24 Απρ. 2016

Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών περιγράφει πως θα ρυθμιστεί το ελληνικό χρέος

Η προσχώρηση εκόντος-άκοντος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών στην άποψη ότι η ρύθμιση του ελληνικού χρέους  είναι απολύτως αναγκαία, έρχεται σε κρίσιμη στιγμή για την ευρωζώνη και ολόκληρη την Ε.Ε.

Όσοι με γνωρίζετε, ξέρετε ότι δεν ευλογάω τα γένια μου!...

Επιτρέψτε μου μιαν εξαίρεση: Από τα τέλη του 2015 έχω αναφέρει ότι ο σωστός μηχανισμός για να ξεπεραστεί το πρόβλημα του να εγκρίνεται κάθε φορά από τα εθνικά κοινοβούλια η παροχή οικονομικής στήριξης σε χώρες-μέλη της ευρωζώνης σε καταστάσεις ανάγκης, είναι η αμοιβαιοποίηση οφειλών χωρών-μελών προς άλλες χώρες-μέλη και η αντικατάσταση των συμφωνιών δανειοδότησης από χώρα σε χώρα (δηλαδή, τα λεγόμενα σήμερα «μνημόνια») με oμόλoγα προς τον ESM (ευρωπαϊκός μηχανισμός διάσωσης).  Άλλωστε, γι’ αυτό ακριβώς συνεστήθη ο ESM. 

Είναι αλήθεια ότι το 2009-2010 όταν ξέσπασε η κρίση στην ευρωζώνη με προνομιακό θύμα της την Ελλάδα, δεν υπήρχε στην ευρωζώνη και τις ευρωπαϊκές συνθήκες καμιά σοβαρή μέριμνα για την αντιμετώπιση κρίσεων. ΄(Όλες οι ευρωπαϊκές πρόνοιες εξαντλούνταν στο πλαφόν στο έλλειμμα, και δη και σε περίοδο που οι Η.Π.Α. είχαν ήδη επιλέξει να χειριστούν την κρίση -που εκεί ξεκίνησε με τη Lehman Brothers- με κόψιμο πληθωριστικού δολαρίου. Δηλαδή οι Η.Π.Α. ενήργησαν σε αντίστιξη με τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς στα ελλείμματα, που άγουν ευθέως σε ένδεια μέσων επενδυτικών χρηματοδοτήσεων. Στις Η.Π.Α. -αλλά και στην Ευρώπη- εξακολουθεί και σήμερα να ασκείται κριτική, ακόμη και από συντηρητικούς οικονομολόγους, για το γεγονός ότι οι δημόσιες επενδύσεις συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του ελλείμματος, περιορισμός που μπροστά στην άκρατη νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία του «όχι σε δημόσιες επενδύσεις, ακόμη κι αν δεν έχουμε καθόλου επενδύσεις», αφαίρεσε από την ευρωζώνη και την τελευταία ευκαιρία υπέρβασης της κρίσης με αναπτυξιακή αντίδραση χρηματοδότησης επενδύσεων). Έτσι, εφευρέθηκε η μέθοδος της μνημονιακής δέσμευσης των χωρών-μελών που χρειάστηκαν βοήθεια.

Είναι, επίσης, αλήθεια ότι η εκείνη η λύση της μνημονιακής δέσμευσης εξυπηρετούσε πρωτίστως  πολιτικά κίνητρα, με τους ευρωπαίους προσδεδεμένους στην αφελέστατη όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων αντίληψη Σόιμπλε, της πατερναλιστικής τιμωρίας των «άτακτων» μεσογειακών από μεριάς των «σοφών» και «δουλευταράδων» βορειοευρωπαίων, οι οποίοι αφού είναι εκείνοι που «πληρώνουν το μάρμαρο», θα έπρεπε εκείνοι να είναι που θα επιβάλλουν και πώς θα πορευτεί η ευρωζώνη μέσα στην κρίση.

Το ότι η προσέγγιση Σόιμπλε στον χειρισμό της κρίσης στην ευρωζώνη είναι μια αφέλεια, δεν είναι δική μου αντίληψη των πραγμάτων, και, πλέον, ούτε περιθωριακή αντίληψη σχετικά με το πώς η ευρωζώνη κινείται εντός της διευρυμένης πια σε παγκόσμια κλίμακα καπιταλιστικής κρίσης. Αρκεί να θυμηθεί κανένας -από την αρχή ήδη του περάσματος της κρίσης στην Ευρώπη- την έκπληξη και την δυσαρέσκεια των Η.Π.Α. για τις περιοριστικές οικονομικές πολιτικές, που στη Μέκκα του διεθνούς καπιταλισμού, τις Η.Π.Α., θεωρήθηκαν και θεωρούνται και σήμερα λανθασμένη οικονομική συνταγή.  Οι ανοησίες της αντίδρασης και των απαντήσεων διά στόματος Σόιμπλε στην κριτική των Αμερικανών, υπενθυμίζω, εξαντλήθηκαν σε εξυπνακισμούς του τύπου «αφού εσείς (οι Η.Π.Α.) δεν βάζετε λεφτά δεν μπορεί τα ασκείτε κριτική», που προκάλεσαν μάλιστα ρίγη ικανοποίησης στους «φιλοευρωπαϊστές του αυτοσκοπού», ως υπερήφανη απάντηση  στον αμερικανικό πατερναλισμό και ένδειξη χειραφέτησης της Ευρώπης. Δεν ξέρω αν ήταν κι αυτό, αλλά σίγουρα απάντηση σε στοιχειοθετημένη κριτική για τη μέθοδο χειρισμού της κρίσης από την ευρωζώνη, δεν ήταν! Μάλλον για καθρεφτάκια απόσπασης ικανοποίησης από τους «Γερμανούς ιθαγενείς» (που διψούν για παγκόσμιο ρόλο, εν είδει μιας άτυπης και ανομολόγητης ρεβάνς της Γερμανίας των πολέμων) μου φέρνουν αυτά, παρά για σοβαρή απάντηση τεκμηρίωσης του γιατί η ευρωζώνη  επέλεξε τη μέθοδο της εσωτερικής υποτίμησης των προβληματικών χωρών-μελών της, ως κατάλληλης για τον χειρισμό της κρίσης.

Επίσης, ποιός ξεχνάει ότι όταν οι Αμερικανοί πολιτικοί και οικονομολόγοι προειδοποιούσαν ότι η κρίση που ξεκίνησε το 2008 δεν θα μπορούσε να στεγανοποιηθεί ως προς τις συνέπειές της στις Η.Π.Α. αλλά θα εξαπλωνόταν στον κόσμο, αρχής γενομένης από την Ευρώπη, όπως κι έγινε, περίσσευαν οι σχεδόν ειρωνικές αναφορές ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η κρίση δεν αφορά στην ευρωζώνη και δεν πρόκειται να την πλήξει, κι αν είναι να υπάρξουν συνέπειες θα αρκούσαν περιορισμένα νομισματοπιστωτικά μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της.

Προσωπική εμπειρία μου είναι και η συζήτηση που είχα με γνωστό Έλληνα τραπεζίτη (που σήμερα δεν είναι πλέον στο προσκήνιο), κάπου στα τέλη του 2010. Όταν τον ρώτησα τί προβλέπει για την κρίση, ευθυγραμμίστηκε πλήρως με την αφελή Σοϊμπλική προσέγγιση: «Χρήστο, αν κάνουμε το κορόιδο, μέχρι το τέλος του 2012 η Ελλάδα θα έχει βγει ξανά στις αγορές», μου είπε. Βεβαίως, εκ των υστέρων και σε επόμενη συνάντησή μας, όταν τον κριτίκαρα αυστηρά για την αφέλεια της αρχικής του θέσης, μου πέταξε το γνωστό τροπάρι: «Μα, δεν κάναμε τις μεταρρυθμίσεις που έπρεπε»! Το επιχείρημα του συρμού των οπαδών της αφελούς σοϊμπλικής σχολής, δηλαδή το πολυακουσμένο και μέχρι σχετικώς πρόσφατα «δεν φταίει η πολιτική, αλλά η εφαρμογή της». Λες και δεν έχουν προηγηθεί πληθώρα πλέον εκθέσεων, αναφορών και σχολίων, ακόμη και από τους υπεύθυνους για την επιλογή της λανθασμένης όπως αποδεικνύεται πια συνταγής (του ΔΝΤ εν προκειμένω), ότι και έγιναν λάθη αλλά και η ίδια η οικονομική πολιτική που επελέγη πάσχει. 

Τελευταία και απροκάλυπτη πλέον διακωμώδηση της αφελούς σοϊμπλικής στάσης, απολύτως εξευτελιστική για την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών θεσμών, η ανοιχτή αναφορά της κυρίας Κριστίν Λαγκάρντ στην αναξιοπιστία των στοιχείων της Eurostat σχετικά με το ελληνικό πλεόνασμα. Είχε προηγηθεί, μάλιστα, άλλη προσβλητική για την ευρωζώνη αναφορά της επικεφαλής του ΔΝΤ, σύμφωνα με την οποία οι ευρωπαίοι ζητούν τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, διότι έτσι εξασφαλίζεται η σοβαρότητα και η εμπιστοσύνη στις αγορές (–δηλαδή, η ευρωπαίοι αυτό δεν μπορούν να το εξασφαλίσουν).  Δεν ξέρω πόσο υπερήφανοι μπορούν μετά απ’ αυτά να είναι οι «Γερμανοί ιθαγενείς» και οι λοιποί οπαδοί της αφελούς φιλο-ευρωπαϊκής σοϊμπλικής σχολής για τη χειραφέτηση της ενωμένης Ευρώπης και τον απογαλακτισμό της από τον αμερικανικό πατερναλισμό του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, αλλά εγώ -αντιθέτως- προσβεβλημένος και μειωμένος αισθάνομαι. 

…ας γυρίσουμε, όμως στο «ευλογάω τα γένια μου»!...                                            

Αυτό, λοιπόν, που λέω από το φθινόπωρο του 2015, ότι δηλαδή με αμοιβαιοποίηση υπέρ του ESM των οφειλών χωρών-μελών της ευρωζώνης προς άλλες χώρες-μέλη της ευρωζώνης, ξεπερνιέται η δυσκολία του να πρέπει να εγκρίνουν τα κοινοβούλια τις ενισχύσεις σε χώρες που έχουν ανάγκη, …το επιβεβαιώνει τώρα non-paper του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, που αποκάλυψε το Der Spiegel! (Ρίξτε μια ματιά εδώ http://www.capital.gr/oikonomia/3121282/protasi-tou-berolinou-gia-anadiarthrosi-light-tou-ellinikou-xreous).

Άλλωστε, δεν χρειάζεται να είναι κανένας οικονομολόγος ή ιδιαίτερα έξυπνος για να αντιληφθεί ότι η διαδικασία εμπλοκής των κοινοβουλίων σε προβλήματα που απαιτούν ταχύτητα και ευελιξία για την αντιμετώπισή τους, δεν είναι η καλύτερη τακτική. Βεβαίως, και πάλι η αφελής στάση Σόιμπλε ήταν εκείνη που στην αρχή υπήρξε ο επισπεύδων παράγων ανάμιξης των κοινοβουλίων. Που τώρα, όμως, όπως αποδεικνύει το non-paper του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, αναζητείται μέθοδος απεμπλοκής από αυτό!...

Αυτό που δεν παραδέχεται ακόμη το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών είναι ότι η ίδια μέθοδος αξιοποίησης του ESM (που άλλωστε αυτός είναι ο σκοπός του) θα χρησιμοποιηθεί και για το «κούρεμα» το ελληνικού χρέους (βεβαίως σε επόμενη φάση). Κάτι που επίσης έχω αναφέρει εδώ και μήνες.

Αξίζει να σημειώσω εδώ ότι όλη αυτή η επίσημη πια μετάβαση από την άρνηση (από μέρους του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών) κάθε επέμβασης προς ρύθμιση του ελληνικού χρέους, στη συζήτηση περί διευκολύνσεων και ακόμη και στο «κούρεμα», δεν έρχεται σε τυχαία στιγμή! Ούτε έρχεται επειδή αναγνωρίστηκε ότι η παρέμβαση στο ελληνικό χρέος είναι αναγκαία. Αν το αναγνώριζε αυτό το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, θα ήταν η πιο απερίφραστη ομολογία αποτυχίας της πολιτικής, της οποίας εμπνευστής είναι ο κ. Σόιμπλε!

Όμως, ένα από τα χαρακτηριστικά των οπαδών της αφελούς Σοϊμπλικής στάσης και του ίδιου του μέντορά τους, είναι η εμμονή στο λάθος!  Κι από την άλλη, η προσχώρηση εκόντος-άκοντος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών σε επιλογές που μέχρι τώρα έκανε πως δεν έβλεπε, αν και βοά η διεθνώς εμπεδωμένη άποψη ακόμη και των νεοφιλελεύθερων οικονομολόγων ότι η ρύθμιση του ελληνικού χρέους  είναι απολύτως αναγκαία, έρχεται σε κρίσιμη στιγμή για την ευρωζώνη και ολόκληρη την Ε.Ε.: η διεθνής οικονομική κρίση βαθαίνει λόγω της Κίνας, η ευρωζώνη είναι κολλημένη στην κρίση και τον αποπληθωρισμό, το προσφυγικό μαίνεται και το Brexit απειλεί! Πώς να μην αλλάξεις στάση;  Είπαμε, αφελείς και αντιπαραγωγικοί είναι σοϊμπλικοί, όχι τελείως ηλίθιοι!

Ίσως, όμως, το μεγάλο λάθος ήταν όσων εξ αρχής δεν συμφωνούσαμε  με την αποτυχούσα μέθοδο Σόιμπλε! Θεωρήσαμε ότι πράγματι  ο κ. Σόιμπλε ήταν ένας σοβαρός και σοφός φιλοευρωπαίος πολιτικός που απλώς έσφαλε και ότι η στάση και η άποψή  του διέπονταν από την επιθυμία και τον ζήλο να προωθήσει την κοινή πορεία των λαών της ηπείρου προς ένα μέλλον, ειρήνης, ισονομίας και ισηγορίας, που θα άμβλυνε εν τη ρύμη του χρόνου τις οικονομικές και κοινωνικές αποκλίσεις μεταξύ των χωρών-μελών, σε μια αδιάκοπη πορεία σύγκλισης και μέχρι την τελική ισοτιμία τους. Αλλά τα τελευταία χρόνια -και ιδίως από την εκδήλωση της κρίσης και εντεύθεν- βλέπουμε τη βαθμιαία μετακύληση της Ε.Ε. από μια υπερεθνική συμμαχία ισοτίμων εταίρων σε μια γερμανική οντότητα, και την ευρωζώνη να μεταπίπτει από μία συμμαχία χωρών με συνεκτικό στοιχείο το ενιαίο νόμισμα σ’ έναν μηχανισμό προαγωγής των γερμανικών οικονομικών συμφερόντων. Και, ασφαλώς, δεν είναι αυτή η ενωμένη Ευρώπη που οραματίστηκαν οι εμπνευστές της, ούτε οι λαοί που συναθροίζονται στους κόλπους της αίφνης θα πρέπει να συναινούν ανεπιφύλακτα στην ενδυνάμωση της Γερμανίας, για να έχουν θέση εδώ.

Όχι! Οι σοϊμπλικοί και ο μέντοράς τους, δεν προωθούν τις ευρωπαϊκές αξίες. Τα γερμανικά συμφέροντα προωθούν σε μια κτηνώδη επίδειξη δύναμης σε βάρος των αδυνάμων, προσφιλή μέθοδο της μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας όποτε επιχείρησε να αποκτήσει ευρύτερο λόγο στις υποθέσεις της ανθρωπότητας, παρ’ ότι με τη μέθοδο αυτή πάντα απέτυχε –συνήθως με τραγικότατο τρόπο.

Κάπως έτσι, η οργή που αφήνεται εντέχνως από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών να διαρρεύσει προς τους δημοσιογράφους πως αισθάνεται ο κ. Σόιμπλε για τις αήθειες της κυρίας Λαγκάρντ, μοιάζει με κωμωδία! Αν προσεβλήθης εκπροσωπώντας τη χώρα σου και δι’ εσού προσεβλήθη ο λαός σου και ολόκληρη η Ευρώπη, και αν είσαι ισχυρός τόσο ώστε να εννοείς στην πραγματικότητα τις αναφορές σου (π.χ. προς τις Η.Π.Α. «όποιος δεν βάζει λεφτά δεν δικαιούται να έχει λόγο για τον χειρισμό της κρίσης στην ευρωζώνη») , τότε δεν κάνεις διαρροές! Πετάς το ΔΝΤ έξω και πληρώνεις εσύ το κόστος διάσωσης της ευρωζώνης, ή αναλαμβάνεις το κόστος της διάλυσής της, ευθυνόμενος μάλιστα για την μεγάλη έκταση που έχει προσλάβει αυτό το κόστος από τους εσφαλμένους δικούς σου χειρισμούς.

Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με τις υποκλαπείσες συνομιλίες στελεχών του ΔΝΤ, έχουν εμφανίσει περίπου την ελληνική κυβέρνηση ως τον ένοχο υποκλοπέα, συνοδεύοντας τις αναφορές τους σ’ αυτό το γεγονός με την εκτίμηση ότι το ΔΝΤ σκλήρυνε τη στάση του επειδή θύμωσε με την Ελλάδα και έθεσε θέμα πρόσθετων μέτρων για την αξιολόγηση. Αφήνω κατά μέρος την κορυφαία αφέλεια (είναι, άλλωστε, επάξιοι εκπρόσωποι του «σοϊμπλισμού») της άποψης που υποστηρίζουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, ότι δήθεν το ΔΝΤ διαμορφώνει τη στάση του με βασικό κριτήριο τις συμπεριφορές και όχι τις πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες και τις επιδιώξεις του, ως έγκυρος εκπρόσωπος του ιστορικού μεταπολεμικού καπιταλισμού. Το Ταμείο, άλλωστε, είναι εδώ και πολύ καιρό από τους σκληρότερους επικριτές της επιλογής Σόιμπλε, ως προτιμητέας μεθόδου χειρισμού της κρίσης στην ευρωζώνη. Δηλαδή, ασφαλέστατα δεν είναι οι υποκλοπές και καμιά υποκλοπή εκείνο το στοιχείο που επιβάλλει την πολιτική του Ταμείου. Μια πολιτική, άλλωστε, που εδώ και πολύ καιρό υποστηρίζει σταθερά, προσπαθώντας εκ παραλλήλου να αποσβέσει τις συνέπειες των δικών του ομολογημένων πια μεγάλων σφαλμάτων -ανοχής ή συνενοχής- στο ελληνικό πρόγραμμα. ( Ίσως, όμως, η φιλοσοφία του «καλού παιδιού», που από την εποχή της ανοησίας Βαρουφάκη υποδεικνύουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ως την ενδεικνυόμενη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, είναι ακριβώς ότι πιο αντιπροσωπευτικό της άποψης Σόιμπλε για τα πράγματα. Δηλαδή, μια εν τω αποτελέσματι, αντιευρωπαϊκή και αντιπαραγωγική στάση, όπως εκείνη του Γερμανού υπουργού Οικονομικών!).

"Ο Σόιμπλε είναι όμως θυμωμένος και με το ΔΝΤ, από τότε που υπήρξε η διαρροή της υποκλοπής συνομιλίας (...) Το θεωρεί ανόητο να συζητάς εμπιστευτικά θέματα στο τηλέφωνο, αλλά θύμωσε και με το περιεχόμενο, δηλαδή την εξαγγελία ότι το ΔΝΤ, αν χρειαστεί, θα πιέσει την Μέρκελ για την Ελλάδα. Θεωρεί ότι πρόκειται για προσπάθεια εκβιασμού". Το εντός εισαγωγικών κείμενο που μόλις διαβάσατε συμπεριλαμβάνεται στο ίδιο δημοσίευμα του Der Spiegel του οποίου την αναδημοσίευση σας έδωσα σε link πιο πάνω, όπου γίνεται και λόγος για ρύθμιση του ελληνικού χρέους, όπως ήδη είπαμε (http://www.capital.gr/oikonomia/3121282/protasi-tou-berolinou-gia-anadiarthrosi-light-tou-ellinikou-xreous).

Δεν ξέρω με ποιόν και εάν είναι θυμωμένος, ή όχι, ο κ. Σόιμπλε και δε νομίζω πως έχει πια και καμιά σημασία. Η πολιτική του ηττήθηκε και ελέγχεται πλέον αυστηρότατα, με παραδεδεγμένη πανταχόθεν την ανάγκη εγκατάλειψής της και υποκατάστασής από μια πολιτική μεγαλύτερης ρευστότητας, το συντομότερο δυνατόν. Ο πόλεμος που μαίνεται μεταξύ των κ.κ. Σόιμπλε και Ντράγκι αυτό πιστοποιεί! Όλα τα άλλα είναι λεπτομέρειες!

(ΥΓ.: Και για να μην ξεχνιόμαστε …γι’ αυτό σας ζήτησα να μου επιτρέψετε να ευλογήσω τα γένια μου)