3 Ιουν. 2016

Ελλάδα και βρετανικό δημοψήφισμα

Η αλληλεπίδραση Grexit-Brexit και η μετάβαση από τη «στεγανοποίηση του ελληνικού ζητήματος» στον «εξευρωπαϊσμό του ελληνικού ζητήματος»

Ήταν μετά τις εκλογές του περασμένου καλοκαιριού, όταν κυριάρχησε στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος το θέμα του βρετανικού δημοψηφίσματος, του λεγόμενου Brexit. Ήδη, φαινόταν από πολλές ενδείξεις ότι οι ευρωπαϊκές αποφάσεις, ενώ τυπικά διαχωρίζονταν στα επί μέρους θέματα που συγκροτούν το προβληματικό σημερινό πρόσωπο της ηπείρου, τελικά λαμβάνονταν με κάποια ανομολόγητα κριτήρια αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στα διαφορετικά ζητήματα της συγκυρίας. Και αυτό, φυσικά, ήταν και είναι αναμενόμενο και θετικό, αφού η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί ως συλλογικός διεθνής θεσμός, υπεράνω κρατών, και λογικά τέτοιες αλληλεπιδράσεις σηματοδοτούν ακριβώς την ευρύτητα αντιλήψεων και την πολυπλοκότητα θεάσεων που αποτελούν (ή, τουλάχιστον, μέχρι πριν λίγα χρόνια αποτελούσαν) την πεμπτουσία του ενοποιητικού ευρωπαϊκού οραματισμού.

Το αναφέρω, όμως, αυτό εδώ, διότι μέχρι  προ τινός το «ελληνικό πρόβλημα» της Ευρώπης  είχε καταβληθεί μεγάλος κόπος από την ηγεσία της Ε.Ε. να εμφανιστεί ως μία παραδοξότητα από τα συνηθισμένα και παγιωμένα πράγματα. Μια απόκλιση από την ομαλότητα, μια διαστροφή -δημιούργημα ενός παραβατικού πληθυσμού στο νοτιοανατολικό άκρο της ηπείρου! Ενώ, φυσικά, η αλήθεια είναι ότι η δυναμική υπηρέτησης του ενοποιητικού ευρωπαϊκού προτάγματος με επίκεντρο το ενιαίο νόμισμα εξεμέτρησε τα του βίου της και σε συνθήκες κρίσης της οικονομίας δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει. Και δεν μπορεί να λειτουργήσει ιδίως όταν όλ’ αυτά συμπίπτουν με την προσπάθεια εσωτερικής ανακατανομής εξουσιών και συνεπάγωγα πλούτου στο εσωτερικό της Ε.Ε., στην κατεύθυνση εκγερμανισμού της Ευρώπης. (Και θεωρώ αναγκαίο να υπενθυμίσω στο σημείο αυτό, ότι τα ανωτέρω δεν αντίκεινται ως διαπιστωτικές αναφορές, σε καμιά περίπτωση -το αντίθετα, μάλιστα, συμπίπτουν και ενδυναμώνουν την ισχύ των πιο πάνω- με την ύπαρξη «ελληνικών αιτίων» για την κρίση στη χώρα μας, ιδίως στο πεδίο εκείνο όπου οι πολιτικές ηγεσίες απέτυχαν να διαφυλάξουν την Ελλάδα του να τής απονεμηθεί ο ρόλος του «ιδανικού θύματος», ως δήθεν μόνου υπαιτίου για την πανευρωπαϊκή οικονομική κρίση).

Συζητώντας, λοιπόν, πριν μερικούς μήνες τις εξελίξεις στην Ευρώπη και σε συνάρτηση με τα δύο γεγονότα (ελληνικό ζήτημα και βρετανικό δημοψήφισμα), εξέφρασα σε συνομιλητές μου την εντύπωση που είχα σχηματίσει ότι τροποποιείται τινι τρόπω η λογική που τα προηγούμενα χρόνια κινούσε τη στάση των ευρωπαίων εταίρων μας έναντι της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, έβλεπα ότι από την συντεταγμένη προσπάθεια «στεγανοποίησης του ελληνικού ζητήματος» από την υπόλοιπη Ευρώπη, βαθμιαία μετακινούμασταν σ’ έναν «εξευρωπαϊσμό του ελληνικού ζητήματος»!

Η αλλαγή αυτή της στάσης των ευρωπαίων έναντι της Ελλάδας, εκτίμησή μου ήταν, από τότε, ότι οφειλόταν στην πεποίθηση της ευρωπαϊκής ηγεσίας ότι το Brexit εθεωρείτο εξαιρετικά πιθανό ενδεχόμενο, ή, εν πάση περιπτώσει, ακόμη κι αν δεν ερχόταν ως αποτέλεσμα της κάλπης οι συνέπειές του ήταν ήδη προδιαγεγραμμένες ως πολύ σοβαρές για την ενωμένη Ευρώπη.  Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια συζήτηση με μια συνάδελφο και καλή φίλη, στην οποία της έλεγα: «..δεν μπορεί! Πρέπει στις Βρυξέλλες να έχουν στα χέρια τους μετρήσεις και αναλύσεις που να δείχνουν μεγάλες πιθανότητες για Brexit -κι αυτό δεν μπορεί να μην επηρεάσει τη στάση των Ευρωπαίων εταίρων μας απέναντι στην Ελλάδα, συνεκτιμωμένης μάλιστα της κλιμάκωσης του προσφυγικού»…              

Πρέπει εδώ να αναφέρω, επίσης, ότι άποψή μου εξ αρχής ήταν ότι ο κ. Κάμερον συγκαταλέγεται στη χορεία των ευρωπαίων πολιτικών χαμηλού βεληνεκούς, που ασφαλέστατα δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος του ενοποιητικού εγχειρήματος της ηπείρου μας. Έτσι, ο τρόπος με τον οποίο ο Βρετανός πρωθυπουργός χειρίστηκε το θέμα παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε., ή όχι, οδηγούσε μόνο σε πολιτικές απώλειες, για τον ίδιον τη χώρα του και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και σε καμιά περίπτωση δεν θα προέκυπτε θετικό πρόσημο από τις συνέπειες της όλης υπόθεσης, για οποιαδήποτε πλευρά. (Είναι ίδιον, άλλωστε, των δευτεροκλασσάτων πολιτικών να επιλέγουν ατζέντα που μόνον απώλειες για τους ίδιους παράγουν…)

Όμως, για τη χώρα μας έχει ενδιαφέρον ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός επέλεξε να ανοίξει το θέμα του Βrexit ακριβώς τη στιγμή που το ελληνικό ζήτημα κλιμακωνόταν και επιτεινόταν από το προσφυγικό. Η πίεση της «γερμανικής Ευρώπης» λόγω του προσφυγικού, πίστεψε ο κ. Κάμερον ότι θα τού έφερνε οφέλη! Κι έτσι, αυτό που πιο πάνω ονόμασα «εξευρωπαϊσμός του ελληνικού ζητήματος» πρόεκυψε τοις πράγμασι!

Ίσως, μάλιστα δεν είναι καθόλου τυχαία η αναφορά του επικεφαλής των Βρετανών Εργατικών, κ. Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος πριν λίγες ώρες στηρίζοντας την παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. εκτίμησε ότι η ευθύνη για τα προβλήματα που προκάλεσε η μετανάστευση στη χώρα του τη Βρετανία δεν βρίσκεται στην Ε.Ε., αλλά στην κυβέρνηση Κάμερον.

"Ας μην κατηγορούμε τους ανθρώπους που ταξιδεύουν, εργάζονται και μεταναστεύουν σε όλη την Ευρώπη", δήλωσε στα μέλη και τους υποστηρικτές του κόμματος ο κ. Κόρμπιν. "Αντ’ αυτού ας διασφαλίσουμε ότι οι κυβερνήσεις ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των κοινοτήτων και ότι αυτοί οι αδίστακτοι εργοδότες που εκμεταλλεύονται χυδαία τους διακινούμενους εργαζομένους και προσπαθούν να περιορίσουν τα δικαιώματα τους πρέπει να αντιμετωπιστούν", τόνισε ο αρχηγός των Βρετανών Εργατικών.

Λίγα χιλιόμετρα παρακάτω από το σημείο που λέγονταν αυτά, η βρετανική και η γαλλική ακτοφυλακή διέσωζαν από πνιγμό δεκάδες Αλβανούς μετανάστες που επιχειρούσαν  να περάσουν στη Βρετανία και τα σάπια πλεούμενα που τους μετέφεραν βυθίζονταν!!!

…αλλά ο κ. Κόρμπιν, εκτός από τις αναφορές του στο προσφυγικό απέρριψε σε έντονο ύφος κάποια επιχειρήματα για τους οικονομικούς κινδύνους που ελλοχεύουν από την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε. (δηλαδή το Brexit), χαρακτηρίζοντας αυτές τις αναφορές προϊόντα "διαφήμισης", "μυθοπλασίας" καθώς και "προφητείες καταστροφών"!

Συνοψίζω: Φοβάμαι πως το Brexit είναι πολύ πιθανό! (Ιδίως, από τη ματιά του πολιτικού αναλυτή που βλέπει τεχνικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων, με ανησυχεί ιδιαίτερα η μεγάλη διαφορά έκφρασης της βεβαιότητας να πάνε στην κάλπη και να ψηφίσουν, που καταγράφεται από μεριάς των οπαδών του Brexit, σε σύγκριση με τους υποστηρικτές παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε.).  Αλλ’ ακόμη κι αν τελικά το δημοψήφισμα βγει θετικό υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε., ο βαθύτατος και δομικός πλέον διχασμός των Βρετανών πολιτών σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της χώρας τους με την ενωμένη Ευρώπη, αφήνει μια δύσκολη συνέχεια για μια ήδη κλονιζόμενη Ε.Ε..