31 Οκτ. 2020

Οι οικονομικές συνέπειες του δεύτερου πανδημικού κύματος μόλις ξεκίνησαν

Παρακμή και καταστροφή,

ή πολιτική αλλαγή

Καθώς οι εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης και οι αναλύσεις των τραπεζών δεν έχουν ακόμη πάρει χαμπάρι την πραγματικότητα και αγωνίζονται μάταια να εκπέμψουν αισιοδοξία για τη συνέχεια στην οικονομία, το περιβάλλον βαραίνει διεθνώς όσο ποτέ άλλοτε σε καιρό ειρήνης, από την περίοδο που ο καπιταλισμός έγινε το κυρίαρχο μοντέλο οικονομικής πολιτικής. Είναι μια ιστορική στιγμή για την ανθρωπότητα! Και φυσικά και για την Ελλάδα.

Πιο τραγικό από την αποτόμη επιστροφή στην κατηφορική οδό, μετά την ψευδοευφορία ότι οι επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία ήταν ένα κακό που πέρασε (ανάλογης ελαφρότητας αστοχία με την υγειονομική πτυχή της πανδημίας, που δυστυχώς σήμερα επιφέρει βαρύτατες συνέπειες ως απόρροια επιλογών ανάξιων πολιτικών ηγεσιών), είναι ότι οι οικονομικές επιπτώσεις του λεγόμενου «δεύτερου κύματος», δεν έχουν καν αρχίσει να εκδηλώνονται -πολύ περισσότερο να συσσωρεύονται.

Φαινόμενα όπως η κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης, η ραγδαία μείωση του εισοδήματος των νοικοκυριών (υπό το πρόσθετο όνειδος του πτωχευτικού Μητσοτάκη), η αύξηση της ανεργίας (υπό το επί πλέον βάρος του εργασιακού μεσαίωνα που τώρα θεσμοθετεί με νέο νομοσχέδιο ο Μητσοτάκης) και η γενικευμένη φτώχεια σε κοινωνικές ομάδες που ως μέχρι πριν λίγο καιρό δεν το διανοούνταν, δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί στις πραγματικές διαστάσεις τους. Και η ολοφάνερη δυστοκία και απροθυμία να εγκαταλειφθεί επιτέλους η καταστροφική δημοσιονομική λιτότητα, από τους πλέον υπεύθυνους φορείς λήψης των οικονομικών αποφάσεων, και να περάσουμε στην εποχή αναδόμησης του κατασυκοσαντημένου (με απώτερο στόχο να οφεληθούν ιδιώτες απ’ αυτήν την απαξίωση) δημόσιου τομέα, καθυστερεί επιτείνοντας τα προβλήματα.

Ιδιαίτερα αρνητική συμβολή σ’ αυτό το σκηνικό της καταστροφής έχει το γεγονός ότι πολλοί ιδιώτες που έσπευσαν να λεηλατήσουν δημόσια περιουσία εκμεταλλευόμενοι το στημένο (και με πλουσιοπάροχα ταϊσμένους για πολλά χρόνια τους τους δημοσιογράφους που το επέβαλαν) αφήγημα ότι «το δημόσιο φταίει για όλα στην οικονομία», τώρα αποσύρονται αφήνοντας πίσω τεράστια χρέη, που καλούμεθα να αποπληρώσουμε όλοι οι υπόλοιποι, …δηλαδή το δημόσιο!

Ιδιαίτερα για την Ελλάδα το πρόβλημα είναι βαθύτερο και θα έχει βαρύτερες και μακροχρόνιες επιπτώσεις, διότι κοντά στους ιδιώτες, που αφού άρπαξαν δημόσια περιουσία (και αφού πέρασαν σε συνθήκες ανεπανάληπτου συβαριτισμού κάνα-δυο δεκαετίες) τώρα αποσύρονται με ελαφρά πηδηματάκια αφήνοντας σε μας τον λογαριασμό, λειτουργεί ένα τεράστιο δίκτυο μικρομεσαίων επιχειρήσεων (στην Ελλάδα ως ουσιαστικός τροφοδότης της κυκλοφορίας του χρήματος), που συμπαρασύρεται στην καταστροφή. Τα πτωχευτικά φαινόμενα μικρομεσαίων  επιχειρήσεων, την προσεχή περίοδο αναμένεται να προσλάβουν καταιγιστικό χαρακτήρα αλλοιώνοντας τη βασική δομή της καταναλωτικής «μηχανής» στην Ελλάδα, που φυσικά δεν μπορεί να υποκατασταθεί με τις τηλεαγορές.

Η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη καμώνεται πως δεν καταλαβαίνει ότι αν το περασμένο εξάμηνο δεν διασώζονταν οι δαπάνες για διατροφή στο περιβάλλον του καθολικού λοκντάουν η ύφεση θα είχε ήδη περάσει σε διψήφιο νούμερο και οι αντιπληθωριστικές πιέσεις θα είχαν κάνει εδώ και καιρό το χρήμα πανάκριβο και δυσεύρετο. Αν τώρα, λοιπόν, δεν είναι ακόμη η εποχή να κοπεί πληθωριστικό χρήμα, τότε πόση ακόμη ζημιά πρέπει να γίνει για να το πράξουμε;

Τα γράφω όλ’ αυτά, διότι με μεγάλη ανησυχία βλέπω τα ίδια σφάλματα και τις ίδιες αστοχίες που εχουν οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο «μπρος-πίσω» στην πανδημία και την οικονομία, να επαναλαμβάνονται ανεπίτρεπτα. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις αλλά και με τις επίσημες αναφορές της κυβέρνησης, όλα τώρα «ποντάρονται» στην επιλογή περιορισμών τώρα και για 3-4 εβδομάδες, υπό τη φρούδα ελπίδα ότι στο διάστημα αυτό όλα θα ξεπεραστούν (οικονομικά και υγειονομικά) και τα Χριστούγεννα με τις γιορτές η αγορά θα ανακάμψει!

Φυσικά πρόκειται για ανοησίες και για ψευδαισθητικές ελπίδες χωρίς αντίκρισμα, που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αποτελούν οργανωμένη κρατική πολιτική παρέμβασης προς ανάσχεση της εξαπλωσης του κορονοϊού και αντιμετώπισης των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Όμως, οι συνέπειες θα είναι και πάλι βαρύτατες, αφού την κάθε επόμενη φορά που θα βιαζόμαστε ανοήτως να πανηγυρίσουμε ότι το κακό πέρασε αυτό θα επιστρέφει δριμύτερο και η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της υπόθεσης θα γίνονται ολοένα και πιο δύσκολα διαχειρίσιμες.

Και μόνον το γεγονός ότι αυτές τις κρίσιμες εβδομάδες, αντί να διατίθεται το σύνολο της διαθέσιμης πολιτικής ενέργειας στην προσπάθεια αναχαίτισης του δεύτερου πανδημικού κύματος, με ιδιαίτερη επιμέλεια νομοθετούνται ρυθμίσεις ακραίου αντιλαϊκού προσήμου (σπάνιας κοινωνικής βαρβαρότητας για την ιστορία του ελληνικού νεοφιλελευθερισμού), όπως το πτωχευτικό και το εργασιακό, αποδεικνύει ότι η παρούσα κυβέρνηση αδυνατεί να καταγράψει και να αντιληφθεί τις συνέπειες των πράξεών της και «παίζει» το παιχνίδι της τραγικής δήθεν "κανονικότητας", που η ίδια προκάλεσε.

Αν κανένας περιγράψει τον άξονα των αιτίων που παράγουν τη θλιβερή παλινωδία θα καταλήξει με ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι ο κοινός αιτιώδης παρονομαστής της κατηφορικής πορείας έχει ξεκάθαρο πολιτικό ονοματεπώνυμο: Κυριάκος Μητσοτάκης!

Και φυσικά ο εντοπισμός του πολιτικού αιτίου όλης αυτής της διολίσθησης στην παρακμή, τη φτώχεια, την υγειονομική ανασφάλεια, την απαξίωση των δημοκρατικών θεσμών, την πολιτισμική και αξιακή κατάντια της σημερινής Ελλάδας, σε συνδυασμό με τη χειρότερη για τα ελληνικά γεωπολιτικά συμφέροντα της χώρας εικόνα εδώ και πολλές δεκαετίες, οδηγεί αμέσως στην κατανόηση του πώς θα ξεφύγουμε από την καταστροφική δίνη: Με μια ριζική πολιτική αλλαγή!