4 Δεκ. 2021

ΚΙΝΑΛ: Οι εσωκομματικές εκλογές

Ευκαιρία ή αδιέξοδο; 

Με τις κάλπες για την εκλογή νέου προέδρου στο ΚΙΝΑΛ να έχουν ανοίξει, είναι σαφώς η ώρα για μια σύνοψη στο δεύτερο επίπεδο δεδομένων σχετικά με την υπόθεση αυτή. Πέραν αναφορών σε συγκεκριμένα πρόσωπα νομίζω πως κάτι που αναδύεται απ’ όσα έχουν λάβει χώρα ως σήμερα είναι ότι στην ιστορία αυτή αναμίχτηκαν και υποψηφιότητες που δεν  φέρουν το στοιχειώδες καν ειδικό πολιτικό βάρος να εμπλακούν εδώ. Οι υποψήφιοι ήταν πολιτικώς αφύσικα πολλοί, και ως απόλυτος αριθμός και ως δήθεν ξεχωριστές πολιτικές ατζέντες. Ανάμεσα στις υποψηφιότητες, δηλαδή, υπήρξαν περιπτώσεις που σκοπό και κίνητρο δεν είχαν το όφελος του ΚΙΝΑΛ, αλλά την ενίσχυση της προσωπικής πολιτικής καριέρας αυτών των προσώπων. Κι αυτά αναμφίβολα είναι σύμπτωματα μιας εμπεδωμένης εδώ και χρόνια τώρα προϊούσας απαξίωσης του χώρου που κληροδοτήθηκε στο ΚΙΝΑΛ. Μιας απαξίωσης εδραζόμενης στην εντύπωση μεγάλης μερίδας πολιτών ότι από καιρό τώρα το κόμμα αυτό δεν υπάρχει στην πολιτική σκηνή για να υπηρετεί τον λαό και την πατρίδα, όπως έλεγε ο μεγάλος ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ, αλλά για να λειτουργεί ως όχημα προαγωγής προσωπικών πολιτικών στοιχημάτων.      

Η ίδια η αδυναμία του ΚΙΝΑΛ να εγγυηθεί τη διαφύλαξη της ιστορικής και ιδελογικοπολιτικής παράδοσης του πολιτικού προγόνου του, αποτελεί την εγκυρότερη απόδειξη αναξιότητας των επιγόνων του ιδρυτή του. Και η περιέλευση του ίδιου πολιτικού προγόνου του ΚΙΝΑΛ σε κατάσταση πολιτικής διασωλήνωσης, με απολύτως συνειδητή επιλογή της ηγεσίας του ΚΙΝΑΛ προς τούτο, συνιστά επικύρωση και κατανοητική παραδοχή της ορθότητας αντίδρασης του συντριπτικού μέρους όσων συγκαταλέγονταν στην ισχυρή παράταξη που προηγουμένως εδέσποζε στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό και οι οποίοι φυσιολογικά αποχώρησαν προς άλλες κομματικές στέγες, μένοντας απολύτως ακάλυπτοι απ’ ό,τι εκπροσωπούσαν τα υπολείμματα της παράταξης που ως τότε τους φιλοξενούσε.

Φυσικά, το βασικό στοίχημα σ’ αυτές τις εσωκομματικές εκλογές, ακόμη κι αν κάποιοι από τους υποψηφίους προέδρους του ΚΙΝΑΛ δεν το κατανοούν ή το παραβλέπουν, είναι να αλλάξει η πιο πάνω θλιβερή εικόνα. Και κάθε δημοκράτης εύχεται το στοίχημα αυτό να κερδηθεί. Η συνέχεια θα δείξει την έκβαση.  

Η κίνηση του ΚΙΝΑΛ προς την εκλογή νέας ηγεσίας, υπό τη θλιβερή συγκυρία του πρόωρου χαμού της Φώφης Γεννηματά, έφερε στην επιφάνεια μια νέα πραγματικότητα: πιθανότατα την κατανόηση από ολόκληρο τον κομματικό χώρο που συγκροτεί το ΚΙΝΑΛ, ψηφοφόρων, βάσης και ηγεσίας ότι με τα ως σήμερα πολιτικά μισόλογα του κόμματος, το πράγμα δεν μπορούσε να πάει άλλο. 

Για να αποκαθαρθεί και να αναβαπτιστεί η σχέση του ΚΙΝΑΛ με την πολιτική, ως υπόθεση προαγωγής των συμφερόντων των πολιτών, οφείλεται καθαρή θεση του κόμματος απέναντι σε όσα έχουν προηγηθεί. Κανονικά θα οφειλόταν απολογισμός για όλη την περίοδο από την απουσία του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ από τα πολιτικά εγκόσμια ως σήμερα. Όμως πολλά από τότε έχουν ήδη περιέλθει εις χείρας της ιστορικής γραφίδας και σε ένδειξη καλής θέλησης ας μιλήσουμε για την τελευταία δεκαετία.

Για παράδειγμα: το μύθευμα ότι η χώρα ωφελήθηκε από τα μνημόνια δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι παραδοχή δογματικού τύπου και ενδοσκοπικής αυτοεπιβεβαίωσης όσων απέμειναν στα υπολείμματα της πάλαι ποτέ κραταιάς παράταξης αυτή τη δεκαετία, μεταμφιεσμένοι σε «πασοκτζήδες αλά ΚΙΝΑΛ».

αι σπεύδω να διευκρινίσω στο σημείο αυτό ότι στην πολιτική ποτέ η συζήτηση δεν μπορεί να είναι αν έπρεπε να υιοθετηθεί μια λανθασμένη επιλογή ως αναπόφευκτη, ή εάν θα μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό. Στην πολιτική μια λανθασμένη επιλογή, ακόμη και υπό το αφήγημα ότι η επιλογή αυτή ήταν το μόνο που μπορούσε να γίνει, είναι ομολογία ήττας. Στην πολιτική δεν υπάρχουν οι ηγεσίες για να διαπιστώνουν τα αναπόφευκτα ακόμη κι αυτά έχουν ολέθριες συνέπειες. Ρόλος των ηγεσιών είναι να βρίσκουν τον τρόπο να αντιπαρέρχονται τα ολέθρια πλασαρισμένα ως αναπόφευκτα και να επιζητούν διεξόδους ωφέλειας του δημόσιου συμφέροντος. Και, φυσικά, εδώ ομιλώ για όσους πολιτικά έχουν την ιδεολογικοπολιτική υποδομή και την προσωπική συγκρότηση να κατανοούν το αυτονόητο: ότι, δηλαδή, τα μνημόνια έβλαψαν την Ελλάδα. Οι υπόλοιποι -δηλαδή μεγάλο ακόμη μέρος του χώρου που εκλέγει τώρα την νέα ηγεσία του- που από πεποίθηση θεώρησαν και συνεχίζουν να πιστεύουν ότι τα μνημόνια ωφέλησαν την Ελλάδα, έχουν τόση σχέση με τις παραδόσεις του πολιτικού προγόνου του ΚΙΝΑΛ, όση σχέση έχουν οι ταλιμπάν με τη δημοκρατία).

Είναι προς τιμήν του Γ. Παπανδρέου ότι σε κάποια από τις δημόσιες εμφανίσεις του για την προώθηση της υποψηφιότητας του, αναφέρθηκε στα μνημόνια και τοποθετήθηκε καθαρά απέναντι σε κάθε σκέψη αναγόρευσής τους σε ορθή επιλογή για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης του 2010.

Απ’ αυτή την οπτική, ο πρώην πρωθυπουργός και τελευταίος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος από τους υποψηφίους προέδρους του ΚΙΝΑΛ που έκανε πολιτική επί της ουσίας, με την ευκαιρία της υποψηφιότητάς του. Από την ίδια ματιά, ο Γ. Παπανδρέου είναι και ο μόνος υποψήφιος που εξέφρασε τη βούληση ουσιαστικής αυτοκριτικής, που είναι στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ για την επαναδιεκδίκηση πολιτικών κοινών, στη βάση ιδελογικοπολιτικής αποκατάστασης αρχών, παραδόσεων και ιδελογικών προταγμάτων, που συνεγείρουν όσους αποχώρησαν. Το ΚΙΝΑΛ, βεβαίως, δεν θα μποροούσε να συνεχίσει με πιθανότητες θετικής έκβασης την προσπάθεια επαναπροσέγγισης πολιτικών κοινών που αποχώρησαν λόγω της ολοφάνερης δεξιάς στροφής του, υπό την εμμονική αντισυριζική στάση ότι όποιος έφυγε είναι τυχοδιώκτης και πολιτικός ευκαιριοθήρας. Είναι αυτονόητο ότι η μεγάλη μάζα των πολιτών που αποστασιοποιήθηκαν κινήθηκαν ωθούμενοι από την αίσθηση ότι έμεναν ακάλυπτοι ιδεολογικοπολιτικά από τον χώρο που ως τότε τους εκπροσωπούσε. Και ΚΙΝΑΛ της επόμενης φάσης και με νέα ηγεσία χωρίς να έχει προσχωρήσει στα αυτονόητα και τα αυταπόδεικτα του παρόντος πολιτικού σκηνικού (μεταξύ των άλλων και η αναγνώριση των αιτίων του γιατί το εγκατέλειψαν μαζικά οι πρώην πασοκτζήδες), ή ΚΙΝΑΛ παγιδευμένο στα αυτοεπιβεβαιωτικά μυθεύματα περί τυχοδιωτικών προθέσεων όσων το άφησαν προς άλλες παρατάξεις, δεν θα μπορούσε ποτέ να ανανήψει.

Εδώ απαντάται και το άλλο (περισσότερο σκηνικού τύπου, όπως τίθεται) ζήτημα: Δεν έχει σημασία να διασωθεί το όνομα ΠΑΣΟΚ και μια ταμπέλα έξω από τα κομματικά γραφεία. Σημασία έχει να διασωθεί και αναζωογονηθεί η πολιτική παράδοση ενεργοποίησης ανατρεπτικού ριζοσπαστισμού που (μπορεί να) παράγει δημιουργικές δυνάμεις αναγέννησης της χώρας σε κατεύθυνση με προοδευτικό πολιτικό πρόσημο!

Μακάρι οι εκλογές νέας ηγεσίας στο ΚΙΝΑΛ να αποδειχτούν προοδευτική ευκαιρία για τη χώρα. Αλλιώς, το ελληνικό πολιτικά συντηρητικό αδιέξοδο θα καραδοκεί.