24 Μαρ. 2016

Αποφάσισε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY)

Ο τελευταίος πόλεμος στην Ευρώπη - Ένοχος για γενοκτονία ο Ράντοβαν Κάρατζιτς

Ένοχος για γενοκτονία για τη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα κρίθηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) ο πρώην πολιτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας, Ράντοβαν Κάρατζιτς.

Παράλληλα, κρίθηκε ένοχος για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Το Δικαστήριο τον καταδίκασε σε 40 χρόνια κάθειρξης.

Το ICTY τον έκρινε ένοχο για τις 10 από τις 11 κατηγορίες που αντιμετώπιζε.

Ο 70χρονος Κάρατζις απαλλάχθηκε -λόγω έλλειψης στοιχείων- από τη μία εκ των δύο κατηγοριών για γενοκτονία (σε επτά κοινότητες της Βοσνίας), αλλά κρίθηκε ένοχος για τη δεύτερη που αφορούσε τη σφαγή σχεδόν 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών από τις σερβικές δυνάμεις στη Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995.

Το ICTY ανέφερε ότι είναι «εγκληματικά υπεύθυνος» για τη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα.

Το σερβικό πρακτορείο Tanjug, νωρίτερα και εν αναμονή της απόφασης δημοσίευσε: «Σήμερα, 24 Μαρτίου, ημέρα έναρξης των βομβαρδισμών της Σερβίας από δυνάμεις του ΝΑΤΟ το 1999, αναμένεται να ανακοινωθεί από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τα Εγκλήματα Πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία η ετυμηγορία για τον Σερβο-βόσνιο Radovan Karadzic, ο οποίος κατηγορείται για γενοκτονία και δολοφονία χιλιάδων ανθρώπων, με κυριότερη εκείνη της ‘σφαγής της Σρεμπρένιτσα’ (1995). Οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ, που ξεκίνησαν στις 24 Μαρτίου 1999 χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και διήρκησαν 78 ημέρες, είχαν ως αιτιολογία την αποφυγή ανθρωπιστικής καταστροφής στο Κοσσυφοπέδιο μετά την αποτυχία των σχετικών ειρηνευτικών συνομιλιών στην πόλη Rambouillet, κοντά στο Παρίσι. Σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις της Κυβέρνησης της Σερβίας, από τους βομβαρδισμούς βρήκαν τον θάνατο τουλάχιστον 2.500 άνθρωποι, από τους οποίους 89 παιδιά, ενώ τραυματίστηκαν περισσότεροι από 12.500. Το κόστος της συνολικής ζημιάς σε υποδομές της χώρας, μεταξύ των οποίων η καταστροφή 25.000 σπιτιών, αεροδρομίων, 470 χλμ. δρόμων, 595 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών, εκτιμήθηκε σε 100 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με δηλώσεις του (τότε) Προέδρου των ΗΠΑ Clinton το ΝΑΤΟ δεν είχε υποστεί τότε απώλειες. Οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ σταμάτησαν μετά την αποχώρηση των σερβικών στρατιωτικών δυνάμεων από το Κόσοβο και την υπογραφή της συμφωνίας του Κουμάνοβο, στις 9 Ιουνίου 1999. Την ίδια ημέρα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε την απόφαση 1244, σύμφωνα με την οποία δύναμη 37.200 στρατιωτών από 36 κράτη, η οποία ονομάστηκε «KFOR», ανέλαβε το έργο της τήρησης της ειρήνης, της ασφάλειας καθώς και της επιστροφής των προσφύγων στο Κοσσυφοπέδιο, εντός πλαισίου ευρύτερης αυτονομίας του Κόσοβου». 

Όπως κάθε χρόνο, οι αναφορές των σερβικών Μ.Μ.Ε. στη «μαύρη επέτειο» της 24ης Μαρτίου είναι πυκνές, όπως και οι εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων. Παράλληλα, η 24η Μαρτίου λειτουργεί ως αφορμή μόχλευσης της δημόσιας συζήτησης για τις αιτίους και τους υπαίτιους των βομβαρδισμών και, συναφώς, τις σχέσεις της Σερβίας με ‘Δύση’ και ‘Ανατολή’, συζήτηση σταθερά φορτισμένη η οποία εφέτος πυροδοτείται περαιτέρω ενόψει των πρόωρων εκλογών της 24ης Απριλίου αλλά και λόγω της χρονικής σύμπτωσης με την ανακοίνωση της ετυμηγορίας για τον Karadzic. 

Συνοπτικά, όπως μεταδίδεται από πυκνά σχετικά τηλεγραφήματα του πρακτορείου Tanjug: Ο Πρόεδρις της Δημοκρατίας,  Nicoilic, τίμησε την επέτειο μνήμης με κατάθεση στεφάνου στο μνημείο για τα θύματα από τον βομβαρδισμό του Νοσοκομείου Dragisa Misovic στο Βελιγράδι. Ο Υπουργός Εσωτερικών της Σερβίας, Nebojsa Stefanovic, κατέθεσε εχθές στεφάνι στο μνημείο των 167 Σέρβων αστυνομικών που σκοτώθηκαν στη διάρκεια των βομβαρδισμών. Τέλος, ο πρωθυπουργός, Βούτσιτς, παρέστη στις εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων από τον βομβαρδισμό της μικρής πόλης Βαρβαρίν στην κεντρική Σερβία όπου σκοτώθηκαν 10 άτομα στις 30 Μαΐου 1999, ημέρα του Αγίου Πνεύματος. Στην ίδια εκδήλωση μνήμης, που αποτέλεσε φέτος κεντρική εκδήλωση μνήμης της 24ης Μαρτίου, παρέστησαν επίσης η Πρόεδρος της Βουλής, Μάγια Γκοϊκοβιτς, και ο Πρόεδρος της Republika Srpska, Μίλοραντ Ντόντικ. 

Στη δραματικών τόνων ομιλία του ο Βούτσιτς τόνισε ότι «οι βόμβες που έπεφταν επί 78 ημέρες στη Σερβία σκότωναν πολίτες, προσπαθώντας να σκοτώσουν τη Σερβία (…) Σήμερα όμως στεκόμαστε όλοι εδώ και με θλιμμένη φωνή λέμε καθαρά: μας σκοτώνατε, σκοτώνατε τα παιδιά μας, δεν σκοτώσατε όμως τη Σερβία, γιατί αυτό δεν μπορεί να το καταφέρει κανείς», ενώ απευθυνόμενος στους συγγενείς των θυμάτων τους κάλεσε «να συγχωρέσουν, αν μπορούν, αυτούς που δεν ξέρουν πώς να ζητήσουν συγγνώμη (…) Δεχθήκαμε μια επίθεση από 19 ισχυρές χώρες, μια επίθεση χωρίς νόημα και σκοπό, μια καταστροφική σφαγή που δεν επέλυσε τίποτα», κατέληξε.