13 Φεβ. 2016

Τηλεοπτικές άδειες

Ο κ. Βενιζέλος, το Σύνταγμα

και οι άδειες των καναλιών

Για τον κ. Ευάγγελο Βενιζέλο πολλά και αντικρουόμενα μεταξύ τους μπορεί κανένας να πει! Εκείνο, όμως, που δεν μπορεί αμφισβητηθεί είναι ότι πρόκειται για έναν από τους καλύτερους γνώστες των ραδιοτηλεοπτικών μας πραγμάτων. Εισηγητής του Συντάγματος και των  αναθεωρήσεών του, με τις διατάξεις που αφορούν στα μέσα ενημέρωσης, έντυπα και ηλεκτρονικά, να έχουν εν πολλοίς διαμορφωθεί από εκείνον. Συντάκτης και εισηγητής του Ν.2329/95, που εγώ χαρακτηρίζω ως «πατέρα» της ραδιοτηλεοπτικής μας νομοθεσίας.  Υπουργός Τύπου, που επί των ημερών του για πρώτη φορά συνεστήθη και συγκλήθηκε με τη σημερινή μορφή του το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο.

Η γνώμη του λοιπόν βαρύνει!

Προχθές μιλώντας στη Βουλή, η νομικη άποψή του για την περίφημη τροπολογία που συζητήθηκε σε ιδιαίτερα οξυμμένο κλίμα, επικεντρώθηκε στην αντισυνταγματικότητα της συζητούμενης διάταξης, εντοπίζοντας 2 σημεία: 

α. Είπε ο κ. Βενιζέλος: «…Η διάταξη με την οποία προβλέπεται η μεταφορά της αρμοδιότητας για τους διαγωνισμούς αδειών από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης στον αρμόδιο Υπουργό, είναι αντίθετη στο γράμμα και το πνεύμα του άρθρου 15 παράγραφος 2 του Συντάγματος, που λέει ότι στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης ασκείται άμεσος έλεγχος του Κράτους διά του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης…».

(Επειδή προσφυγές κατά του νόμου θα υπάρξουν, με οποιονδήποτε τρόπο κι αν εφαρμοζόταν η από το Σύνταγμα επιβαλλόμενη αδειοδότηση, να πούμε ότι οριστικός κριτής του θέματος, σε κάθε περίπτωση, θα είναι τα διοικητικά δικαστήρια, συνεκτιμωμένης και της  νομολογίας που τα ίδια δικαστήρια έχουν διαμορφώσει επί της υπόθεσης, η οποία όπως έχει αναφερθεί εντοπίζει αρμοδιότητα του ΕΡΣ επί των αδειών, αλλ’ όχι υποχρεωτικού χαρακτήρα).   

β. Επίσης, ο κ. Βενιζέλος είπε: «…η ανεξάρτητη αρχή (εννοεί το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) είναι όργανο του κράτους άμεσο, δηλαδή προβλεπόμενο απευθείας από το Σύνταγμα, και διαρκές, δεν νοείται κενό στην ύπαρξη των οργάνων αυτών.  Άμεσο και διαρκές όργανο σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει αντικατάσταση με κενό, δηλαδή δεν μπορεί να λήξει η θητεία χωρίς να έχουν επιλεγεί ήδη οι επόμενοι…».   

(Δεν είμαι  νομικός, ωστόσο κρίνω αναγκαίο να αναφέρω εδώ ότι η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας  έκρινε ότι «…κατά την έννοια της ρύθμισης του άρθρου 101Α του Συντάγματος, η οποία προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία εντός ορισμένων χρονικών ορίων και καθιερώνει ρητώς “ορισμένη” θητεία των μελών των ανεξάρτητων Αρχών, είναι μεν ανεκτή η συνέχιση της λειτουργίας των εν λόγω Αρχών μετά τη λήξη της θητείας των μελών τους και μέχρι την επιλογή νέων, μόνον όμως για εύλογο χρονικό διάστημα, το οποίο κρίνεται κατά τις εκάστοτε συντρέχουσες περιστάσεις. Τούτου έπεται», συνεχίζουν οι σύμβουλοι Επικρατείας,  ότι, «μετά την πάροδο του εύλογου χρόνου, το Σύνταγμα δεν ανέχεται πλέον την παράταση της θητείας των μελών της ανεξάρτητης Αρχής, η δε ανεξάρτητη Αρχή δεν διαθέτει από το χρονικό αυτό σημείο και εφεξής νόμιμη συγκρότηση». Με αυτό το σκεπτικό, το ΣτΕ έκρινε παράνομη η σύνθεση του ΕΣΡ, επειδή δεν δικαιολογείται η παράταση της θητείας των μελών του Συμβουλίου).

Ως προς τα επιχειρήματα νομικής ουσίας του κ. Βενιζέλου (γιατί για τα άλλα, της πολιτικής δηλαδή σκοπιμότητας, από μακρού τώρα, έχω τη γνώμη πως αδικεί τον εαυτό του με τη μανιοκαταθλιπτική προσπάθεια να δικαιώσει παν ό,τι έπραξε όταν κυβερνούσε εκείνος, ακόμη και τις πιο αμφιλεγόμενες επιλογές του), κρατώ 2 ακόμη αναφορές: 

α. «…(Η συζητούμενη διάταξη) αντιβαίνει στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου…», και

β. «…(Η συζητούμενη διάταξη βρίσκεται σε) …μία οφθαλμοφανή, παιδαριώδη σύγκρουση με το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».             

Συνοψίζοντας γενικά ο κ. Βενιζέλος ανέφερε ότι «…η διάταξη συνιστά παραβίαση του Συντάγματος, παραβίαση των αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου…».

Σκέπτομαι πως αν εξαιρέσει δηλαδή κανένας τις αναφορές περί της αντισυνταγματικότητας (για τις οποίες άλλωστε οριστικός κριτής θα είναι τα διοικητικά δικαστήρια, όπως είπαμε), δεν απομένει παρά η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η σχετική με τούτο νομολογία.

Ούτε λόγος, δηλαδή, για την ευρωπαϊκή ραδιοτηλεοπτική νομοθεσία, την οποία ο κ. Βενιζέλος γνωρίζει επίσης άριστα. Άλλωστε και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν ερωτηθείς σχετικά σαφέστατα επανέλαβε ότι "…είναι τα κράτη-μέλη που αποφασίζουν για τη διαδικασία αδειοδότησης των τηλεοπτικών καναλιών, καθώς αυτή η νομοθεσία δεν έχει εναρμονιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο".