11 Αυγ. 2016

Η ιστορία της ελληνικής ιδιωτικής ραδιοτηλεόρασης

Τα ελληνικά κανάλια, οι άδειες και η Δημοκρατία (2)

(Από τους ραδιοερασιτέχνες στην «τοπική ραδιοφωνία») 

Οι πρώτες παρεμβάσεις για να καταστεί θεσμικώς επιτρεπτό να κατέχουν ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς και να εκπέμπουν πρόγραμμα οργανισμοί εκτός της κρατικής ραδιοτηλεόρασης στην Ελλάδα ξεκινούν ήδη από τον νόμο 1730/1986 περί ΕΡΤ, όπου περίπου οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζονται ως δυνάμει προτιμώμενοι φορείς προς τούτο. Η διαχείριση των ραδιοτηλεοπτικών συχνοτήτων -έκτοτε έως και σήμερα, και με την εξαίρεση της εκτροπής κλεισίματος της κρατικής ραδιοτηλεόρασης από την κυβέρνηση Σαμαρά- ανατίθεται στην ΕΡΤ, ως θεματοφύλακα της δημόσιας περιουσίας, όπου κατά τα κρατούντα στο σύνολο της δημοκρατικής Δύσης συγκαταλέγονται οι ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες.

Ωστόσο, από πολύ νωρίτερα λαμβάνουν χώρα οι λεγόμενες τότε «πειρατικές» ραδιοφωνικές εκπομπές. Άλλωστε μια από τις χαρακτηριστικότερες γνωστές περιπτώσεις είναι ο ραδιοσταθμός της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Δυό περιπτώσεις άξιες επίσης αναφοράς είναι:

- το 1975 κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία κατάρτισης του Συνταγματος της χώρας μετά την πτώση της χούντας, ο πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ., Ανδρέας Παπανδρέου, στη συζήτηση για το πολυσυζητημένο άρθρο 15 διακινεί το ενδεχόμενο το κίνημα να δημιουργήσει δικό του ραδιοσταθμό, σε μια κίνηση συμβολικής αντίδρασης κατά του κρατικού μονοπωλίου στη ραδιοτηλεόραση.  

- το 1979 εκπέμπουν οι ραδιοσταθμοί των φοιτητικών καταλήψεων κατά του περίφημου νόμου 815 για την ανώτατη εκπαίδευση της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή, επί υπουργίας Γιάννη Βαρβιτσιώτη.

(Για την ιστορία να αναφέρω εδώ ότι ως μέλος τότε του Κεντρικού Συμβουλίου της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Ελλάδα-ΕΦΕΕ, είχα συλληφθεί με άλλους συναδέλφους, για να αφεθούμε λίγο αργότερα ελεύθεροι, αφού η κυβέρνηση ήθελε να αποφύγει μια δίκη με κατηγορούμενους μέλη της ΕΦΕΕ. Τότε ανάμεσα στους συλληφθέντες ήταν και ο Κώστας Κάρης του «Ρήγα Φερραίου» του Κ.Κ.Ε. εσ., τον οποίο όλες παρατάξεις της ΕΦΕΕ συμφωνήσαμε να “εμφανίσουμε” ως μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου για να δικαστεί στο πρόσωπό του το φοιτητικό κίνημα. Στη δίκη που ακολούθησε ο Κώστας Κάρης αθωώθηκε. Ο ίδιος έφυγε πρόωρα από τη ζωή πριν δύο χρόνια).

Ακολούθησαν κι άλλες περιπτώσεις ραδιοσταθμών από διάφορες φοιτητικές παρατάξεις και πολιτικές οργανώσεις νεολαίας και με διάφορες αφορμές.       

Σημαντικό περισατικό σ’ αυτήν την ιστορία της ελληνικής μη κρατικής ραδιοφωνίας η εμφάνιση του «Καναλιού 15», από τον Ρούσσο Κούνδουρο, την άνοιξη του 1986. Ήταν το πρώτο ελεύθερο ραδιόφωνο που εξέπεμψε όχι επ’ αφορμή κάποιας κινηματικού τύπου δραστηριότητας πολιτικού περιεχομένου, αλλά ως οργανωμένη προσπάθεια ιδιωτών. Το «Κανάλι 15» έκλεισε με παρέμβαση του κράτους και τα μηχανήματά του κατασχέθηκαν. Μικρότερης σημασίας η για λίγες μέρες εκπομπή από το «Ράδιο-Αντίλαλος» του περιοδικού Αντί το 1983.     

Από το 1987, όμως, εκπέμπονται τα ραδιοφωνικά προγράμματα των Δήμων Αθηναίων, Θεσσαλονικαίων και Πειραιωτών, και υπό τις συνθήκες που αναφέρθηκαν στο προηγούμενο. Τον Μάιο του 1987 εκπέμπει ο «Αθήνα 9,84» και έναν μήνα αργότερα το πειραιώτικο «Κανάλι 1».

Ταυτόχρονα καταιγίδα από ερασιτεχνικούς ραδιοσταθμούς, μια δραστηριότητα που από δεκαετίες ήδη υπήρχε στην Ελλάδα. Στην ιστορία της ελληνικής ιδιωτικής ραδιοτηλεόρασης ασφαλώς θα πρέπει να συμπεριληφθεί ένα κεφάλαιο για τους ερασιτέχνες, που πολλοί άφησαν εποχή. G Poly, Jeronimo Groovy, και πολλοί άλλοι, έχουν τη δική τους θέση που δεν πρέπει να ξεχαστεί.

(Στη φωτογραφία φοιτητικό μπλοκ σε διαδήλωση κατά του Ν. 815. Επικεφαλής του μπλοκ ο καλός φίλος Μιχάλης Ορφανός) 

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...)