21 Αυγ. 2020

Η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου στη Βουλή

Η πρώτη συμφωνία

παραχώρησης ελληνικής επικράτειας

σε άλλη χώρα

Με την κατάθεση στη Βουλή προς κύρωση της ελληνοαιγυπιακής συμφωνίας για οριοθέτηση μικρού μέρους της ΑΟΖ των δύο χωρών, εισερχόμαστε πια στον σκληρό πυρήνα των βαρύτατων συνεπειών της διακυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, δυστυχώς με σοβαρότατο κόστος για την Ελλάδα και τους πολίτες της!

Ως τώρα, είχαμε τις εκτροπές από τη δημοκρατική ομαλότητα της ενδεικτικής περίπτωσης Ινδαρέ, τον νεποτισμό των σκοιλ ελικίκου και της λίστας Πέτσα (και πολλών άλλων) και την επιστροφή στην ύφεση  πριν ακόμη ενσκήψει η πανδημία (το τελευταίο στοιχείο πια επιβεβαιωμένο επισήμως από τον έγκυρο συντηρητικό Economist). Επί πλέον είχαμε (και το δράμα είναι ακόμη σε εξέλιξη) τις μέχρις ενδεχόμενου ποινικού καταλογισμού πολιτικές ευθύνες των κυβερνητικών ψεμάτων σχετικά με το λεγόμενο «δεύτερο κύμα» για την εξάπλωση της πανδημίας, προφανώς σε βάρος της δημόσιας υγείας. Όλ’ αυτά (που σε οποιαδήποτε άλλη χώρα που σέβεται τον εαυτό της θα είχαν οδηγήσει σε παραιτήσεις υπουργών και σε απολύτως θεμιτή αμφισβήτηση της ικανότητας για την πρωθυπουργία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη) παρ’ ημίν αντιμετωπίζονται με τον ιδιότυπο μιθριδατισμό ανοχής στην καταστροφή από μεριάς των «λαδωμένων» μίντια (κι εδώ το κίνητρο είναι απροκάλυπτο) αλλά και από μεριάς όσων τον ψήφισαν και όσων συνοδοιπορούν μαζί του  στη σημερινή διακυβέρνηση εκπροσώπησης του μπλοκ συμφερόντων που συγκροτείται γύρω από τον ανεπαρκέστερο πρωθυπουργό από τη μεταπολίτευση και μετά.

Παρά ταύτα, όλα τα παραπάνω μεσοπρόθεσμα θα μπορούσαν να διορθωθούν από μια κυβέρνηση που θα διαδεχόταν τον επώνυμο καταστροφέα-εκπρόσωπο των πολιτικών, επιχειρηματικών και μιντιακών συμφερόντων που τον στηρίζουν.

Με τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου, όμως, για την οριοθέτηση μικρού μέρους της ΑΟΖ των δύο χωρών (και την τυχόν κύρωσή της από την ελληνική Βουλή) προκαλείται ανήκεστη ζημία στα ελληνικά συμφέροντα! Κι αυτό γιατί είναι η πρώτη συμφωνία με υπογραφή της σύγχρονης Ελλάδας στην ιστορία, που συνομολογείται σε συνθήκες ειρήνης (άρα ελευθέρα τη βουλήσει την υπογράφει η χώρα επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη) και παράγει διεθνή αποτελέσματα, στην οποία συμφωνία η Ελλάδα συναινεί (επαναλαμβάνω με επιλογή της σημερινής κυβέρνησης) να παραχωρήσει νόμιμη κατά το ισχύον διεθνές δίκαιο επικράτειά της σε άλλη χώρα! Δεν ομιλούμε δηλαδή περί τυχόν απόφασης διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου (π.χ. διεθνούς δικαστηρίου) που ρυθμίζει κάποια διμερή διαφορά, αλλά περί εθελούσιας και με διμερή συμφωνία παραχώρηση ελληνικής επικράτειας σε άλλη χώρα. Είναι η πρώτη και μόνη φορά από την ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους (και σε λίγους μήνες θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821), που άνευ ουδενός ανταλλάγματος η Ελλάδα παραχωρεί επικράτειά της σε άλλη χώρα! Και, φυσικά, πολύ μικρότερη σημασία έχει πόση (πολλή ή λίγη) ελληνική επικράτεια παραχωρείται στην Αίγυπτο, μπροστά στον τεράστιο συμβολισμό ότι η Ελλάδα για πρώτη φορά μετά την απελευθέρωσή της από τον τουρκικό ζυγό, εισέρχεται σε τροχιά και περίοδο συρρίκνωσης, προσυπογράφοντας ότι συγκαταλέγεται πια στις αδύναμες χώρες της ανατολικής Μεσογείου. 

Σε σχολιασμούς μου, που έχουν προηγηθεί της κατάθεσης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας στη Βουλή για κύρωση, έχω επισημάνει ότι μετά και την ανάλογη ελληνοϊταλική συμφωνία για την ΑΟΖ (όπου επίσης παραχωρείται ελληνική επικράτεια αλλά και ελληνικά εκμεταλλευτικά δικαιώματα -της αλιείας, συγκεκριμένα- υπέρ της Ιταλίας), παγιώνεται η καταγραφή της Ελλάδας στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο της περιοχής, ως χώρα με περιορισμένες ικανότητες προάσπισης δικαιωμάτων της, τα οποία ρητά το διεθνές δίκαιο και οι διεθνείς συνθήκες έχουν αποφανθεί ότι της αναλογούν. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ταυτόχρονα με την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία στη Βουλή κατατέθηκε προς κύρωση και για την ίδια μέρα και η ελληνοϊταλική συμφωνία.

Ωστόσο, στα προτεραία των τελευταίων αυτών εξελίξεων σχόλιά μου είχα επιφυλαχθεί, έως ότου γίνουν γνωστές όλες οι λεπτομέρειες. Ανέμενα και θεωρούσα ως αυτονόητο ότι ο πρωθυπουργός θα συγκαλούσε το συμβούλιο πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, προκειμένου και τηρουμένων πρακτικών όπως προβλέπεται να χαραχτεί η γεωπολιτική στρατηγική της Ελλάδας με επιζητούμενη την ευρύτερη δυνατή συναίνεση.

Διότι, οι δύο συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο δεν μπορούν -ή θα ήταν τεράστιο σφάλμα να λογίζονταν ως τέτοιες- να είναι τακτικές κινήσεις αντίδρασης στα ελληνοτουρκικά. Μόνον, ως μέρος μιας ευρύτερης μεσοπρόθεσμης γεωπολιτικής στρατηγικής της Ελλάδας θα μπορούσε τυχόν να γίνει ανεκτή παραχώρηση ελληνικής επικράτειας σε άλλη χώρα από μια κυβέρνηση. Κι αν η αυτή η γεωπολιτική στρατηγική διέθετε την αναγκαία πειστικότητα να καταστεί πολιτική της χώρας με ευρύτερη συναίνεση, αυτό θα μπορούσε να κριθεί μόνο σ’ ένα συμβούλιο πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τηρουμένων πρακτικών. Αλλιώς; Είναι ποτέ δυνατόν για μια κίνηση τακτικού τύπου και ως αντίδραση στους τουρκικούς τυχοδωκτισμούς να παραχωρείται ελληνική επικράτεια σε άλλη χώρα και όλη κι όλη η ενημερωση στα άλλα κόμματα να έχει εξαντληθεί σε τσάι και συμπάθεια από ενημέρωση του συμπαθούς Δένδια;  Σοβαρολογούμε;

Άλλωστε, καθ’ ομολογία του ίδιου του κ. Δένδια, η τουρκολιβυκή συμφωνία για την ΑΟΖ δεν παράγει έννομα διεθνή αποτελέσματα. Δηλαδή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραχωρεί ελληνική επικράτεια σε άλλη χώρα, με μόνο σκοπό την αμφισβήτηση μιας διμερούς συμφωνίας τρίτων χωρών,  η οποία κατά δήλωση του Έλληνα ΥΠΕΞ δεν παράγει έννομα αποτελέσματα; Είναι σοβαρά πράγματα αυτά;

Ταυτόχρονα, έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία, πρακτική και συμβολική, ότι η ελληνοαιγιυπτική και η ελληνοϊταλική συμφωνία έρχονται στην ελληνικη Βουλή με το ερώτημα νομιμοποίησης παραχώρησης ελληνικής επικράτειας σε άλλη χώρα από την κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, σε μέρες κατά τις οποίες η Τουρκία διενεργεί παρανόμως έρευνες εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας και την ίδια ώρα η ΕΕ αρνείται να δράσει έμπρακτα προς υποστήριξη τής αυτή τη στιγμή μη επιδεχόμενης αμφισβήτηση από το διεθνές δίκαιο ελληνικής κυριαρχίας και περιορίζεται σε φραστικές καταδίκες. Μα, αν η Ελλάδα εθελουσίως  παραχωρεί με διμερείς συμφωνίες επικράτειά της σε άλλη χώρα, τι θα άλλαζε και για την προοπτική να παραχωρήσει ελληνική επικράτεια και προς την Τουρκία; Και με πόσο εδραία επιχειρηματολογία αύριο η Ελλάδα θα μπορούσε να απορρίψει τουρκική αξίωση να της αποδοθεί ελληνική επικράτεια με διμερή ελληνοτουρκική συμφωνία και χωρίς να έχει προηγηθεί προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, π.χ. το Διεθνές Δικαστήριο;

Επομένως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαπράττει έγκλημα κατά των ελληνικών συμφερόντων εκβιάζοντας τη Βουλή να νομιμοποιήσει παραχώρηση ελληνικής επικράτειας από την κυβέρνησή του σε άλλη χώρα! Και να το κάνει χωρίς να έχει προηγηθεί συμβούλιο πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τηρουμένων πρακτικών, απ’ όπου -και μόνον από ‘κει- θα μπορούσε να έχει διαπιστωθεί ευρύτερη συναίνεση.

Οι εξελίξεις γεννούν -τουλάχιστο σ’ εμένα-  και μια άλλη σοβαρή ανησυχία: Μήπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως συνειδητή επιλογή του απονομιμοποιεί την πρακτική επί δεκαετίες τώρα και με εντυπωσιακή αποτελεσματικότητα προς όφελος της Ελλάδας σύγκλησης του συμβουλίου πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τηρουμένων πρακτικών για τα ζητήματα που αφορούν σε μείζονες υποθέσεις της Ελλάδας; Η μετάβαση από μια δημοκρατία, η οποία έχει την ωριμότητα να επιζητεί ευρύτερες συναινέσεις των πολιτικών δυνάμεων στα μείζονα συμφέροντά της, σ’ ένα ιδιότυπο «μητσοτακικό πολίτευμα» της ενός ανδρός (και τόσο αμφιλεγόμενου, μάλιστα)  αρχής, μπορεί να είναι κάτι άλλο παρά σοβαρή βλάβη στην ποιότητα των δημοκρατικών μας θεσμών;         

Θα μπορούσε κανένας να αντιτείνει ότι και ο Τσίπρας έφερε τη συμφωνία των Πρεσπών για νομιμοποίηση στη Βουλή. Στα σοβαρά θα αποτολμούσε κανένας που σέβεται τον εαυτό του τέτοιον συμψηφισμό υπόθεσης που αφορά κατά βάση σε διευθέτηση με διμερή συμφωνία ζητήματος ονομασίας χώρας και εγγυήσεων άρσης αλυτρωτικών βλέψεων, με συμφωνία παραχώρησης ελληνικής επικράτειας σε άλλη χώρα; Θα ήταν ανεκτός τόσο θρασύς συμψηφισμός;

Αλλά εκτός από τον Κυριάκο Μητσοτάκη εδώ υπάρχει και η αντιπολίτευση! Νομιμοποιείται η αξιωματική αντιπολίτευση (που εδώ με ενδιαφέρει) να συναινέσει στην ελληνοαιγυπτιακή αλλά και την ελληνοϊταλική συμφωνία; Πολύ περισσότερο, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται σε 3 μέρες από σήμερα να λάβει τις αποφάσεις του;

Και, μάλιστα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μπροστά του αυτήν την κρίσιμη απόφαση με δεδομένο ότι ενδοπαραταξιακή ομάδα του έχει προτείνει προ ημερών περίπου ανοιχτά να συναινέσει η Ελλάδα σε διενέργεια ελληνοτουρκικού διαλόγου με διακηρυγμένη βούληση της ελληνικής πλευράς να παραχωρήσει ελληνική επικράτεια (που αυτή τη στιγμή δεν επιδέχεται αμφισβήτηση από το ισχύον διεθνές δίκαιο) στην Τουρκία μέσω διμερούς συμφωνίας! Να υποθέσω ότι το επίμαχο άρθρο των «53» δεν ήταν ένα κείμενο θέσεων προσυνεδριακής ζύμωσης αλλά μια μεθόδευση για να ασκηθούν πιέσεις στον Τσίπρα να εγκαταλείψει την τωρινή θέση του, δηλαδή ότι μία και μόνο διμερή διαφορά με την Τουρκία αναγνωρίζει η Ελλάδα, εκείνην της υφαλοκρηπίδας, και ελληνοτουρικός διαλογος μπορεί να γίνει με ζητούμενο την υπογραφή συνυποσχετικού για την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο και μόνον; Άρα το κείμενο των «53» ήταν μια μεθόδευση εν όψει της συζήτησης στη Βουλή των συμφωνιών της Ελλάδας με την Αίγυπτο και την Ιταλία;

Δεν θέλω να το πιστέψω αυτό!

Ο ΣΥΡΙΖΑ στην παρούσα φάση έχω την εντύπωση πως είναι μονόδρομος να απορρίψει την υπερψήφιση των δύο συμφωνιών. Όχι, φυσικά, επειδή διαφωνεί με την πρακτική των διμερών συμφωνιών με όμορες χώρες για την καθορισμό των ΑΟΖ. Το αντίθετο, μάλιστα! Αλλά διότι ένα κόμμα της αριστεράς και της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει στην εξουσία τον εσμό των περί τον Κυριάκο Μητσοτάκη καταστροφέων της Ελλάδας, δεν μπορεί να έχει προσυπογράψει την παράδοση ελληνικής επικράτειας σε άλλη χώρα! Τόσο απλά!

Μόνος τίμιος δρόμος για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι να υποβληθεί πρόταση αναβολής της συζήτησης και τυχόν επανάληψή της, αφού θα έχει προηγηθεί συνεδρίαση του συμβουλίου πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τηρουμένων πρακτικών.  Άλλως, δεν απομένει παρά η αποχή από τη συζήτηση και φυσικά και την ψηφοφορία.

Σε διαφορετική περίπτωση δεν πιστεύω πως θα μείνουν πολλοί στις τάξεις του που προσδοκούν ένα καλύτερο αύριο για την Ελλάδα με την ακεραιότητα και την κυριαρχία της εξασφαλισμένες.