3 Ιουν. 2017

Ο διάλογος που δεν πρέπει να γίνει...

Γιατί είναι ανέφικτη και επικίνδυνη

η συνεργασία των κομμάτων

για το θέμα του χρέους

Καθώς βοούν τα πολιτικά ρεπορτάζ για την προσπάθεια της κυβέρνησης να ρυμουλκήσει την αντιπολίτευση (με τέτοια αυτά τα ανακλαστικά παρουσιάζει το θέμα ο εγχώριος μηχανισμός ενημέρωσης) στη σύγκληση συμβουλίου πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με αντικείμενο το θέμα του ελληνικού χρέους, είναι καιρός να ξαναμιλήσουμε για τις θέσεις των κομμάτων επ’ αυτού.

  • Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. διατηρεί (αν και έχει πολύ καιρό εν κυβερνήσει να το επαναλάβει ρητώς -κατανοώ τα κίνητρά του, αλλά δεν τα συμμερίζομαι) τη θέση περί της ανάγκης ονομαστικής μείωσης του ελληνικού χρέους. Ο παρών συσχετισμός δυνάμεων στην Ε.Ε. δεν επιτρέπει, βεβαίως στην παρούσα φάση, άλλη συζήτηση, πέραν των αναπροσαρμογών στις περιόδους χάριτος και τις μειώσεις των επιτοκίων. Ωστόσο, είναι γνωστό -και συχνά διαρρέει στον διεθνή Τύπο- ότι αναζητούνται στην Ευρώπη λύσεις ουσιαστικότερης διαχείρισης του ελληνικού χρέους (και όχι μόνον!), επιστρατεύοντας πρακτικές ευρω-ομολόγων και έμμεσου κουρέματος. Σε μια από τις τελευταίες προτεινόμενες λύσεις (όχι από μεριάς της κυβέρνησης αλλά από τεχνοκρατικούς κύκλους), μάλιστα, επανέρχεται η πρόταση των «διαρκών ομολόγων» (perpetual bonds), που τόση θυμηδία είχαν προκαλέσει όταν αρχικώς ετέθησαν από τον επέχοντα κεντρική θέση «τέρατος της καταστροφής», κατά τις αφηγήσεις της συστημικής παράταξης στην Ελλάδα, Γιάνη Βαρουφάκη.
  • Η Ν.Δ. από τη θέση Σαμαρά του 2014, δεν φαίνεται να έχει μετακινηθεί ουσιαστικά! (Υπενθυμίζω ενδεικτικά μια από τις τότε αναφορές του απελθόντος πρωθυπουργού: «Όποιος διακηρύσσει ότι το χρέος μας είναι "μη βιώσιμο" ...λέει στις αγορές να ΜΗΝ τον δανείσουν! Και πηγαίνει σε νέο αναγκαστικό δανεισμό με νέους επαχθείς όρους!», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Σαμαράς σε άρθρο του στην Καθημερινή της Κυριακής, λίγο πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015 (http://www.kathimerini.gr/792165/article/epikairothta/politikh/h-epomenh-mera-metarry8mistiko-alma-sto-ayrio). Από τη στάση αυτή, δεν έχω έκτοτε διακρίνει κάποια ουσιώδη μετακίνηση!                                                                                 Για να υπάρξει πλήρης εικόνα θα εκθέσω εδώ 2 τελευταίες αναφορές της αξιωματικής αντιπολίτευσης επί του θέματος: 1. Κυριάκος Μητσοτάκης: «...όσο βουλιάζει η οικονομία, τόσο γίνεται βουνό το χρέος. Δεν βλέπουμε μόνο το χρέος σε απόλυτα νούμερα, το βλέπουμε και ως λόγο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας. Τα σημαντικά οφέλη από το P.S.I. του 2012 και, βέβαια, οι θυσίες των κατόχων ελληνικών ομολόγων, εξανεμίστηκαν. Αντί να ασχολείται η Κυβέρνηση με τον παρανομαστή του κλάσματος χρέος / Α.Ε.Π., δηλαδή πως θα ξαναμπεί η οικονομία σε μια γρήγορη τροχιά ανάπτυξης, ασχολείται μόνο με τα αντίμετρα...». (Από την ομιλία του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας, στην ετήσια συνέλευση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βόρειας Ελλάδας - https://nd.gr/nea/omilia-toy-proedroy-tis-nd-k-kyriakoy-mitsotaki-stin-etisia-taktiki-geniki-syneleysi-toy-svve). 2. Σημερινή δήλωση του εκπροσώπου της Ν.Δ., Βασίλη Κικίλία: «Η Ν.Δ. θέλει μια καθαρή λύση που θα καθιστά βιώσιμο το ελληνικό χρέος. Δηλαδή μια επιμήκυνση της περιόδου χάριτος και αποπληρωμής του και “πάγωμα” των επιτοκίων με μετατροπή των κυμαινομένων σε σταθερά χαμηλά επιτόκια, ώστε η βιωσιμότητα του να εξυπηρετείται με ρεαλιστικά πρωτογενή πλεονάσματα 2% του ΑΕΠ, όχι 3,5%». (https://circogreco.gr/2017/06/03/50983/).                                                                                                                                 Εξ όσων αντιλαμβάνομαι, λοιπόν, δεν υπάρχει καμιά βασική διαφοροποίηση από όσα έλεγε ο κ. Αντώνης Σαμαράς του 2014, πέραν του ότι αποπειράται να υποστηριχτεί -αν και με μισόλογα, ενδεχομένως λόγω της σαθρότητας του επιχειρήματος- ότι επί Σαμαρά το χρέος ήταν βιώσιμο και το κατέστησε σήμερα μη βιώσιμο η κυβέρνηση Τσίπρα. Από την παραπάνω αναφερόμενη ομιλία Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΣΒΕΕ: «Έχω καταστήσει σαφές προς όλους, εντός και εκτός Ελλάδας, ότι η λύση για το χρέος και η ένταξη της χώρας μας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης αποτελούν αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα. Έχουν καταστεί αναγκαία,  αλλά όχι ικανή συνθήκη εξόδου της χώρας από την κρίση. Και δεν επιτρέπεται σήμερα στους Ευρωπαίους εταίρους η μειωμένη αξιοπιστία της σημερινής Κυβέρνησης να αποτελεί άλλοθι για να μην τηρούν τις δικές τους δεσμεύσεις. Και αναφέρομαι συγκεκριμένα στη συμφωνία του Νοεμβρίου του 2012, που καθόρισε την ανάγκη να γίνουν επιπρόσθετες παρεμβάσεις στο ελληνικό χρέος. Η συμφωνία αυτή θα είχε ολοκληρωθεί αν ο κ. Τσίπρας δεν έριχνε, στα τέλη του 2014, την τότε Κυβέρνηση. Τώρα οι κυβερνώντες προσπαθούν να εξασφαλίσουν για τη χώρα τα αυτονόητα...».
  • Όσον αφορά στο ΠΑ.ΣΟ.Κ.: Παραμένει παγιδευμένη ασφυκτικά η κυρία Φώφη Γεννηματά στην αμετακίνητη θέση Βενιζέλου ότι αρκούσε το PSI+ και η συμφωνία του Eurogroup του Νοεμβρίου 2012 για να είναι το ελληνικό χρέος βιώσιμο. (Ισχυρισμός, που προβάλλεται μάλιστα ανεξαρτήτως του ότι η συμφωνία εκείνη δεν τηρήθηκε από μεριάς των δανειστών και παρ’ ότι η Ελλάδα την εδικαιούτο -και αφού πρώτα είχαμε ανταποκριθεί πλήρως στις προϋποθέσεις που μας είχαν τεθεί από τους δανειστές- και ήταν η ίδια η κυβέρνηση 2012-2015 που όχι μόνον απέτυχε να εξασφαλίσει για τη χώρα μας τα δικαιώματά της αλλά και αυτοεξαιρέθηκε εν συνεχεία και ως το 2015 από κάθε διεκδίκηση ρύθμισης του ελληνικού χρέους). Έτσι, από το ΠΑ.ΣΟ.Κ., λοιπόν, επικρατεί αφωνία και απουσία σοβαρής θέσης στο ζήτημα! Τελευταία και πρόσφατη αναφορά στο θέμα, μια γενικόλογη και μάλλον ενοχική τοποθέτηση της προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ., σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση κακώς πράττει που απομακρύνεται από τη συμφωνία του Eurogroup του Νοεμβρίου 2012 για το ελληνικό χρέος (Συνέντευξη Φώφης Γεννηματά στον ΣΚΑΪ - http://www.pasok.gr/%CF%80%CE%BB%CE%AE%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B5-%CE%AE%CE%B4%CE%B7-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%80%CE%BB%CE%AD%CE%BF%CE%BD-5-%CE%B4%CE%B9%CF%82-%CE%BF-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%BB/). Θέση, εντυπωσιακότατα ανεπαρκής, όταν το θέμα βρίσκεται στο επίκεντρο της ρέουσας επικαιρότητας (φανταστείτε η Ελλάδα να προσερχόταν στη συνεδρίαση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου διεκδικώντας όσα της είχαν υποσχεθεί το 2012 -και δεν τής παραχωρήθηκαν, επαναλαμβάνω, λόγω της άρνησης των δανειστών να τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους). Θέση, όμως, επίσης, απολύτως ασαφής ως προς το πρακτικό περιεχόμενό της, αφού το πρωτογενές πλεόνασμα που έθετε εκείνη η απόφαση ως όρο των δανειστών για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους έχει επιτευχθεί ...από το 2013! Και η ασάφεια όσο και η ανεπάρκεια της άποψης Γεννηματά, βεβαίως, δεν καλύπτεται με τίποτα, αφού ακόμη κι αν αποδεχόταν κανένας ότι θα έπρεπε να διεκδικεί σήμερα η Ελλάδα όσα της είχαν υποσχεθεί και δεν τής έδωσαν το 2012, τούτο θα προσέκρουε στο ότι αυτά που μας όφειλαν και δεν μας έδωσαν το 2012 ...έχουν ήδη δοθεί στην Ελλάδα, έργω της κυβέρνησης ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στο πλαίσιο του 3ου μνημονίου, με τα γνωστά βραχυπρόθεσμα μέτρα ρύθμισης του ελληνικού χρέους, που ήδη εφαρμόζονται. (Λεπτομερής περιγραφή των βραχυπρόθεσμων μέτρων ρύθμισης του ελληνικού χρέους, από τα οποία αποδεικνύεται η απουσία θέσης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. επί του θέματος όπως τα επεξηγεί ο ίδιος ο ESM , μεταφρασμένη στα ελληνικά, μπορείτε δείτε εδώ: http://bankingnews.gr/%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%BB%CF%85%CF%83%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CE%B8%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/item/289990-esm-%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%BF%CF%80%CF%81%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%87%CF%81%CE%AD%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-2018-%E2%80%93-%CF%8C%CF%87%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B5%CE%BC%CE%B1.html).         Τέλος, σχετικά με το ΠΑ.ΣΟ.Κ. επίσης αντιλαμβάνομαι ότι και εδώ απαντάται -ανεξαρτήτως σοβαρότητας τεκμηρίωσης- ότι ο Τσίπρας ευθύνεται για τη σημερινή εικόνα μη βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, σε ταύτιση -αν και σε αλλά πιο ηχηρούς τόνους-  με την ανάλογη άποψη της Ν.Δ..

Τέλος, για να διατηρεί ο αναγνώστης της παρούσας μακράς και μάλλον τεχνικής ανάλυσης πλήρη επαφή με τα πραγματικά δεδομένα, ένα στοιχείο απολύτως επαρκές για να σχηματιστεί εικόνα του από ποιούς και πόσο επιβαρύνθηκε το ελληνικό χρέος, μιλώντας για τις τελευταίες κυβερνήσεις και πριν καταστεί «προαπατορικό αμάρτημα» της ελληνικής οικονομίας.

Στοιχεία των μνημονίων, σε ό,τι αφορά την επιβάρυνση του ελληνικού χρέους:

  • 3ο μνημόνιο: από το τρίτο πακέτο βοήθειας ύψους 86 δισ. ευρώ, έχουν ως σήμερα εκταμιευτεί από τον ESM μόλις 31,7 δισ. ευρώ,
  • 2ο μνημόνιο: από τα 163,6 δισ. που προέβλεπε δόθηκαν τελικά τα 142,7 δισ. ευρώ,
  • 1ο μνημόνιο: από 110 δισ. ευρώ που προέβλεπε εκταμιεύτηκαν τα 73 δισ..

Μ’ όλα τα στοιχεία που εκτέθηκαν έως εδώ, υπάρχει άραγε έστω και ένας σοβαρός άνθρωπος, που βλέπει να συντρέχουν οι ελάχιστες προϋποθέσεις για τη σύγκληση του συμβουλίου πολιτικών αρχηγών, για τη διαμόρφωση εθνικής γραμμής στο θέμα του χρέους;

Μπορεί να υπάρξει εθνική γραμμή, με την αντιπολίτευση εν συνόλω να «μουρμουράει» με διάφορες αιτιολογίες και τεκμηριώσεις ότι το χρέος είναι βιώσιμο;

Προσωπική γνώμη είναι πως όχι! Αντίθετα, μάλιστα, σε ενδεχόμενο σύγκλησης τέτοιου συμβουλίου, το πιθανότερο θα ήταν να ασκηθούν και από τις πολιτικές δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας πιέσεις προς την κυβέρνηση, να εγκαταλείψει τη μάχη που δίνει για τη διεκδίκηση του αυτονόητου:  Ότι, δηλαδή, χωρίς γενναία απομείωση του ελληνικού χρέους, ουσιαστική ανάνηψη της ελληνικής οικονομίας είναι εξαιρετικά δύσκολη!

Για τον λόγο αυτόν, συμβούλιο πολιτικών αρχηγών για το θέμα του χρέους της Ελλάδας δεν πρέπει να συγκληθεί, αλλά κι αν τελικά γίνει θα είναι προς βλάβην των συμφερόντων της πατρίδας.

Είμαι από τους πρώτους, που πολύ νωρίς έχω υπογραμμίσει και με εκατοντάδες ευκαιρίες στα γραπτά μου την μεγάλη θετική σημασία που θα είχε για τη χώρα η ευρύτερη συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων. Εδώ, όμως, δεν θα πρόκειται για προαγωγή εθνικού συμφέροντος αλλά για μεγάλη εθνική ζημία, που με κάθε τρόπο οφείλουμε να προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε!

Η ελληνική κυβέρνηση, σήμερα, στηρίζεται στη μόνη πολιτική παράταξη της χώρας που διατηρεί ακόμη καθαρή θέση περί της ανάγκης απομείωσης του ελληνικού χρέους. Μόνη θα πορευτεί και θα διεκδικήσει ό,τι μπορεί να κερδηθεί για την Ελλάδα και από το τί αποτέλεσμα θα φέρει θα κριθεί από τους πολίτες στο πλαίσιο των πάγιων δημοκρατικών λειτουργιών του πολιτεύματος μας.

Τελεία και παύλα!

(Η ανάλυση δημοσιεύεται και στο ενημερωτικο site, www.circogreco.gr)