27 Μαϊ. 2016

Μια διαφορετική συνέντευξη Βαρουφάκη

Αντικείμενο της Αριστεράς σήμερα είναι όλοι οι άνθρωποι που είναι αποκλεισμένοι από τη λήψη των αποφάσεων

Το βουλγαρικό μηνιαίο αριστερό περιοδικό για πολιτικά, οικονομικά και πολιτιστικά θέματα «a-specto» δημοσιεύει στο τεύχος Μαΐου, εκτενή συνέντευξη με τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Ελλάδας και καθηγητή Οικονομίας, Γιάνη Βαρουφάκη:

«Ο Γιάνης Βαρουφάκης μιλά στο βουλγαρικό περιοδικό «a-specto»: Το πνεύμα του Αλέξη Ζορμπά, το πνεύμα της αντίστασης κατά της μιζέριας και της φτώχειας, ακόμα είναι ζωντανό. Απλώς πρέπει να πάτε στην Ελλάδα για να δείτε ότι η χώρα αυτή αντιστέκεται στη μιζέρια.

Σύμβολο της αριστερής αντίστασης κατά των καταστρεπτικών ευρωπαϊκών πολιτικών, ο οικονομολόγος που έγινε ένα από τα αγαπημένα πρόσωπα των Μ.Μ.Ε. λόγω της ειλικρίνειας και της μη τυπικής συμπεριφοράς του, το άτομο που εξεγέρθηκε κατά των ευρωπαϊκών πολιτικών λιτότητας, αλλά και καθηγητής οικονομίας, με σημαντική σταδιοδρομία σε Αθήνα, Η.Π.Α. και Αυστραλία» – έτσι περιγράφει το περιοδικό τον συνομιλητή του, τον οποίο συναντά στη Βιέννη, όπου βρίσκεται με αφορμή μια εκδήλωση του κινήματος DiEM 25, το οποίο ίδρυσε ο ίδιος.

«Βλέπουμε μια τρομακτική αποσύνθεση σε όλα τα επίπεδα. Η Ευρώπη έχει δημοκρατικές χώρες, πραγματικές βουλευτικές εκλογές, δημοψηφίσματα και όλα τα υπόλοιπα συστατικά, όπως πρέπει. Αλλά όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται εκτός των χωρών. Οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται στις Βρυξέλλες και στη Φρανκφούρτη. Στην πράξη, αυτό αποτελεί προσπάθεια να μην έχουμε δημοκρατικές διαδικασίες, να περιορίζεται ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων και των κινημάτων που εμφανίστηκαν στους δρόμους, και των αναγκών των ανθρώπων. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι πολύ κακές αποφάσεις. Σε τελική ανάλυση η Ευρώπη είναι σε κρίση και η κρίση αυτή είναι αποτέλεσμα της αποτυχίας της πολιτικής. Η τοξική συνέπεια αυτών είναι ότι η Ευρώπη γίνεται όλο και πιο αποενοποιημένη. Η απάντηση των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης είναι μια ολοένα και πιο απολυταρχική εφαρμογή αυτής της αποτυχημένης πολιτικής. Αυτή είναι η απειλή, αυτός είναι ο εχθρός. Η απάντηση που δίνει το κίνημα DiEM για να τα σταματήσουμε όλα αυτά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ο μοναδικός τρόπος αυτό να συμβεί στην πραγματικότητα είναι να θέσουμε το αίτημα του επανεκδημοκρατισμού ή αρχικά του εκδημοκρατισμού όλων αυτών των θεσμών που λαμβάνουν τις μεγάλες αποφάσεις», απαντά ο Βαρουφάκης.

Περαιτέρω στην συνέντευξή του ο Βαρουφάκης αναφέρεται στις πρόσφατες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στο Παρίσι, αλλά και στις προηγούμενες διαμαρτυρίες στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα το 2011, τις κινητοποιήσεις του κινήματος Occupy Wall Street στις Η.Π.Α. και του κινήματος Los Indignados στην Ισπανία. Αναφέρει ότι εισέπραξε πολύ αυθόρμητη και ισχυρή ενέργεια, αλλά κατά την άποψή του το ζήτημα είναι τι συμβαίνει στη συνέχεια και πώς τα αιτήματα αυτών των κινημάτων μπορούν να αποκτήσουν πολιτική έκφραση. Υπενθυμίζει ότι στην Ισπανία εμφανίστηκε νέο πολιτικό κόμμα, στις Η.Π.Α. αυτά τα κοινωνικά κινήματα μετεξελίχθηκαν και μεταμορφωθήκαν στο φαινόμενο υποστήριξης προς τον υποψήφιο για την προεδρία Μπέρνι Σάντερς, ενώ στην Ελλάδα δεν εμφανίστηκε νέο πολιτικό κόμμα, αλλά συνέβαλαν στο να γίνει ένα μικρό κόμμα μεγάλο.

Ωστόσο, κατά τη γνώμη του πρώην υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας, το κίνημά του DiEM 25 δεν μπορεί να συγκριθεί με τα προαναφερόμενα κινήματα σε Αθήνα, Μαδρίτη και Νέα Υόρκη επειδή δεν εμφανίστηκε στις πλατείες και τους δρόμους, αλλά είναι αποτέλεσμα κοινών αντιλήψεων πολλών ατόμων στην Ευρώπη. Κάνει, ωστόσο, σύγκριση μεταξύ του κινήματός του και του υποψηφίου Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος προωθεί μόνος του την καμπάνια του, και των αντιλήψεών τους για τον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας.

Απαντά επίσης στις κριτικές ότι το κίνημα DiEM 25 δεν προήλθε από κάτω, αλλά είναι αποτέλεσμα των προσπαθειών γνωστών προσωπικοτήτων, όπως του Τσόμσκι, του Τζουλιάν Ασάνζ και άλλων διανοουμένων, οικονομολόγων και μαρξιστών. Αναφέρει ότι το κίνημα έχει πια 25.000 υποστηρικτές, οι οποίοι προέρχονται από διάφορους τομείς και έχουν διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις – σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι δημοκράτες, ακόμη και από το Κόμμα Πειρατών της Σουηδίας και της Γερμανίας.

Στη συνέχεια στην συνέντευξή του ο Γιάνης Βαρουφάκης αναφέρεται στο προσφυγικό και τις αιτίες από τις οποίες απορρέουν αυτά τα προβλήματα. Κατά την άποψή του, οι πρόσφυγες δεν είναι το μεγάλο πρόβλημα της Ευρώπης, αλλά απλά αποτελούν την σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Δεν πιστεύει ότι υπάρχει πραγματική προσφυγική κρίση στην Ευρώπη σε σύγκριση με άλλες περιοχές του κόσμου.

Στην ερώτηση αν το κίνημα DiEM 25 θα συμμετάσχει σε εκλογές, ο Βαρουφάκης απαντά ότι το σημαντικότερο σήμερα είναι να προωθήσουν τα σημαντικά θέματα στην ευρωπαϊκή ημερήσια διάταξη –οι συμφωνίες ΤΤΙΡ και CETA, η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, η διαφάνεια κ.τ.λ.. Ελπίζει, ωστόσο, ότι οι συζητήσεις γύρω από αυτά τα θέματα θα τους φέρει υποστηρικτές σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο Βαρουφάκης έκανε επίσης αναφέρεται στην άνοδο των δεξιών και λαϊκιστικών κομμάτων σ’ όλη την Ευρώπη – Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Γερμανία και Αυστρία, αλλά και στις συγκρίσεις που γίνονται συχνά μεταξύ αυτών των κομμάτων και των αριστερών δυνάμεων, κυρίως σε ό,τι αφορά τις κριτικές τους προς τις ελίτ της Ευρώπης και το νομισματικό σύστημα της Ε.Ε.. Ο Βαρουφάκης απαντά πως αν και κάποιες από τις κριτικές της Ακροδεξιάς είναι σωστές, οι λύσεις που προσφέρουν αυτά τα κόμματα είναι λανθασμένες. Τονίζει πως τα ακροδεξιά κόμματα επωφελούνται από την οικονομική και κοινωνική κατάσταση και τους φόβους των ανθρώπων για να ενσταλάζουν ξενοφοβία, μίσος και άλλες αρνητικές διαθέσεις. Ωστόσο, δηλώνει ότι πιστεύει στους απλούς ανθρώπους και λιγότερο στους διανοουμένους σε ό,τι αφορά την ικανότητά τους να ξεχωρίσουν αυτή την «παγίδα» και τις απάτες των εν λόγω κομμάτων.

Στην ερώτηση της δημοσιογράφου ποιο είναι το νέο αντικείμενο της Αριστεράς σήμερα, αφού οι παλιοί ορισμοί των τάξεων δεν ανταποκρίνονται σωστά στην σύγχρονη πραγματικότητα, ο Βαρουφάκης απαντά ότι το αντικείμενό της είναι όλοι οι άνθρωποι που είναι αποκλεισμένοι από τη λήψη των αποφάσεων. Δίνει παραδείγματα ατόμων που μπορούν να είναι αποκλεισμένα ή θύματα από-ένταξης κατά κάποιον τρόπο – άνεργοι, περιλαμβανομένων και εκείνων με υψηλή μόρφωση, χαμηλόμισθοι, γυναίκες σε πατριαρχικές κοινωνίες, πρόσφυγες.

Ερωτηθείς αν θεωρεί ότι οι Έλληνες ψηφοφόροι που στήριξαν τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α., που είπαν και «όχι» στο δημοψήφισμα, που ψήφισαν υπέρ του προγράμματος του κόμματος που τάχθηκε κατά της λιτότητας ως μέτρου καταπολέμησης της οικονομικής κρίσης νιώθουν απογοητευμένοι, τώρα που η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να δεχθεί τους όρους των ευρωπαϊκών θεσμών, ο Βαρουφάκης απαντά ότι νομίζει πως η δημοσιογράφος παρουσιάζει αρκετά ωραιοποιημένη εικόνα της κατάστασης. Τονίζει πως σήμερα στην Ελλάδα υπάρχει τεράστια και βαθιά απελπισία από όλα όσα συνέβησαν.

Η επόμενη ερώτηση της δημοσιογράφου κάνει λόγο για την δύσκολη αντιμετώπιση του ρατσισμού, του φασισμού και γενικά της ξενοφοβίας εκ μέρους των λαών των βαλκανικών χωρών, αλλά και των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης, ο Γιάνης Βαρουφάκης απαντά ότι και στην Ελλάδα, όπου ένα αριστερό κόμμα είχε εκλογική επιτυχία, στη Βουλή της χώρας μπήκαν και ναζιστές. «Η νίκη της Αριστεράς στις χώρες του πρώην Σοβιετικού μπλόκου ακόμα αποτυγχάνει. Σήμερα, όμως, το εκκρεμές επιστρέφει προς τον ναζισμό. Και αυτό δεν είναι φαινόμενο που παρατηρείται μόνο στη Βουλγαρία, αλλά και στη Γαλλία και τη Γερμανία, με το κόμμα Alternative für Deutschland. Ωστόσο, δεν θεωρώ πως είναι σωστό να συγκρίνετε αυτό το κόμμα με το Die Linke. Η γερμανική αριστερή πολιτική δύναμη είναι διεθνιστική, τάσσονται υπέρ του ανοίγματος των συνόρων για τους πρόσφυγες, έχουν επίσημη πολιτική γραμμή για τον εκδημοκρατισμό της Ευρώπης και όχι για την αποχώρηση από αυτή. Το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία λέει ακριβώς τα αντίθετα πράγματα».

Ο Βαρουφάκης σχολιάζει και τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, την συμφωνία για τους πρόσφυγες και την τουρκική στάση προς την Ευρώπη κατά τους τελευταίους μήνες. Θεωρεί ότι η Τουρκία είναι σημαντική χώρα και ο ίδιος θα ήθελε να την δει στους κόλπους της Ε.Ε.. Ωστόσο, θεωρεί ότι στη χώρα αυτή όλο και ισχυρότερο γίνεται ένα καθεστώς που μπορεί να χαρακτηριστεί ως δικτατορικό. Γι’ αυτό η συμφωνία με την Τουρκία αποτελεί σκάνδαλο, θεωρεί ο Βαρουφάκης. «Η Ευρώπη δωροδοκεί έναν απολυταρχικό πρόεδρο για να επιτρέψει σε μας, τους Ευρωπαίους να παραβιάσουμε το διεθνές προσφυγικό δίκαιο. Αλλά ας το πούμε ανοιχτά: η Τουρκία δεν είναι Ερντογάν και ο Ερντογάν δεν είναι Τουρκία. Οι καλές σχέσεις μεταξύ της Μέρκελ και του Ερντογάν είναι ενάντια στα συμφέροντα της Τουρκίας, ενάντια στα συμφέροντα του τουρκικού λαού και των Ευρωπαίων γενικά», λέει.

Στο τέλος της συνέντευξής του ο Βαρουφάκης προσκαλεί και τους Βούλγαρους να προσχωρήσουν στο κίνημα DiEm 25. «Στο κίνημα μπορεί να συμμετάσχει ο καθένας, θέλουμε να λάβουν μέρος άτομα από όλες τις χώρες, ακόμα και εκτός της Ευρώπης. Διότι η Ευρώπη είναι αρκετά σημαντική ώστε να την αφήσουμε μόνο στους Ευρωπαίους», καταλήγει ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, Γιάνης Βαρουφάκης.