαρρώ, όμως, πως ίσως είναι η πιο πρακτική -αν και φιλοσοφική- συζήτηση παρά ποτέ) μπορεί αναζητηθεί μόνο στην ηθική πτυχή των πραγμάτων.

Ναι, ποτέ δεν θα αποδειχτεί ότι ο ιός οφείλεται στην Κλιματική Αλλαγή (δηλαδή μια ανθρώπινη επίπτωση στις λειτουργίες της Φύσης). Ναι, θα το ξεπεράσουμε κι αυτό και θα ξαναγυρίσουμε κάποια στιγμή σε κάποιο είδος κανονικότητας. Ναι, θα ξαναπιάσουμε το νήμα της πολιτικής, από ‘κει όπου το αφήσαμε όταν ξέσπασε η πανδημία. Ναι, θα αυτοεπιβεβαιωθούμε για μιαν ακόμη φορά ως έμβιο είδος για την επικυριαρχία μας επί παντός.

Υπάρχει, όμως, άραγε, άλλη μεγαλύτερη απόδειξη αφροσύνης ότι ξέρουμε ήδη από σήμερα ότι όταν όλα περάσουν και όταν θα είμαστε ξανά «υγιείς» στις δραστηριότητες της καθημερινότητάς μας, μέσα στην ίδια νοσούσα Φύση θα συνεχίσουμε να δρούμε; 

Ναι, ένας επόμενος ιός, κάποια στιγμή στο μέλλον θα εμφανιστεί και θα απειλεί να μας αφανίσει. Ναι, και τότε θα έχουμε ηθικά και πρακτικά ζητήματα να θέσουμε και να αναζητήσουμε τον χειρισμό τους. Ναι, και κάθε φορά θα ξεχνάμε τις αστοχίες μας. Ναι, οι πυρκαγιές οι πλημμύρες και το λιώσιμο των πάγων θα επιταθούν και οι ζημιές θα είναι μεγαλύτερες. Ναι, κάθε φορά θα είναι και χειρότερα, αφού η συσσώρευση της παθογένειας θα προοιωνίζεται επιδείνωση.  

Και ίσως (ο μη γένοιτο, και μπορούμε να το αλλάξουμε, αφού έχουμε τα μέσα, τα κίνητρα και τον τρόπο) η μεγαλύτερη τιμωρία μας είναι ότι συνεχίζουμε να υπάρχουμε, χωρίς να αλλάζουμε ότι μας πλήττει –αρκεί ποτέ το κακό να μη φτάνει να μας καταστρέψει ολοσχερώς.  

Τόση αλαζονεία στο νοήμον είδος μας, είναι ένδειξη ανετοιμότητας να απολαύσει τους καρπούς της διανοητικής υπεροχής του έναντι των άλλων ειδών. Συνιστά βλακεία μνήμης. Δηλαδή, απροθυμία συσσώρευσης εμπειρίας και αξιοποίησης γνώσεων. Η προσφυγή στη γενεαλογία της ίδιας της μαθησιακής διαδικασίας είναι αναγκαία. Ειδεμή, τα παιδιά των ανθρώπων θα είναι ολοένα και πιο μορφωμένα από τους προηγούμενους, αλλά την ίδια ώρα όλο και πιο δυστυχή.

 

 

 

 

19 Μαρ. 2020

2 ψέματα + 1 αήθεια

στην οικονομία

Χθες, μια μέρα πριν την ανακοίνωση της ΕΚΤ ότι εντάσσει την Ελλάδα στο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων, η Τράπεζα της Ελλάδα (δηλαδή ο κ. Γιάννης Στουρνάρας) είχε επισήμως ανακοινώσει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός στο πρώτο δίμηνο του έτους σε ταμειακή βάση εμφάνισε πρωτογενές έλλειμμα 383 εκατ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 832 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Ξεκινώ με αυτό, για να απαντηθεί η άκαιρη και απρόσφορη για πολιτικές αντιπαραθέσεις τούτην την ώρα αήθεια, σε συνθήκες εξαιρετικά κρίσιμες, να εμφανίζονται δημοσίως υπουργοί και να διαπράττουν το ολίσθημα να εμφανίζουν έκτακτα μέτρα που εξαγγέλλονται για τη στήριξη της οικονομίας, ως δήθεν απόρροια αναγνώρισης της επιτυχούς οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη.  

Είναι κρίμα (και ανησυχητικό) που ο ευπρεπής Σταϊκούρας, μπαίνει κι αυτός στον χορό της φθηνής εντυπωσιοθηρίας των διαγγελμάτων του πρωθυπουργού, από την οποία ως σήμερα απείχε.

Επαναλαμβάνω: Οι πολιτικοί -ιδίως της κυβέρνησης- έχουν χρέος στην εποχή του κορωναϊού να παραμερίσουν αμέσως τη μικροπολιτική και να επιστρέψουν πάραυτα στην Πολιτική! Προέχει να ξεπεράσουμε τον κάβο με όσο το δυνατό λιγότερες απώλειες και μετά με το καλό θα υπάρχει ο χρόνος και μικροπολιτική να γίνει. Σήμερα, όμως, όχι!

Προφανώς, λοιπόν, από το στοιχείο που στην αρχή ανέφερα προκύπτει ότι δεν μπορεί να είναι η θετική για την οικονομία μας απόφαση της ΕΚΤ απόρροια της καλής πορείας με κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη (υπάρχει άλλωστε πληθώρα και άλλων στοιχείων που πριν τον κορωναϊό μαρτυρούσαν το αντίθετο). Αντίθετα, είναι αποτέλεσμα της γενικής κίνησης στην ευρωζώνη να αναχαιτιστούν οι συνέπειες της νόσου στις οικονομίες των χωρών-μελών (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας και τούτο μόνον επειδή είμαστε εκτός μνημονίων). Μνημόνια, τα οποία οι πριν το 2015 κυβερνήσεις έφεραν, με τον κ. Σταϊκούρα, μέλος τότε του οικονομικού επιτελείου, και η επόμενη κυβέρνηση 2015-2019 πέτυχε να μας βγάλει απ’ αυτά.

Αφήστε, λοιπόν, την «πολιτική αρπαχτή» υπουργέ των Οικονομικών! Κάντε τη δουλειά σας  και επικεντρωθείτε σ’ αυτήν. Τα υπόλοιπα με το καλό αργότερα…

Περνάω στα 2 ψέματα:

α. Είπε ο κ. Σταϊκούρας (και φυσικά ο μετρ στις «πολιτικές αρπαχτές» Κυριάκος Μητσοτάκης διά του Μεγάρου Μαξίμου έσπευσε να πλειοδοτήσει) ότι η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ ήταν κάτι που η προηγούμενη κυβέρνηση δεν κατάφερε να κάνει. Μάλιστα το μέγαρο Μαξίμου τόλμησε να εκστομίσει ότι είναι «τεράστια προσωπική επιτυχία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη», καθώς έγινε έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία που είχε ο ίδιος χθες το πρωί με την επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. «Κάτι που δεν μπόρεσαν να κάνουν ο ΣΥΡΙΖΑ κ ο Τσίπρας επί 4,5 χρόνια», ανέφερε το πρωθυπουργικό γραφείο. Ενήμεροι για το τηλεφώνημα ήταν μόνο ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας και ο επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης, προσέθεσε το πρωθυπουργικό γραφείο για να πείσει εμάς τους άσχετους ιθαγενείς πόσο φοβερός είναι πρωθυπουργός μας!

Αλήθεια, κύριε Μητσοτάκη, δεν μπόρεσε να το κάνει  ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας; Και το μπορέσατε εσείς; Λίγη ντροπή δεν έχετε; Τολμάτε εν μέσω κορωναϊού να μας ξαναφέρνετε στην εποχή των ψεμάτων σας, ότι δήθεν η προηγούμενη κυβέρνηση δήθεν είχε ανταλλάξει τη μη περικοπή των συντάξεων με το όνομα «Μακεδονία» και ότι δήθεν είχε υπογράψει το 4ο μνημόνιο; Και το κάνετε με τη χώρα (όπως κι όλος ο πλανήτης) δεμένη τα σκοινιά της πανδημίας;

Ο αποκλεισμός της Ελλάδας από τα προγράμματα της ΕΚΤ υπήρξε (και συνεχίζει να υπάρχει και μόνον εκτάκτως ήρθη, λόγω κορωναϊού) επειδή η Ελλάδα και εντός μνημονίων (που εσείς υπογράψατε και ο ΣΥΡIZA και ο Τσίπρας μας έβγαλαν απ’ αυτά) δεν αποτιμάται από τους οίκους αξιολόγησης σε επενδυτική βαθμίδα. Και η επενδυτική βαθμίδα σχετίζεται με τα επιτόκια εξωτερικού δανεισμού της χώρας, τα οποία η κυβέρνησή σας παρέδωσε (στον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα) στο 5% για τα δεκαετή ομόλογα και (ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας) σας άφησαν μειωμένο στο 2%, μαζί με δημοσιονομικό μαξιλάρι 37 δισ. ευρώ!

Αιδώς Αργείοι, επιτέλους!!!

Αλλά λέτε και ψέματα επικίνδυνα, κύριε Μητσοτάκη! Επικίνδυνα για όλους μας! (Όπως ήταν η στάση σας στις Πρέσπες και στις βλακείες περί 4ου μνημονίου). Παρουσιάζετε ότι δήθεν είναι μόνιμη η ένταξη της Ελλάδας στα προγράμματα αγοράς κρατικών ομολόγων από τη ΕΚΤ, ενώ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ!!! Και το γνωρίζετε! Η μόνιμη ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα της ΕΚΤ θα γίνει όταν τα επιτόκια δανεισμού πέσουν σε βιώσιμα επίπεδα -και σήμερα, επί των ημερών σας, λόγω κορωναϊού βεβαίως, ξανανέβηκαν στο 4% και έπεσαν πάλι μετά τις ανακοινώσεις Λαγκάρντ στο 2,8%!

Αφήνω τις βροντερές ηλιθιότητες ότι «σας πήρε η Λαγκάρντ τηλέφωνο» και άλλα τοιαύτα γραφικά, που μόνο αν μας θεωρείτε μειωμένης αντιλήψεως πολίτες αρμόζουν στην περίσταση. Φυσικά σας πήρε τηλέφωνο! Όπως πήρε όλους τους ηγέτες των χωρών-μελών της ευρωζώνης και τους κεντρικούς τραπεζίτες. Τόσο υποτιμητική της νοημοσύνης μου ως πολίτης αναφορά πρωθυπουργού δεν ανέμενα, το ομολογώ. Υπερβήκατε κάθε όριο, κύριε Κυριάκο Μητσοτάκη!

β. Το δεύτερο μεγάλο ψέμα σας είναι ότι εμφανίζετε τεχνηέντως το πρόγραμμα της ΕΚΤ που τρέχει από το 2015, ως δήθεν συνέπεια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Ενώ γνωρίζετε ότι το πρόγραμμα αυτό, εν συντομία QE, υιοθετήθηκε από τον Μάριο Ντράγκι για όλη την ευρωζώνη και δεν αφορούσε ειδικά στην Ελλάδα, λόγω Τσίπρα, όπως ανερυθρίαστα προσπαθείτε να παρουσιάσετε. Λόγος εξαίρεσης της Ελλάδας από το QΕ, εκτός της αξιολόγησής της σε μη επενδυτική βαθμίδα, ήταν ακόμη -κι αυτό δεν μπορεί να μην το γνωρίζετε- ότι ήταν σε μνημόνια. Και σήμερα η Ελλάδα δεν είναι σε μνημόνια, επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας (και όχι εσείς) έβγαλαν τη χώρα απ’ αυτά!

Για να το πω απλά: Αν σήμερα η Ελλάδα ήταν σε μνημόνια (και δεν είναι επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας πέτυχαν την έξοδό μας απ’ αυτά), απλά δε θα ήμαστε ούτε και τώρα στα πρόγραμμα της ΕΚΤ. Έτσι; Αυτή είναι η αλήθεια!

Μας φλομώσατε, όμως, στα ψέματα κύριε Κυριάκο Μητσοτάκη, και για έναν ακόμη τελευταίο λόγο:  Αφήνετε να εννοηθεί ότι το 2015 ήμαστε σε μνημόνιο λόγω ΣΥΡΙΖΑ και αλλιώς (αν δηλαδή είχε κερδίσει τις εκλογές ο κ. Σαμαράς) δεν θα μπαίναμε στο 3ο μνημόνιο!

Αλήθεια, κύριε πρωθυπουργέ; Δεν θα μπαίναμε στο 3ο μνημόνιο χωρίς ΣΥΡΙΖΑ; Μα ξεχνάτε ότι ο κ. Σαμαράς (και μαζί του ο κ. Βενιζέλος, πρόεδρος τότε του ΠΑΣΟΚ και ήδη σήμερα ΚΙΝΑΛ) ήταν τα μόνα κόμματα που στα προεκλογικά προγράμματά τους υπόσχονταν και νέο μνημόνιο; Έλεγε ή δεν έλεγε προεκλογικά ο κ. Σαμαράς ότι αν κέρδιζε τις εκλογές  (ο ου εγένετο) θα έθετε τη χώρα σε προληπτική πιστοληπτική γραμμή, για την παραχώρηση της οποίας ρητά στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς προβλέπεται η υπογραφή μνημονίου; Τόσο απροκάλυπτα ψέματα πια;

Κάτι τελευταίο για να αποδειχτεί οριστικά πόσο επικίνδυνος είσαστε: Εσείς ο ίδιος (και μαζί σας και ο κ. Γιάννης Στουρνάρας) λίγο πριν τις τελευταίες κάλπες ζητάγατε επίμονα από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα να εντάξουν την Ελλάδα  σε προληπτική πιστοληπτική γραμμή. Μ’ άλλα λόγια, ζητάγατε να υπογραφεί και νέο μνημόνιο. Καταβαίνετε ότι εάν είχατε τότε εισακουστεί, σήμερα δεν θα μπορούσαμε εντός μνημονίου να ενταχτούμε στο νέο QE της ΕΚΤ, …το οποίο σήμερα εσείς θριαμβολογείτε ότι πετύχατε; Τόση αήθεια! Τόσο ψέμα! Τόση μικροψυχία και επικοινωνιακή στήριξη της «αφεντομουτσουνάρας» σας, την ώρα οι πολίτες αγωνίζονται!

Κύριε Μητσοτάκη, είμαστε (και θα είμαστε ως το τέλος της πανδημίας) όλοι στο πλευρό σας! Κάντε, όμως, τη δουλειά σας και πάψτε να μας υποτιμάτε τόσο βάρβαρα! Νησάφι!

Στο κάτω-κάτω, αν σήμερα είχαμε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, εσείς πρώτος θα είχατε σπεύσει να την ανατρέψετε και να ζητάτε και λίγο και λιγάκι εκλογές, ενώ αντίθετα, ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας σας στηρίζουν στη μάχη κατά της αρρώστιας, όπως άλλωστε οφείλουν να κάνουν υπεύθυνα κόμματα και ηγεσίες.

 

 

 

 

14 Μαρ. 2020

H ύστατη δοκιμασία

Τις τελευταίες εβδομάδες εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας η παγκοσμιότητα, ως πρακτικό γεγονός με όλες τις συνέπειές του.

Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που συμβαίνει αυτό! Η μοναδικότητά των ημερών δεν σχετίζεται με το ότι όλοι στο πλανήτη παρακολουθούν το ίδιο γεγονός και περίπου με τον ίδιο τρόπο. Έχω την εντύπωση πως με ανάλογο τρόπο έχουμε βιώσει κι άλλες φορές γεγονότα: το τσουνάμι σε απ’ ευθείας μετάδοση, η 11η Σεπτεμβρίου, οι πυρκαγιές στον Αμαζόνιο, τη Σιβηρία και την Αυστραλία ως συνέπειες της Κλιματικής Αλλαγής, είναι μερικά απ’ αυτά. Γιατί, λοιπόν, η παγκοσμιότητα ως παρούσα και ρέουσα καθημερινότητα αυτή τη φορά διαφέρει;

Νομίζω πως η μεγάλη αλλαγή βρίσκεται στον ίδιο τρόπο αντίδρασης απέναντι στην επέλαση της πανδημίας. Οι άνθρωποι του πλανήτη κλεισμένοι στα σπίτια τους και με τα σύνορα μεταξύ των χωρών ερμητικά σφραγισμένα, μέλη μιας κοινωνίας που θεάται τον κόσμο μόνο μέσα από την τηλεόραση και το διαδίκτυο (και τελικά εξαρτάται και στα πρακτικά ζητήματα απολύτως απ’ αυτά), είναι η σκηνή που δηλώνει την ιστορικότητα των στιγμών. Είναι κορυφαίου συμβολισμού το γεγονός ότι αυτή η μοναδική πραγματικότητα βιώνεται ακριβώς με τα σύνορα μεταξύ των χωρών να κλείνουν το ένα μετά το άλλο, ως δήθεν μέσου αποτροπής της πανδημικής συνέχειας, ενώ εκείνη είναι ήδη εδώ και μη αντιστρέψιμη, σε μια ένδειξη υπέρτατης αμηχανίας των κρατών να ανακόψουν τις συνέπειες του πλανητικού γεγονότος της νόσου, προσφεύγοντας στην τεχνική άρση του βασικού χαρακτηριστικού της παγκοσμιοποίησης: την ελευθερία διακίνησης ανθρώπων, χρήματος και εμπορευμάτων.

Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που προσδίδει μοναδικότητα στα πράγματα: Το όμοιο βίωμα! Αν στη μεγάλη καταστροφή της 11ης Σεπτεμβρίου η μισή ανθρωπότητα πανηγύριζε για την «τιμωρία στους Αμερικάνους», κι αν στις πυρκαγιές ή τις μεγάλες φυσικές καταστροφές αυτό που συνέβαινε ήταν «μακριά από μας», ως προσλαμβανόμενη εντύπωση των συμβαινόντων για την πλειοψηφία των κατοίκων της Γης, σήμερα η αγωνία για τις συνέπειες του κακού δεν αλλάζει ανάλογα με το που ζει καθένας μας. Είναι η βεβαιότητα πια της «ενιαίας μοίρας» για όλους μας, που με τη βαρβαρότητα της μεταφυσικής πεποίθησης (αν και στην πραγματικότητα εξ αγνοίας) καλύπτει τις διαφορές ανάμεσά μας. Πιο σαρωτική ένδειξη από το ότι οι θρησκείες, που στην παγκοσμιοποίηση φιλοξένησαν επίμονα την ψευδαίσθηση στους πιστούς τους ότι είναι το άκαμπτο και άθικτο μέρος των αλλαγών που ελάμβαναν χώρα, υποδεικνύουν όμοια αντίδραση στο εκκλησίασμα (εδώ η λέξη με την κοσμική, και όχι τη λατρευτική της σημασία) δεν θα μπορούσε να υπάρξει.     

Κρατώ με μεγάλο ενδιαφέρον τα μάτια μου πάνω σε δύο σημεία:

- την «αταξική» διεισδυτικότητα του ιού στα σώματα των κοινωνιών, όλων ανεξαιρέτως, και

- την ηλίθια μάχη οπισθοφυλακών από εκπροσώπους εμμονικών προσλήψεων της ως σήμερα πολιτικής «κανονικότητας», ως δήθεν συμβολής στην προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του κορωναϊού.

Στο πρώτο σημείο, η εμφανιζόμενη (και διακινούμενη από ορισμένους λανθασμένα και ένεκα προσωπικού πολιτικού πάθους ως απόδειξη πραγμάτων με κοινωνικό βάθος σημαινομένων) προτίμηση του ιού σε πλουσίους, φυσικά δεν είναι παρά απόδειξη ότι μόνο εκείνοι μπορούν να αντέξουν το κόστος εκατοντάδων ευρώ για να κάνουν το τεστ ως προσωπική (και όχι ως απόρροια συλλογικής ανάγκης) διασφάλιση. Το σημειώνω, διότι κατ’ εξοχήν είναι σημείο εσωτερικής άμυνας του ταξικού μοτίβου αντίδρασης των κοινωνιών απέναντι σε γεγονός (την πανδημία) που σαρώνει η  ίδια την έννοια των διαστρωματώσεων διάκρισης μεταξύ πολιτών, ενώ εδώ η ανάγκη δεν είναι οριζόντιες «λύσεις υγείας», αλλά κάθετες και εγκάρσιες.

Στο δεύτερο σημείο, ομολογώ πως μόνο με οργή αντέδρασα από την προσπάθεια Βάιντμαν (παρ’ ολίγον διοικητή της ΕΚΤ, αντί της Λαγκάρντ) και εκλεκτού της σοϊμπλικής περιοριστικής οικονομικής πολιτικής, να υπεραμυνθεί του σφάλματος της τελευταίας δεκαετίας ως μέσου αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, αποκρούοντας την πανταχόθεν αναγνώριση της ανάγκης να χαλαρώσουν οι πολιτικές συσσώρευσης πλεονασμάτων από τις ισχυρές χώρες, σε μια προσπάθεια επιβίωσης με τη χαλάρωση αυτή της διεθνούς (και ευρωπαϊκής εν προκειμένω) ζώσας οικονομίας, από την επίθεση των συνεπειών του ιού. Αλίμονο, αν ακόμη και σήμερα οικονομολόγοι δίνουν τη μάχη υγείας των προϋπολογισμών του κράτους στο οποίο εντάσσονται,  όταν η μάχη είναι περί υγείας των ανθρώπων.

Και με την αφορμή αυτής της τελευταίας αναφοράς περί Βάιντμαν θέλω να πω και κάτι ακόμη, κλείνοντας αυτή την πρώτη γραφή για τον κόσμο μας την εποχή των κορωναϊών.

Δεν συμφωνώ με την προσέγγιση πολλών φίλων ότι η πανδημία δικαιώνει τα δημόσια συστήματα Υγείας! Και δεν τη δικαιώνει τώρα και υπό τις παρούσες ιδιόμορφες συνθήκες, διότι αυτή η δικαίωση ουδέποτε εξέλιπε! Πάντα εκεί ήταν, χωρίς ανάγκη επιβεβαίωσης. Όπως και σήμερα, η «επιστροφή» στα συστήματα δημόσιας Υγείας δεν είναι μια ρεβάνς (δηλαδή παιχνίδι σκοπών), αλλά ανταπόκριση σε μια ανυπέρβλητη ανάγκη. Μόνο που απομένει είναι οι ανόητοι και με το αζημίωτο υποστηρικτές της εμπορευματοποίησης της ανθρώπινης Υγείας, να συναισθανθούν πόσο κακό έκαναν πλήττοντας συστηματικά τη συλλογική ποιότητας ζωής αντί  πινακίου φακής της νεοφιλελεύθερης εμμονής.  

 

 

 

11 Μαρ. 2020

Το χειρότερο είναι να πιστεύουμε

ότι η δημοκρατία δεν απειλείται…

Στην πολιτική ιστορία μας με κωμικοτραγικά ανακλαστικά ανακαλείται από τους παλιότερους στη μνήμη μας η μνημειώδους βλακείας ομιλία του δικτάτορα Παπαδόπουλου, στην οποία εξηγούσε γιατί μας αφαίρεσαν τις δημοκρατικές ελευθερίες και μας «έβαλαν στο γύψο» -όπως είναι η φράση που έμεινε. Καταπλητική είναι η στιγμή από εκείνη την ομιλία, στην οποία ο πραξικοπηματίας λέει το αμίμητο «…ο καθένας μπορεί να πιστεύει εις οίον σύστημα επιθυμεί. Οι Έλληνες δεν μπορούμε να πιστεύωμεν εις τον κομμουνισμόν…».

(Ένα απόσπασμα της τραγικά γελοίας ομιλίας του αρχιπραξικοπηματία, για τους νεώτερους, εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=b4ixmD5QrA4)

Πέρασαν άραγε αυτά; Ή  μήπως τα ξαναζούμε σε νέο αμπαλάζ του γύψου που σήμερα χρησιμοποιείται;

Το σκέπτομαι ολοένα και περισσότερο, με τη θέα της παραστρατιωτικής και παρακρατικής δράσης ομάδων σε περιφέρειες της χώρας, υπό την ανοχή -αν όχι την υποκίνηση- της σημερινής κυβέρνησης.

Το χειρότερο είναι να πιστεύουμε ότι η δημοκρατία στα θεμελιώδη στοιχεία της λειτουργεί και δεν απειλείται, επειδή μπορούμε να γράφουμε δυο λόγια στα κοινωνικά δίκτυα.  

Ποιά κοινωνικά δίκτυα; Εκείνα που ξεκάθαρα από μόνα τους αποφαίνονται και μου βγάζουν «πρώτη μούρη» στον «τοίχο» μου, ό,τι τα ίδια έκριναν ό,τι με ενδιαφέρει. Εκείνα αντί για μένα!

Εκείνα, που τη μια μέρα μπήκα (προ ημερών) στο διαδίκτυο για να αναζητήσω μια μεταχειρισμένη ηλεκτρική συσκευή και την άλλη μέρα στον λογαρισμό μου σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο που διατηρώ «προφίλ» έπεφταν βροχηδόν οι διαφημίσεις για ηλεκτρικές συσκευές.

Κι αν «με ξέρουν» στις καταναλωτικές κινήσεις μου, φαντάζεστε ότι δεν θα απέχουν με το αζημίωτο του να με καθοδηγούν και στις πολιτικές, πολιτιστικές και κοινωνικές πτυχές των πραγμάτων!

Δημοκρατία οπωσδήποτε δεν είναι αυτές οι επιφανειακές και εκτονωτικές της ανάγκης προσωπικής πολιτικής έκφρασης δυνατότητες. Αυτά είναι ασήμαντα. Δημοκρατία είναι να έχεις (και να φέρεις) την αίσθηση της ελευθερίας σου να μπορείς να βγεις εξω και να μιλησεις για τις ιδέες και τις γνώμες σου, χωρίς να απειλείσαι από κανέναν και για τον οποιονδήποτε λόγο. Και αυτές οι γνώμες και οι απόψεις σου- κατά έναν απροσδιόριστο αλλά τελικά αποτελεσματικό τρόπο- να συνεκτιμώνται στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων του οργανωμένου κράτους, ισότιμα για όλους και χωρίς αποκλεισμούς.

Ακόμη, Δημοκρατία είναι (κι αυτό το επιβάλλει ρητά και κατηγορηματικά και το ισχύον ελληνικό σύνταγμα), να έχεις πρόσβαση σε πληροφόρηση από τα μέσα ενημέρωσης επί του πραγματικού και όχι επί των fake news. (Κι αυτό έχει τη διπλή σημασία του ως καίριο νομιμοποιητικό σημείο για την έκβαση οποιασδήποτε κάλπης εκλογών, αφού τεκμαίρεται ότι μόνο πολίτης τελών εν γνώσει της αλήθειας λαμβάνει ορθές αποφάσεις).

Αν αυτά τα παραπάνω έχουν καμφθεί  με οποιαδήποτε προβαλλόμενη αιτιολογία και απ’ οποιονδήποτε, δεν υπάρχει η Δημοκρατία. Εκτροπή εκτυλίσσεται, που η θεσμική και πολιτειακή αποτύπωσή της απλά είναι ζήτημα χρόνου να διαφανεί.   

Μόνον ο γύψος αλλάζει…  

 

 

 

7 Μαρ. 2020

Το τέλος των συμβόλων 

Η ξεκάθαρα ελλειπτική της αλήθειας και απολύτως αμήχανη προσέγγιση αναγνωρισμένου κύρους επιστημόνων μας στο απλούστατο από ιατρικής άποψης ερώτημα εάν ο κορωναϊός μεταδίδεται με τη μετάληψη στις ελληνικές εκκλησίες, καθώς  και η αδυναμία καθοδήγησης των πολιτών διά της γυμνής καταφατικής ειλικρίνειας στα αυτονόητα (και μεγάλης σημασίας θέματα δημόσιας Υγείας), δεν είναι τυχαία. Ορίζει, νομίζω, την παταγώδη αποτυχία να αρθρωθεί πειστικός συμβολικός λόγος από μεριάς της εγχώριας Ορθοδοξίας.

Κι αν το ιερατείο στοιχειωδώς αδυνατεί να μεταφέρει στους πιστούς την πνευματική πτυχή των συμβόλων της θρησκευτικής πεποίθησης και εμμένει στις πρακτικές επαληθεύσεις, ακόμη κι αν αυτές είναι  ψευδείς, ως μόνου μέσου πειθούς του εκκλησιάσματος, τότε μιλάμε για μαζική προσχώρηση στην προκατάληψη. Από τις κεφαλές της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησίας ως τη βάση, μητροπολίτες και απλούς ιερείς.   

Σε εξατομικευμένο επίπεδο ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα για την ιατρική κοινότητα των προβεβλημένων επιστημόνων μας. Αν -μερικοί ανάμεσά τους- ούτε εκείνοι, που εκ της επιστημονικής τους γνώσης, όντας πιστοί, εμφανίζονται αδύναμοι  να αποδείξουν ότι τουλάχιστον κατανοούν τον πανίσχυρο συμβολικό λόγο της Ορθοδοξίας, τότε χάνεται κάθε ελπίδα για ένα σύστημα θρησκευτικών πεποιθήσεων, απαλλαγμένο από τέτοιες προκαταλήψεις. Και επειδή εδώ έχουμε να κάνουμε με πανδημία, εύκολα φτάνουμε και στην παράκρουση!

Κι εδώ υπαρχει και ένα ακόμη συμπέρασμα: Δεν είναι η «αριστεία» που με τόση ελαφρότητα επιστρατεύτηκε για να ορίσει τρέχοντα και εκ φύσης φθηνά πολιτικά προτάγματα, κριτήριο αλάθητης πνευματικότητας. Οι προβεβλημένοι επιστήμονες που επιχειρηματολογούν για το απρόσβλητο της μετάληψης από ιούς, δεν έπαψαν να είναι καλοί επιστήμονες. Άρκεσαν λίγα λεπτά, όμως, για να πάψουν να είναι προβεβλημένοι πνευματικοί άνθρωποι.       

Από μικρό παιδί δεν είχα καλή σχέση με τα αποδεικτικά της ορθοδοξίας στοιχεία περί πίστεως, που περιέβαλαν τον χρόνο και τον τόπο του τότε άγουρου βίου μου. Όμως, πάντα αναγνώριζα και σεβόμουν έναν ισχυρό δεσμό των συμβόλων με τα τυπικά μέρη του πράγματος, ως μέρους ενός συλλογικού συνεκτικού ιστού με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός μου. Σήμερα, αυτά τα σύμβολα αποδομούνται τραγικά από τους ίδιους τους ταγούς της διαφύλαξής τους. Και η προϊούσα απομείωση του σεβασμού μου απέναντί τους έρχεται ως φυσική συνέπεια. Δεν χαίρομαι γι’ αυτό! Λυπάμαι βαθύτατα, όπως όταν χάνω ένα στήριγμα -συμπληρωματικό και συμβολικό, βεβαίως, για την κοσμοθεωρία μου- σχετικά με τον τρόπο κατανόησης και βίωσης του κόσμου.

Σκέπτομαι, όμως, αν τελικά ακόμη κι εμένα χάνουν από «θεατή» της Ορθοδοξίας, ποιοί θα απομείνουν να σχετίζονται μαζί της, αν όχι μόνο θρησκόληπτοι άνθρωποι;