16 Φεβ. 2016

Κανάλια - Αδειοδότηση

Kριτική στον κυβερνητικό χειρισμό

για τις ραδιοτηλεοπτικές άδειες

Τώρα που ολοκληρώθηκε το νομοθετικό τμήμα της κυβερνητικής παρέμβασης προς ρύθμιση του άναρχου και παράνομου ελληνικού ραδιοτηλεοπτικού σκηνικού, ίσως μπορεί (πιθανόν, βέβαια, να είμαι αθεράπευτα ρομαντικός σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες μου από το εγχώριο πολιτικό και κομματικό σύστημα) να γίνει μια ψύχραιμη κριτική στις κινήσεις της κυβέρνησης επί του θέματος.    

Η διάταξη που πέρασε προ ημερών, σε συνδυασμό άλλωστε με με τον Ν. 4324/2015  για την επαναλειτουργία δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα και τον Ν. 4339/2015 για τις ραδιοτηλεοπτικές άδειες, παρέχουν μια σαφή εικόνα της αντίληψης του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. σχετικά με τη ραδιοτηλεόραση.

Οι ρυθμίσεις που προώθησε  και τελικά ψηφίστηκαν από τη Βουλή η κυβέρνηση, όπως έχουμε πει, θα αξιολογηθούν, δικαστικά (όρα αναφορές μας στο www.molyvi.com). Η δική μου κριτική συνίσταται εδώ, πρωτίστως, στην πολιτική αξιολόγηση των πραγμάτων.

Ο ΣΥ.ΡΙΖΑ., τεκμηρίωσε την πολιτική νομιμοποίηση των νομοθετικών παρέμβασεών του σε 2 σημεία:

- Το ότι οι άδειες με τις οποίες λειτουργούν σήμερα τα κανάλια έχουν κριθεί ως παράνομες, και

- Το ότι η άρνηση της αντιπολίτευσης να συναινέσει σε συγκρότηση του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου (ΕΣΡ), οδηγεί εκ των πραγμάτων σε μια κατάσταση στο ραδιοτηλεοπτικό μας τοπίο, η οποία παραβιάζει το Σύνταγμα και τους νόμους.

(Φυσικά, υπάρχει και η παρέμβαση της κυβέρνησης στο πεδίο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, αλλά εδώ δεν συζητείται αυτό το θέμα).

Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις προφανώς συμβάλλουν στη βελτίωση του περιβάλλοντος ανομίας που κυριαρχεί στον ραδιοτηλεοπτικό χώρο εδώ και πολλά χρόνια. (‘Αλλωστε, οι ανόητες παρεμβάσεις των καναλιών, αλλά -λυπούμαι να πω- και του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τις οποίες η «αγορά» θα έπρεπε να αφεθεί να  ρυθμίσει εκείνη τον χώρο, ουδέποτε ήταν σοβαρές για να κουβεντιαστούν συγκεκριμένα. Ο ευρωπαϊκός πολιτικός πολιτισμός προβλέπει σαφή αρμοδιότητα ενάσκησης κοινωνικού ελέγχου και εποπτείας στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, στο πλαίσιο της παραδοχής ότι η Πληροφόρηση των πολιτών διά των μέσων ενημέρωσης  είναι ευαίσθητο σημείο για την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας. Παράλληλα, στην Ευρώπη αναγνωρίζεται γενικώς ότι δίκτυα με κρίσιμο ρόλο για την ποιότητα της δημοκρατίας αλλά και την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους τους πολίτες κατά τη δραστηριοποίηση τους σε επιχειρηματικές δραστηριότητες, εποπτεύονται από το κράτος, σε ό,τι αφορά την παραχώρηση και  την αξιοποίησή τους για την προσφορά διαφόρων υπηρεσιών στους πολίτες. Αν κάποιοι στην Ελλάδα, αδυνατούν να κάνουν αυτές τις στοιχειώδεις διακρίσεις, και αποπειρώνται -για παράδειγμα- τη σύγκριση των ραδιοτηλεοπτικών συχνοτήτων ή των  ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων με τα σουλβατζίδικα, είτε είναι άσχετοι για το πολιτικώς συμβαίνοντα στην Ευρώπη είτε τόσο άγονα νεοφιλελεύθεροι, ώστε να καταλήγουν σε γελοιότητες).

Άρα, το υπό κρίσιν για την κυβέρνηση και τις παρεμβάσεις της είναι εάν πέραν του βασικού στόχου (που επιτυγχάνεται, όπως είπαμε), οι ρυθμίσεις της διασφαλίζουν την ποιότητα δημοκρατίας που απαιτεί η ευαισθησία του ζητήματος 

Εδώ, εντοπίζω 2 προβλήματα:

α. Ότι η τελευταία ρύθμιση ανάθεσης της αρμοδιότητας προκήρυξης της διαγωνιστικής διαδικασίας παραχώρησης των αδειών αλλά και της εφαρμογής της  από τον υπουργό Επικρατείας, έχει προσλάβει μόνιμο χαρακτήρα. Έτσι, εάν τυχόν στο μέλλον ξεπεραστεί το αδιέξοδο για τη συγκρότηση του ΕΣΡ, είτε ο υπουργός θα συνεχίσει να χειρίζεται το θέμα υπάρχοντος του ΕΣΡ, είτε για να επιστρέψει στο Συμβούλιο η αρμοδιότητα θα πρέπει να προηγηθεί νέα  νομοθετική ρύθμιση.

β. Ακόμη κι αν απεμπλακεί η διαδικασία συγκρότησης του ΕΣΡ και υπάρξει νέα νομοθετική παρέμβαση που θα επιστρέφει τις αρμοδιότητες στο Συμβούλιο, τίποτα δεν διασφαλίζει ότι ανάλογες εμπλοκές πολιτικών σκοπιμοτήτων στη συγκρότηση των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, δεν θα επαναλαμβάνονταν.

Τί μπορούσε να γίνει; Μα, ακριβώς να προσδοθεί στη ρύθμιση που εγκρίθηκε προ ημερών από τη Βουλή  ο έκτακτος χαρακτήρας που εκτιμώ πως θα άρμοζε στην περίσταση καθώς και ο «αυτοματισμός» εκείνος που θα επέστρεφε άμεσα στο ΕΣΡ την αρμοδιότητα, αμέσως μετά την άρση της εμπλοκής σε ό,τι αφορά τη νόμιμη συγκρότηση του Συμβουλίου.             

Για παράδειγμα, μια διάταξη με περιεχόμενο «…σε περίπτωση κατά την οποία ανεξάρτητη διοικητική αρχή αδυνατεί να συγκροτηθεί νομίμως, προσωρινά και μέχρι την επίλυση της εκκρεμότητας, οι αρμοδιότητες της Αρχής ασκούνται από τον αρμόδιο υπουργό», θα ήταν κατά τη γνώμη μου ορθότερη.

 Επίσης, επειδή -από την άλλη πλευρά- τέτοια ρύθμιση σαν αυτή που ανέφερα αμέσως προηγουμένως  θα μπορούσε να ανοίξει την όρεξη οιασδήποτε κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή να μπλοκάρει σκοπίμως τη συγκρότηση των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το Σύνταγμα που προβλέπει τη συγκρότησή τους και να καταλήγουν αρμοδιότητες στα χέρια της κυβέρνησης, που δεν θα ήταν δημοκρατικά ορθό να έχει,  θα έπρεπε να ληφθεί μέριμνα για την αποτροπή και αυτού του ενδεχόμενου, για παράδειγμα ορίζοντας -ως ασύμβατο, άλλωστε, με το σύνταγμα- ότι η εισήγηση του Προέδρου της Βουλής  (που είναι αναγκαία προϋπόθεση για να συγκληθεί η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής και να συγκροτήσει με απόφασή της τις ανεξάρτητες διοικητικές αρχές), δεν μπορεί να καταψηφιστεί από τα μέλη του Προεδρείου της Βουλής που ανήκουν στη συμπολίτευση.

Αυτά …και συγγνώμη αν κούρασα με εξειδικευμένες αναφορές, αλλά η σοβαρότητα του θέματος δεν επιτρέπει «ελαφρά» συζήτηση.