15 Δεκ. 2018

Οι ΗΠΑ, η Ελλάδα, ο Τσίπρας και η αριστερά

Ενισχύει ή πλήττει την Ελλάδα

η συνεργασία με τις ΗΠΑ;

Παρατηρώ με μεγάλο ενδιαφέρον, εδώ και καιρό, τη δυσαρέσκεια των -κατά δήλωσή τους- «πούρων» αριστερών, για την εντεινόμενη ελληνο-αμερικανική συνεργασία στα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό που κυριαρχεί ως αιτιολογημένη ερμηνεία αυτής της δυσαρέσκειας, και εκεί περίπου εξαντλούνται τα επιχειρήματα αυτής της συζήτησης, είναι η διακίνηση της άποψης ότι ο Τσίπρας και ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. δεν είναι αριστερά επειδή προωθούν αυτή τη συνεργασία. Πως μπορεί ένας αριστερός να μην είναι αντι-αμερικανός, διερωτώνται όλοι αυτοί, συνεπικουρούμενοι από σκαστούς δεξιούς και νεο-δεξιούς (όπως για παράδειγμα μέρος των στελεχών και της εναπομένουσας βάσης του ΚΙΝ.ΑΛ.)!

Η δημόσια συζήτηση οπωσδήποτε πάσχει στις μέρες μας από την πλήρη ένδεια δομημένου και σοβαρού διαλόγου για τη διεθνή θέση της Ελλάδας σ’ έναν κόσμο που αλλάζει δραματικά. Μέχρι την έλευση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στην κυβέρνηση το 2015, o διάλογος αυτός στην Ελλάδα ήταν παγιδευμένος ασφυκτικά στην άγονη (και με σαφές διεθνές κόστος για τη χώρα μας, ως παράγοντα με συγκεκριμένα γεωπολιτικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο) επιλογή του ευρωπαϊκού μονοδρόμου. Σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο, ο σημιτισμός και οι επίγονοί του διακωμώδησαν και κατασυκοφάντησαν με ειδεχθή πολιτική μυωπία την εξωτερική πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου, που κατά γενική ομολογία ανατοποθέτησε ενδυναμωμένη τη χώρα μας στη διεθνή κοινότητα ως αυτόνομο παράγοντα και όχι ως άθυρμα της Δύσης, και δη και σε περιβάλλον «ψυχρού πολέμου».

Αλλά και στη συνέχεια, με την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωζώνη, όλη η αντίληψη της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας για τη διεθνή θέση μας εξαντλήθηκε στην ανοησία  μιας «νομισματικής εξωτερικής πολιτικής», που αναμφίβολα αποστέρησε από τη χώρα καίριους γεωπολιτικούς και διπλωματικούς πόρους, σε ό,τι αφορά την προαγωγή κρίσιμων συμφερόντων της. Έτσι, επιχειρήθηκαν λύσεις στο κυπριακό και το σκοπιανό, με την Ελλάδα «δεύτερο παράγοντα» στη διαμόρφωση του πλαισίου εκείνων των λύσεων και με μεγάλο κόστος για την ίδια, εάν τυχόν εκείνες οι επιλογές γίνονταν αποδεκτές.

Δύο παραδείγματα:

- Διερωτάται άραγε κανένας, αν είχε υιοθετηθεί το σχέδιο Πινέιρο για το σκοπιανό, ποιά θα ήταν σήμερα η εμπλοκή που θα αναφυόταν με την ανύπαρκτη «μακεδονική μειονότητα» στην Ελλάδα, ενώ τα κεντρικά και δυτικά Βαλκάνια ταράσσονται από την προσπάθεια οριστικών γεωπολιτικών διακανονισμών -ακόμη και συνοριακών- στην περιοχή, και με την Αλβανία στην εδώ και δεκαετίες σκληρότερη ανθελληνική φάση της εξωτερικής πολιτικής της υπό τη σύμπραξη αριστεράς (Ράμα) και δεξιάς (Μπερίσα) στο εσωτερικό της; 

- Αναλογίζεται άραγε κανένας αν θα μπορούσαν να προαχθούν οι σημερινές πολιτικές που εφαρμόζει η Ελλάδα στην ανατολική Μεσόγειο με τις κινήσεις ορισμού της ΑΟΖ σε συνεργασία με την Κύπρο, καθώς και με τον αγωγό East Med Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας-Ιταλίας, αν τυχόν είχε περάσει το σχέδιο Ανάν και οι Τουρκοκύπριοι είχαν συνταγματικά θεσπισμένη ισοκυρία στις αποφάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Γι’ αυτό και σημιτικά πολιτικά μειράκια που υποστήριξαν μετά μανίας εκείνες τις ολέθριες πολιτικές (που ευτυχώς απετράπησαν) και αποτολμούν ακόμη και σήμερα να διαπράττουν την ιστορική αήθεια να μιλούν για «εθνικισμό» του ιδρυτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ., πρέπει  να είναι πιο προσεκτικοί! Η απόσταση της σοβαροφάνειας από τη γελοιότητα είναι πολύ πιο μικρή απ’ όσο φαντάζονται!

Όμως, ό,τι και να έγινε τότε, σήμερα, μετά από μια 15ετία παγίδευσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στη «νομισματική» (και απολύτως ανορθόδοξη και άγονη) version της, όπως εξήγησα πριν, η Ελλάδα ανατοποθετείται στο διεθνές σκηνικό.

H ελληνική ανατοποθέτηση στον κόσμο στηρίζεται σε 3 άξονες:

- Την αναγνώριση του αποδεδειγμένα καίριου γεωπολιτικού λόγου της, στον ευρύτερο χώρο της ανατολικής μεθοριακής γραμμής Ευρώπης-Ασίας Αφρικής στη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, που ως σήμερα συμπιεζόταν αποκλειστικά σε ενδο-ευρωπαϊκές αναφορές,

- Τον αναβαθμιζόμενο ρόλο της Ελλάδας στην διεθνή αγορά των υδρογονανθράκων και των αγωγών διαμετακόμισης αερίου από την ανατολή προς την Ευρώπη, και

- Την ιδιαίτερη αποτρεπτική θέση που προσδίδουν τόσο οι Η.Π.Α. όσο και η  E.E. στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά το προσφυγικό και τη συριακή διένεξη, ως ζώνης ανάσχεσης  των συνεπειών των δύο αυτών μεγάλων διεθνών ζητημάτων της συγκυρίας προς τον δυτικό παράγοντα, σε συνδυασμό με την απόπειρα διευθέτησης των εκκρεμοτήτων στα Βαλκάνια, που δεν μπόρεσε να ρυθμίσει η δυτική επέμβαση της δεκαετίας του 1990, με όρους διαχείρισης τότε των ερειπίων από την κατάρρευση του στρατοπέδου του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού».  

Μακριά από την άχαρη για θέματα αυτού του εθνικού βάρους συζήτηση με αντικείμενο αν «το έκανε ο Τσίπρας, ή το έφερε η συγκυρία» (σπεύδω να δηλώσω τη θέση μου πως σ’ αυτά η συγκυρία χρειάζεται τα πρόσωπα, αλλά και το αντίστροφο), η ουσία είναι ότι βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας φάσης.

Τα βασικά στοιχεία της φάσης αυτής, που ήδη προσφέρουν αποτέλεσμα θετικό στα ευρέως εννοούμενα  ελληνικά συμφέροντα, είναι η κίνηση προς ρύθμιση του σκοπιανού και των ελληνο-αλβανικών διαφορών, η προσπάθεια ανατοποθέτησης του κυπριακού με αποτίναξη των δουλειών των συνθηκών Ζυρίχης και Λονδίνου περί εγγυητριών δυνάμεων, οι διαδικασίες  ορισμού των ΑΟΖ και των χωρικών υδάτων μας στα 12 μίλια και η πολιτική των αγωγών. Η βεντάλια έχει ανοίξει τόσο πολύ και σε τόσο σύντομο χρόνο, ώστε η αντιπολίτευση να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με πρόδηλη αμηχανία.

Βεβαίως, οι Η.Π.Α. στις εξελίξεις αυτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο! Τούτο, φυσικά, είναι απόρροια των αναπροσαρμογών της εξωτερικής πολιτικής τους σε επιλογές που συμπίπτουν με τα στρατηγικά συμφέροντα της Ελλάδας. Πρόκειται μάλιστα για αναπροσαρμογές πολιτικής, που καθόλου δεν αφορούν σε αλλαγές που εκόμισε αιφνιδίως η προεδρία Τραμπ (όπως συμβαίνει με την οικονομία και τον απομονωτισμό των δασμών, την πολιτική για το προσφυγικό, την πολιτική για την Κλιματική Αλλαγή κ.α.) αλλά για μεταβολές που έχουν δρομολογηθεί ήδη από την προεδρία Ομπάμα κι ακόμη νωρίτερα, λόγω χρεοκοπίας της συστηματικής αμερικανικής πολιτικής επένδυσης έμπνευσης Κίσσινγκερ στον τουρκικό παράγοντα επί δεκαετίες, η οποία απλά αποδείχτηκε για τις Η.Π.Α. πανάκριβη και ατελέσφορη –άρα λανθασμένη. 

Αντί, λοιπόν, να μπαίνουμε εδώ στην Ελλάδα στη συζήτηση για τα συμβαίνοντα στην  εξωτερική πολιτική μας με αναλυτικά εργαλεία πεπαλαιωμένα, θα αρκούσε να δούμε τα ίδια τα ελληνικά συμφέροντα και το αν αυτά προάγονται ή παραβλάπτονται, ως κριτήριο επαρκέστατο για την αξιολόγηση των σημερινών πραγμάτων. Ναι, τα ελληνικά συμφέροντα βάλλονταν με τον ΝΑΤΟϊσμό όσο η Τουρκία είχε το πάνω χέρι στην περιοχή μας, όπως έπασχαν και από την αφαιρετική «νομισματική εξωτερική πολιτική» Σημίτη. Ναι, τα συμφέροντα της Ελλάδας σήμερα προάγονται στο κυπριακό, τα Βαλκάνια, τις ΑΟΖ και την πολιτική των αγωγών. (Και μην εμπλακούμε εδώ στη λεπτομερή συζήτηση για τη συμφωνία των Πρεσπών –έχω εξηγήσει, άλλωστε, την αρνητική προδιάθεσή μου γι’ αυτήν, διότι η παρέκκλιση αυτής της συζήτησης για την ελληνική εξωτερική πολιτική στις ειδικές και λεπτές πτυχές του σκοπιανού, συσκοτίζει τη γενική εικόνα!)

Αυτό είναι το κριτήριο αξιολόγησης των πραγμάτων στο θέμα που συζητάμε εδώ και όχι βέβαια αν ο αντι-αμερικανισμός είναι αριστερός ή δεξιός.

Για να το κάνω ακόμη σαφέστερο: Αν τα αμερικανικά συμφέροντα συμπίπτουν με τα ελληνικά, θα είμαι όσο χρειαστεί φιλο-αμερικανός για να πετύχω την υπηρέτησή τους. Όπως, άλλωστε, την εποχή που τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα αντιστρατεύονταν τα ελληνικά ήμουν αντι-αμερικανός, για να αποτρέψω όσο περνούσε από το χέρι μου δυσμενείς συνέπειες για τη χώρα μου. Και όπως, αν τυχόν αύριο τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα  αντιστρατευτούν ξανά τα ελληνικά, θα επιστρέψω στον αντι-αμερικανισμό μου.   

Επίλογος με μια συμβολική παρατήρηση: Στο κάτω-κάτω, Αμερικανοί πρόεδροι έχουν ζητήσει συγγνώμη από την Ελλάδα για το άγος της 7ετίας. Από τους ευρωπαίους συμμάχους μας, όχι συγγνώμη δεν έχω ακούσει για το άγος της ομολογημένης μνημονιακής αστοχίας, αλλά και οι ομοϊδεάτες του κ. Μητσοτάκη στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα συνεχίζουν να διακινούν τις ανοησίες ότι μας έσωσαν από τη χρεοκοπία και γι’ αυτό ήταν αναγκαία η μείωση του ελληνικού ΑΕΠ κατά 25% μέσα σε λίγα χρόνια, η μεγαλύτερη στην ιστορία ζημία σε εθνική οικονομία σε καιρό ειρήνης!...