12 Νοε. 2016

Τί συνέβη τελικά με τα κανάλια και το ΕΣΡ

Ο νόμος Παππά ισχύει με την εξαίρεση του άρθρου 2Α

– Η δημοπρασία σταματά να παράγει έννομα αποτελέσματα

(...αλλά οι υπερθεματιστές διατηρούν δικαιώματα επί των αποτελεσμάτων της)

Ας τα πάρουμε από την αρχή!

Γνωρίζετε ότι εδώ και καιρό δεν έχω αναφερθεί στο θέμα των τηλεοπτικών αδειών! Γνωρίζετε, επίσης (και το έχω πει κατ’ επανάληψη), ότι καλό θα ήταν να αποφεύγονταν εύκολες κρίσεις για τη διαδικασία λήψης απόφασης για την υπόθεση από μεριάς του ΣτΕ. Το έλεγα, γιατί πιστεύω ότι η παγίδα παραγωγής των εντυπώσεων της σκοπιμότητας, αντί της ουσίας, δεν θα ωφελούσε κανέναν. Ούτε και τον τηλεοπτικό χώρο, ως κρίσιμη ψηφίδα της ποιότητας της Δημοκρατίας μας (αφού εκεί δομείται η ισότητα ευκαιριών πρόσβασης των πολιτών στην ενημέρωση) αλλά και ως επιχειρηματικό τομέα, η υγεία του οποίου καλό είναι να εμπεδώνεται στην αίσθηση διαφάνειας και προσφερόμενης ενημερωτικής πληρότητας της κοινής γνώμης, από μεριάς των καναλιών.      

Συνέβη, λοιπόν, ότι συνέβη! Το γνωρίζουμε όλοι! Ας μιλήσουμε λοιπόν με ψυχραιμία για τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει...

1. Η συγκρότηση του ΕΣΡ: Τώρα που έληξε η περιπέτεια πρέπει να πούμε πως η όλη η διαδικασία υπήρξε τουλάχιστον απαράδεκτη και προσβλητική για τον θεσμό και άκρως μειωτική για τα κόμματα, αλλά δυστυχώς και για τα πρόσωπα που τελικώς επλέγησαν! Έχουν προηγηθεί πολλές φορές συγκροτήσεις του ΕΣΡ από τις διασκέψεις των Προέδρων της Βουλής και σε συνθήκες μεγάλης πολιτικής πόλωσης. Ουδέποτε άλλοτε τόσο φατριαστικές συσχετίσεις του Συμβουλίου με τον εξ αντικειμένου θεσμικό ρόλο του. Ποτέ άλλοτε η επιζητούμενη από το Σύνταγμα συναίνεση μεταξύ των κομμάτων για τον σχηματισμό των συνθέσεων του οργάνου, δεν υπέστη τέτοιον κατεξευτελισμό εικόνας συναλλαγής και παζαριών μεταξύ των κομμάτων και σε στενότατη μάλιστα σχέση με μικρομματικές σκοπιμότητες της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας. Ούτε μία φορά τα πρόσωπα που παλιότερα επελέγησαν δεν χρειάστηκε να καταστούν θύματα μιας αδίστακτης πασαρέλας εκατέρωθεν κομματισμών, για να κερδίσει κάποια παράταξη και να χάσει κάποια άλλη. Η νέα σύνθεση του ΕΣΡ αναλαμβάνει σε συνθήκες προκαταβολικής κομματικής «χρέωσης» των μελών του και όλες οι αποφάσεις του θα υπόκεινται αναποφεύκτως στη δυσπιστία των κινήτρων λήψης τους. Και τα κόμματα εξακολουθούν να δείχνουν ότι θα συνεχίσουν να «μετράνε» τις όποιες αποφάσεις του νέου ΕΣΡ με τη μεζούρα των παραταξιακών αναγκών και όχι της θεσμικής ευθύνης τους. Ελπίζω και εύχομαι να κάνω λάθος, αλλά η πίεση που θα ασκηθεί στα μέλη του ΕΣΡ θα είναι τόσο κομματικά φορτισμένη και τόσο λίγο θεσμικά θωρακισμένη, ώστε η συνέχεια να προδιαγράφεται ως πολλή δύσκολη και σε αντίθετες συνθήκες από εκείνες που είναι αναγκαίες για την εξομάλυνση του τηλεοπτικού τοπίου και την εξυγίανσή του.

(Ένα μικρό παράδειγμα μόνο, για να αντιληφθείτε τις διαφορές: Κατά την τοποθέτησή μου ως μέλους του ΕΣΡ ενημερώθηκα προφορικά και μου παραδόθηκαν ταυτοχρόνως και αντίγραφα των επιστολών των κομμάτων, στις οποίες οι πρόεδροί τους υπεδείκνυαν στον πρόεδρο της Βουλής πρόσωπα για τη στελέχωση του Συμβουλίου. Αποδεχόμενος την τιμή που μου γινόταν εφρόντισα να τεθεί υπόψη του τότε προέδρου της Βουλής ότι στην επιστολή ενός κόμματος, η διατύπωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρεξήγηση σχετικά με την ιδιότητα ενός εκ των προτεινόμενων προσώπων, και να θεωρηθεί το πρόσωπο αυτό ως τυχόν επηρεαζόμενο από επιχειρηματικές ανάγκες ενός συγκεκριμένου καναλιού. Η συνέχεια ήταν ότι ο τότε πρόεδρος της Βουλής επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο του κόμματος, του επεσήμανε το πρόβλημα και η επιστολή απεσύρθη και αντικαταστάθηκε με άλλη, που το επέλυε. Φυσικά, ουδείς διανοήθηκε να το «κάνει θέμα»! Συγκρίνετε λοιπόν λειτουργίες και μέριμνες θωράκισης της προσλαμβανόμενης από τους πολίτες ουδετερότητας του ΕΣΡ, τότε και σήμερα, σκεφτείτε τί θα γινόταν σήμερα σε ανάλογη περίπτωση, ...και κρίνετε)!

2. Κατάργηση ή αναστολή του νόμου Παππά; Κατέστη το επίμαχο δήθεν ζήτημα! Ενώ όλοι γνωρίζουν παρά πολύ καλά ότι τέτοιο ζήτημα δεν θα μπορούσε να επιλυθεί άνευ της δημοσιοποίησης του σκεπτικού της απόφασης του ΣτΕ. Σε καμιά, μα απολύτως σε καμιά, περίπτωση δεν θα μπορούσε να τεθεί σε ψηφοφορία στη Βουλή τροπολογία σχετικά με τη νομική μεταχείριση των συνεπειών του νόμου Παππά, άνευ του σκεπτικού της απόφασης του ΣτΕ. Σε καμιά, μα απολύτως σε καμιά, περίπτωση δεν θα μπορούσε να τεθεί η απαίτηση ψήφισης από τη Βουλή διάταξης για την ακύρωση, την αναστολή, την κατάργηση ή ο,τιδήποτε άλλο του νόμου Παππά και δη και ως προϋπόθεσης για την σύμφωνη γνώμη κόμματος στη συγκρότηση του ΕΣΡ. Σε καμιά, μα απολύτως σε καμιά, περίπτωση δεν θα μπορούσε να τεθεί θέμα συνολικής κατάργησης ενός ψηφισθέντος από τη Βουλή νόμου, αφού, μάλιστα, και οι προσφυγές στο ΣτΕ δεν θα μπορούσαν να έχουν τεθεί με τέτοιον τρόπο στο ανώτατο διοικητικό δκαστήριο -και αν είχαν τεθεί έτσι φυσικά θα είχαν κριθεί ως μη παραδεκτές. Εν προκειμένω η απόφαση του ΣτΕ αφορά στο άρθρο 2Α του νόμου Παππά. Η παραπλάνηση των πολιτών ότι δήθεν ετέθη σε ψηφοφορία στο ΣτΕ το σύνολο του νόμου Παππά και οι δικαστές αποφάσισαν με ψήφους 16-11 ότι όλος ο νόμος είναι αντισυνταγματικός, είναι σκαστή περίπτωση παραπληροφόρησης. (Τόσο, που εάν υπήρχε ΕΣΡ θα έπρεπε να έχει ζητηθεί η τυχόν επιβολή κυρώσεων για παραπλανητική ενημέρωση της κοινής γνώμης).

Συνοψίζω: Με βάση το σκεπτικό της απόφασης του ΣτΕ θα καταθεί τροπολογία προς ψήφιση στη Βουλή, η οποία θα τροποποιεί το άρθρο 2Α του νόμου Παππά. Κατά τα άλλα, η διαδικασία δημοπράτησης των αδειών και τα κριτήρια επιλογής (απασχολούμενο προσωπικό κ.λπ.) ισχύουν. Ο αριθμός των αδειών που θα δημοπραττηθούν και τα τιμήματα (έναρξη της προσφοράς) θα καθοριστούν από τον υπουργό με τη «σύμφωνη γνώμη» του ΕΣΡ.

3. Ο ανεπίτρεπτος κομματισμός μιας κατ’ εξοχήν θεσμικής διαδικασίας: Το πρόβλημα αναδύεται -ίσως ενδεικτικότερα απ’ ό,τιδήποτε άλλο- από τη στάση των κομμάτων μετά την συγκρότηση του ΕΣΡ. Τέσσερα τουλάχιστον κόμματα, από τα 7 της Βουλής, αισθάνθηκαν την ανάγκη να εκδώσουν ανακοινώσεις, στις οποίες αντί να εκφράζουν πρωτίστως την ικανοποίησή τους για τη λύση στο θεσμικό αδιέξοδο που είχε προκληθεί, επιχειρούν να αποδείξουν ότι «πέρασε το δικό τους»!

4. Τα παράδοξα της δικαστικής απόφασης: Είναι πολλά και μερικά απ’ αυτά έχουν επισημανθεί και από εμένα σε άλλες αναφορές μου. Φυσικά, πληρη συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων ευελπιστώ να έχουμε μετά τη δημοσιοποίηση του σκεπτικού της απόφασης του ΣτΕ.

Ωστόσο, δεν μπορώ να μην αναφερθώ σε κάτι τουλάχιστον παράδοξο! ...είναι γνωστό ότι η ψηφοφορία κατέληξε σε ψήφους 16-11 υπέρ της άποψης ότι το άρθρο 2Α του νόμου Παππά είναι αντισυνταγματικό. Όπως είναι γνωστό (αν και όχι στο ευρύ κοινό), πριν την τελική ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε διερευνητική (ας την πούμε έτσι) ψηφοφορία, όπου 11 ψήφισαν ότι το άρθρο 2Α είναι αντισυνταγματικό, 11 υποστήριξαν ότι το άρθρο είναι «συνταγματικό» και 5 ψήφισαν πρόταση για συγκεκριμένο ορισμό των ζητούμενων από το ΣτΕ σημείων «προς διόρθωση» του άρθρου 2Α του νομου Παππά, ώστε να καταστεί τούτο «συνταγματικό». Ακολούθησε και δεύτερη διερευνητική ψηφοφορία, όπου οι ψήφοι παρέμειναν 11-11-5. Στην τελική ψηφοφορία, οι 5 (και λογικά, εφ’ όσον δεν έγιναν δεκτές οι παρατηρήσεις τους για «διόρθωση» του άρθρου 2Α) υποστήριξαν με την ψήφο τους τη θέση περί της αντισυνταγματικότητας του άρθρου 2Α

Δηλαδή, εν τω αποτελέσματι, το ΣτΕ αυτο-εξαιρέθηκε της ευθύνης του να υποδείξει σημεία προς αποκατάσταση της συνταγματικής νομιμότητας στο άρθρο 2Α του νόμου Παππά. Έκρινε ορθώς το ΣτΕ; (Είπαμε, οι αποφάσεις σεβαστές αλλά όχι μη επιδεχόμενες κριτική)! Ας περιμένουμε το σκεπτικό του δικαστηρίου (όπου θα πρέπει οπωσδήποτε να αναφέρονται τα σημεία της «αντισυνταγματικότητας» καθώς και το γιατί κρίνονται αυτά ως αντισυνταγματικά) και τα ξαναλέμε!...