15 Νοε. 2016

Η επίσκεψη του «αδύναμου» Αμερικανού

Μπάρακ Ομπάμα

Φτάνει σε μέρες αναταραχής, που κανένας δεν φανταζόταν πριν λίγο καιρό ότι θα ήταν τόσο μεγάλη. Είναι η πρώτη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου (και ίσως πολύ δύσκολα θα ξανασυμβεί αυτό στο μέλλον), που ό,τι και να γράφεται και να λέγεται, εξ αρχής δεν είχε τόσο σημασία για τα πολιτικά αποτελέσματά της απέναντι στην Ελλάδα, όσο για τους συμβολισμούς που ο ίδιος ο επισκέπτης επιθυμεί να μας αφήσει... 

Γύρω απ’ το «τί θέλει εδώ» και «γιατί ήρθε», συνωστίζονται αδιανόητης ελαφρότητας αναλύσεις και απόψεις –και δεν ομιλώ μόνο για τις εν Ελλάδι γνώμες σχετικά με την επίσκεψη.

Κατά έναν παράδοξο -αλλά όχι ανεξήγητο- τρόπο, ο ίδιος, δηλαδή η σκηνική παρουσία του και το ίδιο το πρόσωπό του, μαρτυρούν τις απαντήσεις. Θα προσπαθήσω στη συνέχεια να τις εκθέσω.

1. Τα ταξίδι Ομπάμα στην Ευρώπη χωρίζεται σε δύο μέρη: Τό ένα μέρος, που έπεται χρονικά, αφορά σε κλασσικές πολιτικές business. Το άλλο μέρος, το πρώτο, αφορά στον εαυτό του και στο πως ο ίδιος επιθυμεί να μείνει η εικόνα του στον χρόνο, ως πολιτικού ηγέτη. Το ένα θα το κάνει καλά -αν και πιθανότατα για εκείνον είναι ρουτίνα και ίσως το βαριέται και λίγο. Το άλλο, τον συγκινεί και τον διαπερνά, ίσως προκαλώντας ρίγος, σαν εκείνο που αισθανόμαστε όλοι -ο καθένας από ‘μας- όποτε αναμετρούμαστε με το «έργο» μας στη ζωή.

2. Στην Ελλάδα -το θεωρώ πολύ πιθανό- θα μιλήσει για πολλά και ασφαλώς δεν θα είναι λίγα όσα θα πει για τις πολιτικές και τις οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη και τον κόσμο. Εγώ, όμως, θα προσέξω περισσότερο την εκμυστήρευσή του για όσα έκανε και όσα δεν έκανε, 8 χρόνια στην ηγεσία του πλανήτη. Θα πει και πώς πρέπει να συνεχίσουμε μετά απ’ αυτόν. Αυτό το pontium μετράει!

3. Αναμφίβολα βάση της ομιλίας του θα είναι η Δημοκρατία. Όχι γιατί «έτσι πρέπει», αλλά γιατί σήμερα έτσι ορίζει η ανάγκη της ανθρωπότητας. Αν ένας από τους προκατόχους του που μας επισκέφτηκαν ζήτησε συγγνώμη από την πατρίδα μας για όσα έκανε η χώρα του σε βάρος μας την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, ο Ομπάμα δικαιούται να μιλήσει από την Ελλάδα προς τον κόσμο. Γι’ αυτό, τότε, στην ομιλία με τη συγγνώμη, οι διαδηλώσεις είχαν πολιτικό νόημα και σήμερα δεν έχουν.

4. Οι ανοησίες (όπως πρόσφατο δημοσίευμα, που επεχείρησε να μας πεί ότι «ο Ομπάμα μιλάει» αλλά «άλλοι πληρώνουν» το ελληνικό χρέος), γλιστρούν επάνω του και σωριάζονται, μένοντας με τη ρετσινιά της αχρείαστης μικρότητας. Όσοι εκφέρουν τέτοιον δημόσιο λόγο αποτιμώντας την επίσκεψή του στην Ελλάδα, τα κινητρα και τους στόχους της, απομένουν ενδεείς πειθούς για τους δικούς τους σκοπούς. Με τόσο ρηχή ανάγνωση της αλήθειας, ποτέ δεν θα μπορούσε κάποιος –πολύ περισσότερο μια χώρα- να γίνει «μεγάλος».

5. Θα μας αφήσει και λίγη πίκρα για εκείνο που πριν λίγες μέρες δεν μπόρεσε να αποτρέψει. Αν υπάρχει κάποιος λόγος συγγνώμης -ακόμη κι αν δεν είναι εκείνος που έφταιξε- εδώ θα έπρεπε να δοθεί προς την ανθρωπότητα!

6. Η αποχώρησή του θα είναι οριστική! Δεν θα τον ξαναδούμε. Θα μας αποχαιρετήσει όλους από ‘δω.

Θα τον θυμόμαστε με αγάπη και σεβασμό. Είναι ο πρώτος που στις ελληνομερικανικές σχέσεις θα δώσει το περιεχόμενο και την εντύπωση του σεβασμού από τον ισχυρό προς τον μικρό και αδύναμο. Δηλαδή το βάθος της σημασίας που έχει η πίστη στην ισότητα μεταξύ ανθρώπων.  Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο μάθημα Δημοκρατίας για όλους μας.