17 Μαρ. 2016

Τα αφανή σημεία της συζητούμενης ευρωτουρκικής συμφωνίας για το Προσφυγικό

«Η μυστική, δεύτερη συμφωνία με την Τουρκία»

Η αυστριακή εφημερίδα Die Presse δημοσίευσε ρεπορτάζ με τίτλο «Η μυστική, δεύτερη συμφωνία με την Τουρκία», το οποίο αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με αυτά, που προβλέπονται μέχρι σήμερα, η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας θα περιλαμβάνει την «μαγική φόρμουλα» του «ένας προς έναν», δηλ. κάθε ένας που φθάνει στην Ελλάδα θα επιστρέφει στην Τουρκία, ώστε ένας άλλος Σύριος από τους προσφυγικούς καταυλισμούς της Τουρκίας να μπορεί να μεταβεί στην ΕΕ.

Αυτό όμως δεν είναι το ουσιαστικό, δηλώνει ο κ. Gerald Knaus, ιδρυτής και διευθυντής του Think tank “European Stability Initiative” (ESI). Στο παρασκήνιο τυγχάνει ήδη επεξεργασίας μια ακόμη ριζοσπαστικότερη ιδέα, που ίσως γίνει «πολύ σύντομα» γνωστή, όπως ανακοίνωσε ο κ. Knaus σε συνομιλία του με την εφημερίδα. Αυτό σημαίνει ότι η Ε.Ε. ή ο «Συνασπισμός των Προθύμων» θα δεχθεί επιπροσθέτως εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, ανεξαρτήτως της φόρμουλας του «ένας προς έναν». «900 άτομα την ημέρα είναι ένας ρεαλιστικός αριθμός», σύμφωνα με τον κ. Knaus, προσθέτοντας ότι αυτό θα συμβεί ανεξάρτητα από το εάν και πόσοι πολλοί Σύριοι θα μεταφερθούν στην Ελλάδα. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε 330.000 ανθρώπους το χρόνο. Ένας αριθμός που η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει και που θα ανακούφιζε αισθητά την Τουρκία, υποστηρίζει επίσης ο κ. Knaus. Ο ίδιος ο κ. Knaus παρουσίασε τον περασμένο Σεπτέμβριο ένα σχέδιο, το οποίο προέβλεπε την παραλαβή 500.000 προσφύγων ετησίως από την Τουρκία.

Η επονομαζόμενη «τουρκική πρόταση» είναι σε τελική ανάλυση μια παραλλαγή αυτής της ιδέας, αναφέρει η εφημερίδα  και προσθέτει ότι οι υποστηρικτές της πρότασης βλέπουν σε αυτήν την καλύτερη ευκαιρία για μια μόνιμη λύση της προσφυγικής κρίσης, καθώς όποιος θα πηγαίνει στην Ελλάδα, θα επιστρέφει στη συνέχεια στην Τουρκία. Με άλλα λόγια: θα είναι ευκολότερο να φθάσει κανείς στην Ευρώπη από έναν τουρκικό καταυλισμό, παρά από την Ελλάδα. Η φόρμουλα του «ένας προς έναν» θα αποσυμπίεζε την Τουρκία μόνο κατά λίγες χιλιάδες πρόσφυγες από την Συρία και καθώς αυτό το αποτέλεσμα θα ήταν πολύ μικρό, υπήρξε παράλληλα η σκέψη για μετεγκατάσταση εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων, ως ξεχωριστό πρόγραμμα. Αυτό επιβεβαιώθηκε και κατά τη χθεσινή συνέντευξη του Πρέσβυ της Τουρκίας στην ΕΕ, κ. Selim Yenel στην Die Presse, σημειώνει η εφημερίδα. 

Όμως η φόρμουλα του «ένας προς έναν» έχει και κάποια αδύναμα σημεία, όπως για παράδειγμα το προφανές πρόβλημα ότι το δικαίωμα ασύλου είναι ένα ατομικό δικαίωμα, που δεν μπορεί να περιλαμβάνει κατ’ αποκοπήν απελάσεις. Οι Βρυξέλλες πρέπει να ξεπεράσουν το πρόβλημα αυτό, πρώτον με το να επιταχυνθούν δραστικά οι διαδικασίες ασύλου στην Ελλάδα και δεύτερον με το να αναγνωρισθεί η Τουρκία ασφαλής χώρα προέλευσης, δηλ. ασφαλής τρίτη χώρα. Αυτό όμως θα καθιστούσε de facto την Τουρκία σε ένα κατ’ εξαίρεση μέλος του Συστήματος του Δουβλίνου, γράφει επίσης η εφημερίδα.

Για να μπορέσει όμως να λειτουργήσει η φόρμουλα του «ένας προς έναν» θα πρέπει η Τουρκία από την πλευρά της να αναμορφώσει σε κάθε περίπτωση το δίκαιό της, καθώς μέχρι τώρα αυτό εγγυάται προστασία μόνο σε Ευρωπαίους και Σύριους. Πριν επομένως οι Έλληνες να μπορούν να απελάσουν για παράδειγμα Αφγανούς ή ανθρώπους από την Ερυθραία στην Τουρκία, θα πρέπει προηγουμένως η Άγκυρα να έχει ήδη δηλώσει ότι θα εγγυηθεί στους απελαθέντες την «ενδεδειγμένη προστασία», αναφέρει το δημοσίευμα.