25 Σεπ. 2021

Οι πιο αμφίρροπες γερμανικές εκλογές

Το τελευταίο λάθος του Όλαφ Σολτς

Για να είμαι ειλικρινής δεν συγκαταλέγομαι σ’ εκείνους που «πετάνε τη σκούφια τους» από ικανοποίηση στο σενάριο ενδεχόμενης εκλογικής νίκης του Όλαφ Σολτς. Το αλλοιωμένο σε επίπεδο πολιτικού DNA αλλά και σε ό,τι αφορά την εκπροσώπηση των ταξικών σχηματισμών που αντιπροσωπεύει μεγάλο σοσιαδημοκρατικό κόμμα της Γερμανίας, σκιά της προοδευτικής παράταξης που συνέβαλε καταλυτικά στην εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης στη χώρα του, ελάχιστα εχέγγυα προσφέρει ότι μπορεί να εγγυηθεί τις αλλαγές που χρειαζεται σαν το οξυγόνο η προοπτική της ευρωπαϊκής ενοποίησης αλλά και η επιστροφή της ίδιας της Γερμανίας στις ιδρυτικές ευρωπαϊκές αρχές της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης και της ισοτιμίας μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ.

Ο ίδιος ο Όλαφ Σολτς θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να τροποποιήσει τα ουσιώδη σημεία της πολιτικής, που ως συγκυβερνήτης και αντικαγκελάριος της Άγγελα Μέρκελ όχι απλά ανέχτηκε αλλά και στήριξε πιστά τα τελευταία χρόνια του Groko (μεγάλος συνασπισμός CDU/CSU-SPD). Για παράδειγμα, θα πρέπει να κρατάμε πολύ μικρό καλάθι ότι ο Όλαφ Σολτς θα υποστήριζε την εγκατάλειψη των κανόνων του ευρωπαϊκού συμφώνου σταθερότητας και την αναθεώρηση ρυθμίσεων του Μάαστριχτ και της Λισαβόνας, διαλόγου που εχει ήδη ανοίξει στην ΕΕ, ως αποτέλεσμα της οικονομικής καταστροφής που προκάλεσε η πανδημία, αλλά και της γενικής «ρηχής» ισχύος του ευρώ, σ’ έναν πλανήτη  που αλλαζει με δραματικά ταχείς ρυθμούς.  

Βεβαίως, οι παραπάνω σκέψεις δεν επηρεάζουν την άλλη αδήριτη προτεραιότητα κανόνων που ισχύουν επί του πολιτικού και διεθνούς «τρέχοντος», δηλαδή την αγνόηση της αξίας του «το μη χείρον βέλτιστον». Φυσικά, λοιπόν, καλύτερος ο Σολτς από τους χριστιανοδημοκράτες.   

Όμως, εδώ αναφύεται και το πρακτικό ερώτημα: Θα τα καταφέρει ο Σολτς να νικήσει;  

Στις πιο αμφίρροπες γερμανικές εκλογές, όπου επιβεβαιώνεται και ο διχασμός της Γερμανίας σε δύο στρατόπεδα με αντιδιαμετρικά αντίθετες μεταξύ τους θέσεις (δημοσιονομική πειθαρχία από τη μία και χαλάρωση από την άλλη, αδιέξοδος ατλαντισμός από τη μία και απόπειρα γεωστρατηγικής αυτονόμησης της ΕΕ από την άλλη, είναι μόνο δύο παραδείγματα…), κανείς δεν μπορεί να προβλέψει μετά βεβαιότητας την έκβαση της κάλπης. Ωστόσο, μερικά δεδομένα βοηθούν να διαγνώσουμε τα πιθανά σενάρια εξελίξεων.

Για παράδειγμα, το γεγονός ότι δεν είναι το SPD και ο Όλαφ Σολτς προσωπικά που επέδειξαν δυναμισμό και πολιτική επάρκεια για να είναι σήμερα διεκδικητές της νίκης ως αποτέλεσμα αξιολόγησης της παρουσίας τους στον γερμανικό δημόσιο βίο. Αντίθετα, σοβαρά λάθη και παλινωδίες των χριστιανοδημοκρατών και της Άγγελα Μέρκελ (από τον επικοινωνιακό όλεθρο Λάσετ στις τελευταίες πλημμύρες, ως την εγκατάλειψη άρον-άρον της πρώτης προτιμηθείσας διαδόχου για την ηγεσία του CDU, της Κραμπ-Καρενμπάουερ, αλλά και άλλα) έδωσαν τη δυνατότητα βελτίωσης της τύχης του SPD στον Σολτς. Άρα και σε προσωπικό επίπεδο ο μέχρι σήμερα αντικαγκελάριος δεν είναι μια ισχυρή υποψηφιότητα.

Κυρίως, όμως, η αδυναμία του Όλαφ Σολτς αποκαλύφθηκε εντυπωσιακά ακριβώς από τη στιγμή που τα σφάλματα τη γερμανικής δεξιάς τού έδωσαν την ευκαιρία να αποκτήσει σαφές πλεονέκτημα στις δημοσκοπήσεις. Μια ισχυρή ηγεσία θα εκμεταλλευόταν αυτό το απρόσμενο δώρο των γερμανών χριστιανοδημοκρατών για να ξεδιπλώσει την παρουσίαση της εναλλακτικής πολιτικής που εισηγείται στις εκλογείς και να ενισχύσει τη θέση του. Αντ’ αυτού, ο Όλαφ Σολτς εγκλωβίστηκε στον φόβο «να μην κάνει κάποιο λάθος» και επαναπαύτηκε στο (εκ δημοσκοπικού ορισμού πρόσκαιρο) πλέονεκτημά του. Δειλές προεκλογικές εμφανίσεις και τακτισμοί μέχρις αηδίας, τον κράτησαν στην υπεροχή εντός των ορίων του στατιστικού σφάλματος.

Από την άλλη πλευρά, οι χριστιανοδημοκράτες το πάλεψαν παρά την εικόνα παραταξιακής και ηγετικής απαξίωσής τους στην ανατέλλουσα μετά-Μέρκελ εποχή.

Κυρίως, όμως, ο Σολτς έκανε το μεγαλύτερο λάθος του τις τελευταίες μέρες! Ανέχτηκε χωρίς ουσιαστική αντίδραση τη «βρώμικη» αντεπίθεση των αντιπάλων του κόμματός του, περί της δήθεν ακυβερνησίας και του κινδύνου που θα προέκυπτε για τη Γερμανία, αν τυχόν σχηματιστεί μετεκλογικά προοδευτική κυβέρνηση. «Βρώμικη» δουλειά, στην οποία δυστυχώς συμμετείχε και η Άγγελα Μέρκελ, διακινδυνεύοντας την εικόνα της συνολικής παρουσίας της στην ηγεσία της χώρας.    

Η κινδυνολογία της γερμανικής δεξιάς στο σημείο αυτό και η ανοχή απέναντι σ’ αυτή από μεριάς του Σολτς, αποδεικνύουν την ενοχική σχέση του υποψήφιου καγκελαρίου των σοσιαλδημοκρατών με τις πολιτικές που υποχρεώθηκε (και δεν επέλεξε, ούτε πιστεύει σ’ αυτές) να υποστηρίξει ως πρόγραμμα του κόμματός του.

Ελπίζω και εύχομαι αυτό το λάθος του Όλαφ Σολτ να μην αποβεί μοιραίο, έστω και για τις ψαλιδισμένες ελπίδες για μια «άλλη πολιτική» στη Γερμανία και την ΕΕ.