14 Ιαν. 2017

ΣτΕ: «Απόφαση της πλάκας»

Μπορεί ένα κορυφαίο δικαστήριο να παίζει

το «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ»;

Για ένα κορυφαίο όργανο του μηχανισμού της Δικαιοσύνης, το ερώτημα του τίτλου θα ήταν αποκλειστικά και μόνο ρητορικό με την απάντησή του αυτονοήτη: Όχι!   

Άλλωστε, γι’ αυτό απευθύνθηκαν εκεί οι ενδιαφερόμενοι και έχοντες έννομο συμφέρον! Για να εκκαθαριστεί οριστικά η εκκρεμότητα!

Γιατί, φυσικά, δεν μπορεί να κρίνεται αντισυνταγματική η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του ΕΣΡ σε (οποιοδήποτε) άλλο κρατικό όργανο, αλλά ταυτοχρόνως να κρίνεται ως παράγουσα εξ αντικειμένου αντισυνταγματικά αποτελέσματα η παρατεινόμενη απροθυμία κομμάτων να συναινέσουν στη συγκρότηση του Συμβουλίου. Και τα δύο ταυτοχρόνως δεν μπορεί να συμβαίνουν. Είτε το ένα συμβαίνει, είτε το άλλο!

Εν προκειμένω, είτε η αποκλειστική αρμοδιότητα του ΕΣΡ για τις τηλεοπτικές άδειες θα έπρεπε να καμφθεί για να μην παραβιάζεται η συνέπεια παραβίασης της συνταγματικής διάταξης ένεκα της μη συγκρότησης του ΕΣΡ, είτε το πνεύμα του συντάγματος για εποπτεία του κράτους επί της παραχώρησης αδειών στα κανάλια και για έλεγχο των εκπομπών τους επί τη βάσει κανόνων δεοντολογίας θα έπρεπε να καμφθεί και να επικρατήσει η αποκλειστική αρμοδιότητα του ΕΣΡ στην αδειοδότηση. Τί εκ των δύο θα έπρεπε να καμφθεί όφειλε να κρίνει το ΣτΕ στην εν λόγω απόφασή του και, φυσικά, δεν το έκανε!

Οι κορυφαίοι δικαστές μας, δηλαδή, είτε παίζουν με τους θεσμούς, είτε είναι μειράκια και υποχείρια εξωδικαστικών εξουσιών (πολιτικών δυνάμεων και των ίδιων των τηλεοπτικών σταθμών), στις απαιτήσεις των οποίων υποκύπτουν, για λόγους που οι ίδιοι θα πρέπει να εξηγήσουν στους Έλληνες πολίτες.   

Όμως, δεν την χαρακτηρίζω ως «απόφαση της πλάκας» μόνο γι’ αυτόν τον λόγο! Παράλληλα, η ίδια απόφαση (με βάση όσα γνωρίζω από την ειδησεογραφία, αφού δεν την έχω στα χέρια μου) απεφάνθη επί της νομιμότητας των προσωρινών αδειών, με τις οποίες λειτούργησαν τα κανάλια ως τον Δεκέμβριο του 2015! Στην απόφασή του το ΣτΕ επικύρωσε παλιότερες αποφάσεις διοικητικών δικαστηρίων, που είχαν κρίνει ότι το «κόλπο» των επί σειράν ετών αλλεπάλληλων ανανεώσεων στις ούτως ή άλλως προσωρινές άδειες των τηλεοπτικών σταθμών είναι σκαστή παρανομία, που δεν μπορεί να συνεχίζεται και πρέπει να σταματήσει αμέσως. Έτσι, από τον Δεκέμβριο του 2015 και εντεύθεν και με βάση αυτές τις παλιότερες αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων που επικύρωσε σήμερα το ΣτΕ, δεν επανελήφθη η κωμωδία νέας παράτασης ισχύος των -επαναλαμβάνω- προσωρινών αδειών των καναλιών και επισπεύστηκαν οι διαδικασίες συγκρότησης του ΕΣΡ για να κινηθεί η διαδικασία απονομής των αδειών. Εν τω μεταξύ, από νωρίτερα -για 2-3 χρόνια, αν θυμάμαι καλά- το ΕΣΡ δεν μπορούσε να συγκροτηθεί λόγω άρνησης των κομμάτων στη Βουλή να συναινέσουν στη συγκρότησή του, για διάφορους λόγους. Έτσι, η διαδικασία αδειοδότησης από το ΕΣΡ δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί και το κράτος ερχόταν να ανανεώνει με τροπολογίες σε διάφορα σχέδια νόμου τις προσωρινές άδειες των καναλιών, κάθε φορά για ένα έτος επί πλέον. Η «φαταουλιά» των καναλιών έφθασε μάλιστα μέχρις του σημείου να απαιτήσουν να μην καταβάλλουν τίμημα για τη χρήση των συχνοτήτων, επειδή το προβλεπόμενο από τον νόμο τίμημα προς τούτο, όπως διατείνονταν τα κανάλια, δεν τους είχε βεβαιωθεί με νόμιμο τρόπο, ...αφού το ΕΣΡ δεν υπήρχε! Δεύτερη κορυφαία «φαταουλιά» των καναλιών, η άρνησή τους να καταβάλλουν πρόστιμα που τούς επέβαλε το μη νομίμως συγκροτημένο ΕΣΡ για διάφορες παραβιάσεις της ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας. Ασυδοσία πλήρης, εμπεδωμένη και αναμφίβολη! Απολύτως ενδεικτική της νοοτροπίας «κράτος εν κράτει» των καναλιών και της «μαγκιάς» τους να παραβιάζουν κάθε έννοια δικαίου και σεβασμού των θεσμών, σε βάρος βεβαίως της ποιότητας της δημοκρατίας μας και της αντικειμενικής ενημέρωσης της κοινής γνώμης.

Σήμερα, λοιπόν, μετά την απόφαση του ΣτΕ, παράλληλα με τη διαδικασία συγκρότησης του ΕΣΡ (που ήδη ολοκληρώθηκε) και την ενεργοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης των καναλιών που οφείλει να κινήσει το ΕΣΡ, απαιτείται:

1. Να νομοθετηθεί η «νομιμοποίηση» της περιόδου αυθαίρετης λειτουργίας των τηλεοπτικών σταθμών από τον Δεκέμβριο του 2015 και εντεύθεν αναδρομικά, ώστε ακολούθως να βεβαιωθούν οφειλές των καναλιών προς το ελληνικό δημόσιο για το χρονικό διάστημα που θα συνεχίσουν να λειτουργούν τα κανάλια έως την οριστική αδειοδότησή τους από το ΕΣΡ. (Στο σημείο αυτό, έχω τη γνώμη ότι με βάση την ίδια αυτή τελευταία απόφαση του ΣτΕ, το ελληνικό δημόσιο οφείλει να στραφεί κατά παντός υπευθύνου για τη μη καταβολή ανταλλάγματος υπέρ του ελληνικού δημοσίου για τη χρήση συχνοτήτων από τα κανάλια και για τα έτη πριν το 2015. Παράλληλα, πρέπει να βεβαιωθούν και οι οφειλές των καναλιών προς το ελληνικό δημόσιο για τον ίδιο λόγο, με σχετική απόφαση του νόμιμου -πλέον- ΕΣΡ. Γνώμη μου είναι πως αν δεν το κάνει αυτό το ελληνικό δημόσιο -και ναι, φυσικά, ανάμεσα στα πρόσωπα σε βάρος των οποίων θα στραφεί το ελληνικό δημόσιο είναι και οι πρώην υπουργοί Τύπου- θα πρόκειται για σκαστή περίπτωση παράβασης καθήκοντος από κρατικούς λειτουργούς σε βαθμό κακουργήματος -λόγω του ύψους της ζημίας για το ελληνικό δημόσιο- με συνέπεια σχηματισμό δικογραφιών σε βάρος πολιτικών προσώπων, οι οποίες θα πρέπει αμελλητί να αποσταλούν στη Βουλή για τα περαιτέρω, με αναπόφευκτη θαρρώ συνέπεια τη συγκρότηση προνακριτικής επιτροπής της Βουλής για την υπόθεση).                   

2. Να προσδιοριστεί (με υπουργική απόφαση με σύμφωνη γνώμη του ΕΣΡ) το ύψος του τιμήματος για τη χρήση συχνοτήτων από τα κανάλια, ώστε να βεβαιωθούν και οφειλές των καναλιών προς το ελληνικό δημόσιο για την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2015 και εντεύθεν και μέχρι της οριστικής αδειοδότησής τους από το ΕΣΡ, αλλά και ενδεχομένως για την προγενέστερη περίοδο και για όσο τα κανάλια δεν κατέβαλαν αντάλλαγμα χρήσης συχνοτήτων, όπως πιστεύω και εξήγησα.                                  

Η απόφαση της πλάκας ή η απόφαση «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» αυτές τις συνέπειες έχει, λόγω της άρνησης των δικαστών να αποφανθούν επί της υπόθεσης που εκλήθησαν να εκκαθαρίσουν.                       

Οι δικαστές του ΣτΕ, επίσης, δεν αναφέρονται καθόλου στην απόφασή τους (επαναλαμβάνω, με βάση όσα γνωρίζω), στον χρόνο εντός του οποίου θα πρέπει να ικανοποιηθούν οι προϋποθέσεις που θέτουν με την απόφασή τους. Στο σημείο αυτό, η απόφαση του ΣτΕ διαφέρει καίρια από την άλλη απόφαση του ΣτΕ σχετικά με το κλείσιμο της ΕΡΤ, στην οποία τότε οι δικαστές είχαν αποφανθεί ότι το κράτος όφειλε το ταχύτερο δυνατό να ιδρύσει και να θέσει σε λειτουργία δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα. Παρ’ ότι τότε δεν είχε τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αυτό το «συντομότερο δυνατό» είχε το βάρος και τη σημασία του και εξανάγκασε την κυβέρνηση Σαμαρά να προχωρήσει προς αυτήν την κατεύθυνση. Σήμερα, με την τελευταία του απόφαση το ΣτΕ δεν γνωρίζω να έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα προς εκπλήρωση των προϋποθέσεων που τίθενται με την απόφασή του για την αποκατάσταση της νομιμότητας στο ραδιοτηλεοπτικό τοπίο μας, αλλ’ ούτε έστω να έχει επαναλάβει την προτροπή του με τη διατύπωση το «συντομότερο δυνατό».

Αλήθεια, τί θα συμβεί εάν το ΕΣΡ καθυστερήσει να κινήσει τη διαδικασία αδειοδότησης των καναλιών; Και τί θα συμβεί εάν δεν βεβαιωθούν οι οφειλές στα κανάλια για τέλη χρήσης συχνοτήτων; Δεν όφειλε το ΣτΕ στην απόφασή του να προσδιορίσει -έστω με γενικούς όρους- ανεκτό χρόνο εντός του οποίου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί όλ’ αυτά; Και γιατί δεν το έκανε; Αβλεψία ή σκοπιμότητα; Είναι ή δεν είναι «σπάνιος πόρος» οι τηλεοπτικές συχνότητες, όπως κρίνει η ίδια απόφαση, ώστε να πρέπει να διασφαλίζεται, ξανά από την ίδια απόφαση, η αποφυγή του ενδεχόμενου νέας καταχρηστικής σε βάρος του δημόσιου διαχείρισης αυτών των σπάνιων πόρων»;

Σταματώ προσώρας εδώ και ενδεχομένως θα επανέλθω αφού διαβάσω το σύνολο της απόφασης.

Όμως οφείλω μια απάντηση σ’ ένα τελευταίο ερώτημα: Θα μπορούσε να είναι καλύτερη η απόφαση του ΕΣΡ;

Κατ’ αρχήν με ικανοποιεί ότι 11 σύμβουλοι-δικαστές διεφώνησαν με την «απόφαση της πλάκας». Τους τιμώ!

Περισσότερο τους τιμώ, διότι με βάση τις υπάρχουσες πληροφορίες, ήταν οι ίδιοι που επρότειναν να οριστεί στην απόφαση του ΣτΕ συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο στον υπουργό Τύπου για να θεραπεύσει ρυθμίσεις του νόμου που ελέγχονταν ως αντισυνταγματικές (π.χ. την ευόδωση της συγκρότησης του ΕΣΡ, που άλλωστε ήδη συντρέχει) και η πλειοψηφία απέρριψε την πρότασή τους!     

Εις το επανειδείν!

--------------------------------------------------

(Υγ.: Η άλλη συζήτηση «ποιός κέρδισε και ποιός έχασε» που διεξάγεται στον δημόσιο βίο μας, μικρή σημασία έχει. Καμιά πλευρά, άλλωστε, δεν εξήλθε τη σύγκρουσης χωρίς αμυχές! Η κυβερνητική πλευρά δεν πέτυχε τη νομιμοποίηση της δημοπρασίας που διεξήχθη και η πρώτη δόση του ανταλλάγματος από τη δημοπρασία  θα πρέπει να επιστραφεί τους υπερθεματιστές. [Αν και πιστεύω πως για τα ήδη λειτουργούντα κανάλια η απόφαση του ΣτΕ προσφέρει εδραία βάση για παρακράτηση του ποσού που έχουν δώσει, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας βεβαίωσης τέλους χρήσης συχνοτήτων για την περίοδο που δεν το έχουν καταβάλλει].

Η πλευρά των καναλιών, προφανώς και «με τη βούλα» θα ζήσει από ‘δω και πέρα σε περιβάλλον αποκατάστασης της νομιμότητας στον αντίποδα της ανομίας και της αυθαιρεσίας που κυριαρχούσε ως σήμερα. Και ως πολίτη εμένα αυτό με ενδιαφέρει!

Επιπροσθέτως τα κανάλια απέτυχαν να εμπεδώσουν την εικόνα αντιδημοκρατικών παρεμβάσεων μιας κυβέρνησης δήθεν ακροδεξιού τύπου –με ανόητους παραλληλισμούς που επιχειρήθηκαν, π.χ. με την περίπτωση της Πολωνίας. Η απόφαση του ΣτΕ αναγνωρίζει καθαρά δημοκρατική και πρακτική αιτιότητα για την κυβερνητική παρέμβαση, ανεξαρτήτως του ότι η παρέμβαση, αυτή καθ’ εαυτή, κρίθηκε ως αντισυνταγματική).