18 Απρ. 2021

Η Φώφη Γεννηματά και ο «μουτζούρης» του ΠΑΣΟΚ

Το ΚΙΝΑΛ παίζει

το τελευταίο του «χαρτί» 

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο εσωκομματικός πόλεμος στο ΚΙΝΑΛ, με τη Φώφη Γεννηματά και τον Ανδρέα Λοβέρδο να ενώνουν τα ξίφη τους για την ηγεσία και τους Παύλο Γερουλάνο και Νίκο Ανδρουλάκη να παρακολουθούν από απόσταση. Η διατήρηση του κόμματος σε δημοσκοπικά ποσοστά αισθητά κάτω του 10%, σε τέτοιες συνθήκες, ενισχύει αντικειμενικά τη δυσαρέσκεια κατά της προέδρου, «δίνοντας φτερά» στην υποψηφιότητα Λοβέρδου, την οποία άλλωστε ανοιχτά  υποστηρίζει και ένα μικρό αλλά όχι αμελητέο για τόσο χαμηλά επίπεδα εκλογικής επιρροής ποσοστό εκλογέων που ταλαντεύονται ανάμεσα στη ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ.

Παρ’ ό,τι από πλευράς συνεργατών της Φώφης Γεννηματά διαμηνύεται από καιρό τώρα ότι είναι νωρίς να ανοίξει τέτοια συζήτηση, το θέμα έχει πλέον τεθεί και ακόμη και στενοί συνεργάτες της προέδρου διαμαρτύρονται ότι δεν μπορεί να μένουν αναπάντητες οι αναφορές Λοβέρδου, γιατί έτσι φαίνεται ως αδυναμία της προέδρου αυτή η σιωπή. Παράλληλα, κατά της Φώφης Γεννηματά καταλογίζεται και η αστοχία επιλογής του Γιώργου Καμίνη ως του «νούμερο 2» προσώπου στο κόμμα, που η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ είχε προσπαθήσει να επιβάλλει στις τελευταίες εκλογές. Η σκέψη ότι ο πρώην δήμαρχος Αθήνας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα alter ego της προέδρου διαμορφώνοντας ένα ισχυρό δίδυμο ηγεσίας έχει αποτύχει πλήρως, αναγνωρίζουν σήμερα ακόμη και στενοί συνεργάτες της Φώφης Γεννηματά.

Σ’ αυτό το παζλ ετερόκλιτων πολιτικών και προσωπικών σκοπιμοτήτων είναι φανερό πως δεν μπορεί να δομηθεί σοβαρό κόμμα. Μάλιστα, όσο η απαξίωση της κυβέρνησης και προσωπικά του Κυριάκου Μητσοτάκη επιτείνεται., τόσο θα ενισχύονται οι τάσεις ρευστοποίησης της μερίδας ψηφοφόρων που στις τελευταίες εκλογές ψήφισαν ΚΙΝΑΛ. Δεν είναι χωρίς σημασία ότι η ταυτοτική πολιτική αναφορά των σημερινών πολιτικών κοινών, προς τα οποία απευθύνεται το κόμμα, διέπεται καταλυτικά από το στοιχείο «χρησιμότητας» της ψήφου για την παραγωγή πολιτικών  εξελίξεων. Και σήμερα το ΚΙΝΑΛ ακόμη και απέναντι στους ψηφοφόρους του φαίνεται να εκπροσωπεί απολύτως τον χαρακτήρα της «χαμένης ψήφου».

Για να ολοκληρωθεί η εικόνα οφείλεται αναφορά στην παρουσία και τον ρόλο του Γιώργου Παπανδρέου μέσα στο ΚΙΝΑΛ, που ως τώρα τηρώντας προσεκτικές αποστάσεις από οποιαδήποτε αναφορά ανάμιξης στο εσωκομματικό ζήτημα, λειτουργεί περισσότερο ως συνεργαζόμενος πόλος, παρά ως ενσωματωμένο μέρος του ΚΙΝΑΛ. Ο έμπειρος Γ. Παπανδρέου φαίνεται να κατανοεί ότι τυχόν εμπλοκή του στο εσωκομματικό πεδίο διενέξεων, θα τον μετέτρεπε σε διάδικο τμήμα μιας πολιτικής ατζέντας που ούτε την κοινωνία ούτε και τον ίδιον ενδιαφέρει.

Σε τέτοιο σκηνικό έχει ενδιαφέρον να επισημανθεί η διαφορά πολιτικής τακτικής που εφαρμόζεται από τα άλλα κόμματα απέναντι στο ΚΙΝΑΛ.

- Η από μεριάς του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης εντεινόμενη αποστασιοποίηση από τα εσωκομματικά του ΚΙΝΑΛ αποτελεί την επιτομή της στρατηγικής «από τα κάτω» περικύκλωσης των εκλογικών κοινών του. Δεν είναι χωρίς σημασία ότι η στρατηγική αυτή βρίσκεται στον αντίποδα της ως τις τελευταίες εκλογές τακτικής προσεταιρισμού στελεχών, που άλλωστε ξεκίνησε ήδη από την εποχή των μνημονίων. Είναι προφανές ότι θεωρείται πως η «από τα πάνω» περικύκλωση έχει ολοκληρώσει τον σκοπό της και δεν έχει νόημα η συνέχισή της.

- Στην άλλη πλευρά, η ολοένα και δραστηριότερη ανάμιξη της ΝΔ στα εσωκομματικά του ΚΙΝΑΛ (τελευταίο παράδειγμα οι επιθέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και υπουργών κατά της Φώφης Γεννηματά στη Βουλή) επιβεβαιώνει ότι διατηρείται η τακτική του κυβερνώντος κόμματος να το αντιμετωπίζει ως εκλογική και εν γένει πολιτική εφεδρεία του. Απ’ αυτή την οπτική είναι εδραίες οι διαπιστώσεις περί παγίωσης της «συντηρητικής στροφής» του ΚΙΝΑΛ, αφού χωρίς στροφή με τέτοια πολιτικά χαρακτηριστικά δεν θα μπορούσε να εικαζόταν ως ρεαλιστική η θέση περί «εφεδρείας της ΝΔ» που προωθεί η ηγετική ομάδα της κυβέρνησης και το μπλοκ εξουσίας περί τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, για το ΚΙΝΑΛ απ’ όλα -κι αυτό είναι προσωποποιημένη ευθύνη της Φώφης Γεννηματά- είναι η αδυναμία του να λειτουργήσει πολιτικά, πείθοντας ότι τηρεί αποστάσεις από ετερόκλιτα συμφέροντα που αθροίζονται συνεκτικά γύρω από τον σημερινό μηχανισμό ενάσκησης εξουσίας στην Ελλάδα. Κάτι τέτοιο δεν δηλώνεται από καμιά ηγεσία, ούτε διαλαλείται από μέσα ενημέρωσης αποδεδειγμένα υπονομευμένης αξιοπιστίας για να πείσει, αλλα αναδύεται ως εντύπωση από τη συνολική στάση κάθε κόμματος απέναντι στις τρέχουσες εξελιξεις της δημόσιας ζωής. Γι’ αυτό και η συλλογική αίσθηση ότι η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ εκπροσωπούν κύκλους συμφερόντων (επιχειρηματικών, μιντιακών και άλλων) είναι δεδομένη, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κόμματα. Αυτή η πρόσδεση σε τέτοιο πολιτικό όχημα «διεξαγωγής» της πολιτικής παράγει κατά τη γνώμη μου το μεγαλύτερο πρόβλημα υπαρξιακού και ιδελογικοπολιτικού φορτίου στο ΚΙΝΑΛ και τη Φώφη Γεννηματά, απ’ οποιοδήποτε άλλο.         

Τέλος, το ΚΙΝΑΛ παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον επειδή είναι το μόνο κόμμα (μαζί με το ΚΚΕ) που με τη χρήση του ιστορικού τίτλου «ΠΑΣΟΚ», συνεχίζει να διακινεί την απόπειρα παρουσίασης πεπαλαιωμένων πολιτικών προτύπων ως δήθεν επαρκή απάντηση  στα προβλήματα της Ελλάδας του 21ου αιώνα. Αν στο ΚΚΕ αυτό είναι προϊόν ιδεολογικών προσχημάτων, στο ΚΙΝΑΛ για μεγάλο μέρος των ανθρώπων του (που ποτέ δεν είχαν σχέσεις αρχών με τις γνήσιες καταβολές των 3 πολιτικών γενεών καταγωγής του ΠΑΣΟΚ) δεν είναι ζήτημα ιδεολογίας, αλλά είναι ζήτημα κατανόησης της πολιτικής ως ένα συγκεκριμένο μοντέλο ενάσκησης της κρατικής εξουσίας.

Και, σήμερα, στην εποχή της συντριβής των βεβαιοτήτων που είχε ο κόσμος από το σύστημα που δέσποσε μεταπολεμικά επί δεκαετίες, οι λύσεις δεν μπορεί να αναζητούνται σε μοντέλα εξουσιών, αλλά μόνο σε καινούριες αρχές των πραγμάτων. Σε τέτοιες αρχές, που ακόμη δεν είναι στο στάδιο ουσιαστικής δρομολόγησής τους αλλά μόνο τη μπογιά της επιφάνειας των δεδομένων «ξύνουν», και αξιοποιώντας εμπειρίες από μεγάλες δοκιμές αλλαγών που έχουν προηγηθεί, θα μπορούσε να γεννηθεί ένα ουσιαστικό εγχείρημα ανατροπής του αδιεξόδου, όπου έχουμε παγιδευτεί. Σε τέτοια βάση πολιτικών αιτημάτων και για τους λόγους που εξήγησα, το ΚΙΝΑΛ βεβαίως αδυνατεί να αρθρώσει λόγο και να έχει ρόλο.

Η επόμενη φάση του ΚΙΝΑΛ ασφαλώς είναι η τελευταία πράξη του δράματος προϊούσας απαξίωσης του πολιτικού προγόνου του, την οποία όφειλε το ίδιο το ΚΙΝΑΛ να έχει αποφύγει και αντ’ αυτού όχι μόνο διέπραξε την αήθεια αλλά και κατέστη αυτουργός της. Και όταν λέγω «τελευταία πράξη» εννοώ τη μετάβαση στη φάση συνειδητοποίησης από τα εναπομένοντα περιθωριακά κοινά του ότι το πολιτικό τέλος του ΚΙΝΑΛ είναι αναπόφευκτο.       

Το μόνο που απομένει να διαφανεί είναι αν η Φώφη Γεννηματά θα μείνει με τον «μουτζούρη» ανα χείρας. Είναι ίσως το καταλληλότερο πρόσωπο προς τούτο. Και το διαπιστώνω με λύπη μου. Διότι αναμφίβολα μπορούσε να είχε αποφύγει τέτοιο δρόμο.