11 Ιαν. 2016

Oι νέοι περιφερειακοί παίκτες στον χώρο του φυσικού αερίου -Αίγυπτος, Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος

The Arab Weekly: «H ανακάλυψη τεράστιων κοιτασμάτων στη Μεσόγειο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνεργασία Ισραήλ, Αιγύπτου, Ελλάδας και Κύπρου» 

Σε άρθρο του Amr Emam στην αραβική ενημερωτική ιστοσελίδα The Arab Weekly αναφέρεται ότι η ανακάλυψη τεράστιων αποθεμάτων φυσικού αερίου (ΦΑ) στην ανατολική Μεσόγειο μάλλον θα δημιουργήσει νέες συμμαχίες στην περιοχή, χάρη στις οποίες οι περιφερειακές δυνάμεις ενδέχεται ακόμη και να «θάψουν παλιές διαφορές και να αναπτύξουν πρωτοφανή συνεργασία όσον αφορά την ασφάλεια, την οικονομία και την γεωπολιτική». Οι ειδικοί ενεργειακών θεμάτων υποστηρίζουν ότι «οι νέοι περιφερειακοί παίκτες στον χώρο του φυσικού αερίου -Αίγυπτος, Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος- εργάζονται για την ανάπτυξη ασφαλών συστημάτων για τη διοχέτευση ΦΑ από την ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη, καθιστώντας την ήπειρο λιγότερο εξαρτημένη από τη Ρωσία όσον αφορά το ΦΑ».

«Τα νέα ευρήματα στην περιοχή καθιστούν απαραίτητη τη συνεργασία μεταξύ των νέων παραγωγών ΦΑ για την παροχή του σε σημαντικές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης», δηλώνει ο αναλυτής ενεργειακών θεμάτων Hossam Farahat στο The Arab Weekly, συμπληρώνοντας ότι «αυτό που ενισχύει ακόμη περισσότερο το ενδεχόμενο αυτής της συνεργασίας είναι ότι η πλειονότητα των κοιτασμάτων που βρέθηκαν στην περιοχή είναι τόσο κοντά το ένα στο άλλο». Ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι η δυνατότητα παροχής ΦΑ στην Ευρώπη από το Ισραήλ, την Κύπρο και την Τουρκία συζητιέται εδώ και αρκετό καιρό, και είχε αναφερθεί ήδη το 2014 από τον Αντιπρόεδρο των Η.Π.Α., Joe Biden. Ωστόσο, όπως αναφέρεται, τα δεδομένα άλλαξαν τον Αύγουστο του 2015, με την ανακάλυψη ενός τεράστιου κοιτάσματος ΦΑ που καλύπτει 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα στα ανοικτά των ακτών της Αιγύπτου. Το Κάιρο δηλώνει ότι το ΦΑ θα χρησιμοποιηθεί για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση, αλλά σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών ερευνητικών κέντρων για θέματα ενέργειας, η παραγωγή ΦΑ της Αιγύπτου αναμένεται να υπερβεί την τοπική κατανάλωση έως το 2020. Επιπλέον, το δημοσίευμα αναφέρει ότι, σύμφωνα με αναλύσεις οικονομολόγων, η ανάγκη της Αιγύπτου για συνάλλαγμα μπορεί να την αναγκάσει να επιταχύνει την εξαγωγή του φυσικού αερίου της νωρίτερα από το 2020. «Αυτό διευρύνει την προοπτική δημιουργίας συμμαχιών στην περιοχή της Μεσογείου, όπου οι ανερχόμενες δυνάμεις στον τομέα του ΦΑ μπορούν να συνεργαστούν για την παροχή ΦΑ προς την Ευρώπη», γράφει ο Emam. 
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συγκεκριμένη ιδέα μάλλον έχει συζητηθεί στις συνομιλίες που είχε τον Σεπτέμβριο του 2015 ο Επίτροπος της Ε.Ε. για την Κλιματική Δράση και την Ενέργεια, Miguel Arias Cañete, με τον Claudio Descalzi, Διευθύνοντα Σύμβουλο της ιταλικής εταιρείας που ανακάλυψε το αιγυπτιακό κοίτασμα ΦΑ. Μετά από τη συνάντησή τους, αναφέρεται στο άρθρο, ειπώθηκε ότι η ανακάλυψη ΦΑ στον θαλάσσιο χώρο της Αιγύπτου, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες ανακαλύψεις παράκτιων κοιτασμάτων ΦΑ στο Ισραήλ και την Κύπρο, θα καταστήσει εφικτή τη δημιουργία κόμβου φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο, ο οποίος «θα συμβάλλει σημαντικά» στις ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης.

Ο συντάκτης του άρθρου επισημαίνει ότι το ίδιο θέμα φαίνεται να ήταν ψηλά στην ατζέντα για τον Αιγύπτιο Πρόεδρο, Αμπντέλ Φατάχ α-Σίσι, και τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Α. Τσίπρα, κατά τη συνάντησή τους στην Αθήνα στις αρχές Δεκεμβρίου, καθώς και ότι, σύμφωνα με αναφορές, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε παρόμοιες συνομιλίες λίγες ημέρες νωρίτερα, κατά την επίσκεψή του στο Ισραήλ. 
Στη συνέχεια, ο αρθρογράφος αναφέρεται στο ενδεχόμενο συνεργασίας Αιγύπτου και Ισραήλ για τη δημιουργία αγωγού από το λιμάνι του Άσκελον στη δυτική Αίγυπτο, όπου υπάρχουν δύο τεράστιες εγκαταστάσεις επεξεργασίας ΦΑ, καθώς και στην Τουρκία, η οποία «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για την κάλυψη των αναγκών της σε πετρέλαιο και ΦΑ και ίσως αναγκαστεί να “θάψει τις διαφορές της” με το Τελ Αβίβ και το Κάιρο και, ενδεχομένως, με την Ελλάδα, προκειμένου να αναπληρώσει το ρωσικό ΦΑ σε περίπτωση που οι σχέσεις με τη Μόσχα συνεχίσουν να επιδεινώνονται». 

Το δημοσίευμα καταλήγει με την άποψη του Καθηγητή Πολιτικών Επιστημών, Tarek Fahmi, ο οποίος δήλωσε ότι η ύπαρξη μιας συνθήκης ειρήνης μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ θα διευκολύνει τη συνεργασία τους στον τομέα του ΦΑ. «Ωστόσο, η Αίγυπτος είναι εξαιρετικά δύσπιστη απέναντι στην Τουρκία λόγω της υποστήριξης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από τον Ερντογάν. Πραγματικά όμως, αμφιβάλλω για το εάν η Τουρκία θα συμμετάσχει σε αυτή τη συνεργασία με την Αίγυπτο, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον», δηλώνει ο Fahmi.