7 Ιαν. 2021

Τί απειλεί τη Δημοκρατία;

Οι ΗΠΑ, η Ελλάδα

και η Δημοκρατία

Στις δυτικές δημοκρατίες, εδώ και δεκαετίες, θυμάμαι 3 μόνο σοβαρές περιπτώσεις, στις οποίες με εισβολή στη Βουλή επιχειρήθηκε να  δρομολογηθούν πολιτικές εξελίξεις:

1. Στην Ισπανία το 1981 με τον γελοίο Τεχέρο, που πυροβολούσε μέσα στο κοινοβούλιο,

2. Στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2019, με την απόπειρα εισβολής χρυσαυγητών στη Βουλή, υπό τον Λαγό, και

3. Χθες στις ΗΠΑ.

Και στις 3 περιπτώσεις, επρόκειτο περί ακροδεξιών που στόχευαν σε κατάλυση της Δημοκρατίας με βίαιο τρόπο. Και στις 3 περιπτώσεις, η παράταξη από την οποία προέρχονταν οι επίδοξοι πραξικοπηματίες ήταν η δεξιά πολιτική παράταξη, που εμμέσως ή ευθέως,  ιδεολογικά ή και εκλογικά εφάπτεται συστηματικά και ως την εποχή μας (σήμερα, μάλιστα, με στενότερο τρόπο)  με τους νοσταλγούς των ναζιστών, των φασιστών  και των πολιτικών απογόνων τους.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι απόπειρες δρομολόγησης πολιτικών εξελίξεων ακύρωσης των δημοκρατικών ελευθεριών απέτυχαν.

Στις ΗΠΑ με τα χθεσινά γεγονότα παρουσιάζεται η ιδιαιτερότητα ότι η απόπειρα κατάλυσης της Δημοκρατίας, εκπορεύεται ευθέως από πρόσωπο που ασκεί τυπικά την εξουσία, έστω και μεταβατικά. Απ’ αυτή την οπτική, η χθεσινή κατάληψη του Κογκρέσου αποτελεί ποιοτική αναβάθμιση των απειλών κατά του δυτικού δημοκρατικού μοντέλου. Και αυτό, προφανώς είναι απόρροια της ανοχής που με ολοφάνερη σκοπιμότητα επιδεικνύει εδώ και καιρό η δεξιά πολιτική παράταξη απέναντι στην ακροδεξιά, αγρεύοντας υποστήριξη και ψήφους. Και έτσι, όσα συνέβησαν χθες στις ΗΠΑ είναι μια φωτογραφία του μέλλοντος, εάν συνεχιστούν επικίνδυνα  φαινόμενα, όπως οι επίσημες και ανοιχτές προσκλήσεις στους ακροδεξιούς να συμπορευτούν με τη δεξιά και τους συνοδοιπόρους της και να την ψηφίζουν όποτε γίνονται εκλογές. (Ένα παράδειγμα είναι η γνωστή συζήτηση περί  «λογικής Χρυσής Αυγής»). Επίσης, όπως είναι οι ανιστόρητες και τελικά επικίνδυνες για τους δημοκρατικούς θεσμούς αφηγήσεις ανεκδιήγητης ταύτισης της πολιτικής αριστεράς με τον ολοκληρωτισμό, πεδίο που έχει καταστεί πρόσφορο για την ενδυνάμωση  νεοναζιστικών και νεοφασιστικών μορφωμάτων ιδίως στην Ευρώπη. Αφηγήσεις, που παρουσιάζουν το ξεχωριστό ενδιαφέρον ότι υιοθετούνται (στην Ελλάδα κατ εξοχήν -αλλ’ όχι μόνον εδώ) από πρόσωπα και πολιτικούς χώρους που ενώ διακηρύσσουν ότι «δεν είναι δεξιοί» και «τσαλαβουτάνε» μάλιστα και στον χώρο του πολιτικού κέντρου, τελικά αποδεικνύονται με συστηματικό τρόπο και εν τοις πράγμασι δεξιότεροι και πιο επικίνδυνοι από τις δεξιές παρατάξεις.

Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι με την αριστερά του 21ου αιώνα να έχει πλέον σπάσει τον κλοιό αποκλεισμού της από την πρόκληση διεκδίκησης διακυβέρνησης δυτικών δημοκρατιών (εξέλιξη, που αναμφίβολα αναβαθμίζει ποιοτικά και σε θετική κατεύθυνση το ίδιο το δυτικό δημοκρατικό μοντέλο, όπως στην Πορτογαλία, την Ελλάδα και τις ίδιες τις ΗΠΑ στο πρόσωπο του Σάντερς και άλλων, αλλά και στη Βρετανία με τον Τζέρεμι Κόρμπιν), τέτοια φαινόμενα επιθέσεων κατά της κοινοβουλευτικής ομαλότητας, θα μπορούσαν ενδεχομένως  να επενδυθούν κάποια μορφή νομιμοποίησης ακροδεξιού προσήμου, για να αποκρουστεί η πρόσβαση της Αριστεράς στην εξουσία. Και υπ’ αυτή τη δευτερεύουσα αλλά απολύτως υπαρκτή πτυχή, εισβολές ακροδεξιών στα κοινοβούλια υπό την ανοχή της δεξιάς και με τη σύμπραξη εμφανιζόμενων ως κεντρώων, είναι αντικειμενικά πρόβες τζενεράλε για την ακύρωση αριστερών  διακυβερνήσεων, δημοκρατικά απολύτως νομιμοποιημένων.

Η σημερινή επί της πολιτικής ουσίας γελοία προσπάθεια στην Ελλάδα να παραλληλιστούν οι εισβολείς της σημερινής αμερικανικής ακροδεξιάς στο Κογκρέσο με την ελληνική πολιτική αριστερά, εκτός από αστήρικτες και εξόφθαλμα σκόπιμες, είναι τελικά επικίνδυνες, αφού προσφέρουν έρμα νομιμοποίησης σε τυχόν δημοκρατικές εκτροπές αύριο, εάν η αριστερά τυχόν κληθεί να επιστρέψει στη διακυβέρνηση της Ελλάδας. Το κλίμα και αυτή η πολιτική «λογική» αναδύεται ολοφάνερα από αναφορές δεξιών και δήθεν κεντρώων  και αποτελεί φυσική συνέχεια του ίδιου κλίματος και των αναφορών που εκδηλώθηκαν όταν κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Καθόλου τυχαία -αντίθετα, άκρως ενδεικτική- είναι η ταύτιση των συντηρητικών μέσων ενημέρωσης στις ΗΠΑ για κάποια απροσδιόριστη ανάμιξη της αριστεράς στην εισβολή των οπαδών του Τραμπ στο Κογκρέσο, με όσα επιστρατεύουν Έλληνες δεξιοί και "κεντρώοι" σε δήθεν απόπειρες αριστερών συμπατριωτών μας να ανατρέψουν τη Δημοκρατία. (Δείτε εδώ: https://www.circogreco.gr/2021/01/07/eisvoli-sto-kapitolio-ta-ypersyn/

Κατά τούτο, σήμερα είναι μάλλον επιφανειακή και καταλήγει σε πρακτικό πολιτικό επίπεδο προσχηματική η δήλωση ότι πρέπει να «επαγρυπνούμε», ως μόνο συμπέρασμα από τα γεγονότα στις ΗΠΑ. Πέραν της επαγρύπνησης και για να είναι γνήσια και πολιτικά παραγωγική για τη Δημοκρατία η αντίδραση σε σχέση με την ακροδεξιά έφοδο στις ΗΠΑ κατά του κοινοβουλίου, οφείλουμε να είμαστε πολύ πιο περιεκτικοί στην κατανόηση και καταγραφή του πόθεν και πώς εκπορεύονται οι σημερινές απειλές κατά των δημοκρατικών θεσμών, πέραν της ακροδεξιάς, και από δεξιές και  δήθεν κεντρώες ιδελογικοπολιτικές κατασκευές.