28 Φεβ. 2022

Η ανάγκη άμεσης αποστασιοποίησης της Ευρώπης από τις διεθνείς επιλογές Μπάιντεν

Πως θα αποφύγει η Ευρώπη

τον επόμενο πόλεμο

Εδώ και μερικά χρόνια (ιδίως από τη στιγμή που αποκαλύφτηκε στην πλήρη εικόνα των συνεπειών της η ζημία της ευρωπαϊκής οικονομίας από τη νομισματοπιστωτική κρίση του 2008) έχει γίνει σαφές ότι ανιχνεύονται σοβαρές διαφορές ανάμεσα στο πλέγμα συμφερόντων των ΗΠΑ στη Γηραιά Ήπειρο σε σύγκριση με εκείνο της Ευρώπης ως ενιαίας διεθνο-πολιτικής οντότητας. Οι διαφορές αυτές -αν και ορατές διά γυμνού οφθαλμού- θα μπορούσαν με ευκολία να εκτεθούν στη συνέχεια αυτού του κειμένου, αλλά επειδή ακριβώς είναι εύκολα διακριτές, δεν είναι αναγκαίο να πλατειάσουμε στο σημείο αυτό. Απλά ως αρκούντως επιβεβαιωτικό παράδειγμα των διαφορών αυτών αρκεί να υπενθυμιστεί η τελευταία διένεξη ΕΕ-ΗΠΑ σχετικά με το ΝΑΤΟ και τον ρόλο του στην Ευρώπη! Διένεξη, που μπορεί να εικονογραφήθηκε ως «παραξενιά» του Εμανουέλ Μακρόν με τη ρήση του γάλλου προέδρου ότι η βορειοατλαντική συμμαχία είναι «εγκεφαλικά νεκρή», στην πραγματικότητα όμως αντανακλούσε τη δυσφορία των ευρωπαίων για την αμερικανική αντίδραση στην προοπτική σχηματισμού αυτόνομου ευρωπαϊκού στρατού. (Παρ’ ό,τι το παριστατικό αυτό θα μπορούσε να χρεωθεί στον Τραμπ, ελάχιστα είναι πλέον σήμερα τα στοιχεία που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την εντύπωση ότι μετά το τέλος της προεδρίας Ομπάμα οι ΗΠΑ επενδύουν σταθερά στην επαναρυμούλκηση της ΕΕ σε μια συνεργασία υπό την ηγεμονία της Ουάσιγκτον, στα πλαίσια της προσπάθειας να αναχαιτιστεί η προϊούσα ενίσχυση των πέραν της δύσης  παικτών παγκόσμιας εμβέλειας (Ρωσία, Κίνα, Ινδία). –σ.σ.: εδώ θα μπορούσε να εκτεθεί όλο το ζήτημα που έχει προκύψει από την εγκατάλειψη από μεριάς των ΗΠΑ του δόγματος «γεωπολιτική χειραφέτηση της Ευρώπης» που προσπάθησε να παγιώσει ο Μπάρακ Ομπάμα, αλλά ασφαλώς δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για κάτι τέτοιο. Ίσως με κάποια άλλη ευκαιρία...)

Η εν εξελίξει απόκλιση των στρατηγικών συμφερόντων της Ευρώπης με τα αμερικανικά, λοιπόν, είναι εν πολλοίς δεδομένη! Όμως, μέχρι σήμερα, αυτές οι διαφορές ανάμεσα στους δύο κύριους πόλους του δυτικού στρατοπέδου για μια σειρά λόγους σπρώχτηκαν «κάτω απ’ το χαλί». Και σήμερα, με αφορμή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι ίδιες διαφορές αναδύονται με μάλλον μαρτυρικό τρόπο για την ΕΕ.

Αν προσέξει κανένας τον παγκόσμιο χάρτη των στρατηγικού χαρακτήρα κινήσεων της διοίκησης Μπάιντεν (από την AUKUS ως την ανατολική Μεσόγειο και φυσικά και τον ΝΑΤΟϊκό επεμβατισμό στην ανατολική Ευρώπη, θα διαπιστώσει ιδίοις όμμασι ότι πρόκειται για ένα πελώριο σχέδιο περικύκλωσης της ευρασιατικής υπερ-ηπείρου, που σχετίζεται με την (κατά την εντύπωσή μου) φρούδα ελπίδα των ΗΠΑ να διασώσουν  τον ρόλο τους ως μόνη υπερδύναμη  με παγκόσμια αναφορά. Νομίζω πως ο πολυπολικός πλανήτης Γη είναι ένα δεδομένο της εξέλιξης που δεν μπορεί πια να ανακοπεί. Σ’ αυτό το σχέδιο περικύκλωσης η Ευρώπη έχει μεγάλη σημασία, διότι μόνο με πλήρη στεγανοποίηση των ευρω-ρωσικών σχέσεων το ίδιο σχέδιο μπορεί να έχει ελπίδες να ευοδωθεί. Αλλιώς, καταρρέει εν τη υλοποιήσει του!    

Αξιζει να αναφερθεί ότι η ΕΕ χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένα (με εξαίρεση την περίοδο της προεδρίας Ομπάμα) από τις ΗΠΑ εντός της λεγόμενης "πολιτικής διευρύνσεων» της ΕΕ για την κατάργηση των ιστορικών συνόρων της λογικά νοούμενης ευρωπαϊκής επικράτειας, οριζόμενης μεταπολεμικά από το «από Ατλαντικό ως τα Ουράλια», για να αποκτηθεί και να εδραιωθεί δικαίωμα ευρωπαϊκού λόγου της δύσης (πάντα υπό τις ΗΠΑ) στις εξελίξεις στην κεντρική Ασία. (Και υπό την ιστορικά άκαμπτη παραδοχή ότι τα Ουράλια δεν είναι νοητά ως ευρωπαϊκό έδαφος ει μη μόνο ως ρωσική επικράτεια και ανατολικό όριο της μεγάλης ρωσικής πεδιάδας). Η ανάμιξη των ευρωπαίων σε σφαίρες επιροοής που δεν δικαιούνται να διεδικούν και που σε κάθε περίπτωση η παρουσία τους είναι ιστορικά επιβαρυμένη από την αποικιοκρατία, αναμφίβολα δεν είναι η σοφότερη επιλογή. (Και ίσως στο σημείο αυτό μπορούν να δοθούν πειστικές απαντήσεις για τον αντικειμενικά επιβραδυντικό ρόλο της Βρετανίας στην προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης –συζήτηση, που επίσης θα κάνουμε με κάποια άλλη ευκαιρία).  

Των ανωτέρω στοιχείων δοθέντων ας έρθουμε στο ουκρανικό!  

Ο γεωπολιτικός αυτοματισμός της δύσης στην περίπτωση του ουκρανικού πολέμου είναι πολύ συζητήσιμο κατά πόσον προάγει τα στρατηγικά ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Για τους εξής λόγους:

1. Μετατρέπει την Ευρώπη σε διακεκαυμένη γεωπολιτική ζώνη, αντί να (επιζητεί σταθερά να) είναι ζώνη ασφαλούς ειρήνης. Η στάση της ΕΕ στον πόλεμο της Ουκρανίας ελαχιστα αφορά σε μια προσπάθεια να επιζητηθεί η ειρήνη και πολύ περισσότερο εικονογραφεί την προτίμηση στην επιλογή τιμωρίας του Πούτιν. Τιμωρίας, που φυσικά πρέπει να εκπέμπεται ρητά ως μήνυμα, πάντα όμως υπό τη σκέψη ότι δεν εξυπηρετεί τα ευρωπαϊκά συμφέροντα αυτό να είναι μονοσήμαντη πολιτική επιλογή της ΕΕ, αντί να εμφανίζεται ως μέρος μιας στρατηγικής κατευνασμού των αντιθέσεων υπέρ της ειρήνης στην περιοχή. Παραμένει έτσι ιδιαίτερα προβληματικό ότι σχεδόν δεν ακούγεται από ευρωπαϊκά χείλη η αυστηρή πρόσκληση προς το Κρεμλίνο για διακοπή των εχθροπραξιών και άμεση έναρξη διαλόγου ειρήνευσης, με ζητούμενο τις εκατέρωθεν εγγυήσεις ασφάλειας. (Μπορεί οι κυρώσεις -που κατά τα άλλα οι περισσότερες ορθώς επιβάλλονται- να ικανοποιούν τη μεγαλομανία των Βρυξελλών στη φαντασίωση περί ισχύος της ΕΕ και να βολεύουν την ανεπαρκέστατη ηγεσία του κλαμπ να κρύβει την πραγματικότητα, αυτά όμως δεν είναι πολιτική προγαγωγής της ειρήνης στην ανατολική Ευρώπη).

2. Αποστεώνει καθε ενδεχόμενο θετικής συνέχειας στην προσδοκία για ισχυρή Ευρώπη, στόχος που είναι σαφές πως δεν μπορεί να υπάρξει με τη Ρωσία αντίπαλο, αλλά συνομιλητή αν όχι συνεργάτη.

3. Αλλάζει το πρόσημο προτεραιοτήτων στο εσωτερικό της ΕΕ, από την επαναδόμηση του κοινωνικού κράτους και την περιβαλλοντική προστασία ως θεμελιώδους άμυνας για την ανάσχεση των συνεπειών της Κλιματικής Κρίσης, στο πρόταγμα δαπανών για εξοπλισμούς, με σαφή ενίσχυση των πιθανοτήτων ακόμη μεγαλύτερης (από την ήδη έντονη)  κοινωνικής αναταραχής στις χώρες-μέλη. (Αρκεί να αναλογιστεί κανένας ότι τα 100 δισ. ευρώ που ανακοίνωσε ο γερμανός καγκελάριος για τον επανεξοπλισμό της χώρας του, πρακτικά αφαιρούνται από τις πιστώσεις που δυνητικά θα μπορούσε -και οφείλει- να διαθέσει η γερμανική οικονομία για το κλείσμο της ψαλίδας ανάμεσα στον βορρά και τον νότο της ΕΕ διασώζωντας την  ευρωπαϊκή συνοχή που έχει καίρια αποσταθεροποιηθεί. Και αρκεί να κατανοηθεί ότι τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που θριαμβευτικά ανακοίνωσε ο τελικά τραγικός Μπορέλ για αγορά εξοπλισμών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία ώστε αυτοι οι εξοπλισμοί  στη συνέχεια να δοθούν στην Ουκρανία, αφ’ ενός μεν αφαιρούνται από τις πιστώσεις ανθρωπιστικής στήριξης που θα έπρεπε να ήταν το κεντρικό μήνυμα εκπέμπει σ’ αυτό το σκηνικό η ΕΕ (αντί των ακροδεξιάς κοπής ανοησιών Μηταράκη περί «πραγματικών πρόσφυγων» από την Ουκρανία), αφ’ ετέρου είναι μέτρο που καθόλου δεν ενισχύει την αμυντική αντίδραση των ουκρανών επί του πεδίου των μαχών, ενώ τελικά, μάλιστα, είναι πιστώσεις που θα κατευθυνθούν σε δημοσιονομική ενίσχυση των οικονομικά ισχυρότερων ευρωπαϊκών χωρών, που είναι εκείνες που διαθέτουν αμυντικές βιομηχανίες με εξαγωγικό προσανατολισμό. Αν αυτό δεν είναι έκδηλος γεωπολιτικός επαρχιωτισμός της ΕΕ, τότε τί είναι;)                 

4. Αντικειμενικά περικλείει ασφυκτικά την Ευρώπη σε μια εσωτερική διένεξη την ώρα που οι μάχες του μέλλοντος δίνονται για τη διείσδυση σε πληθυσμούς και περιοχές καθοριστικές για τη συνέχεια της ανθρωπότητας, υπό το πρόσημο της δημιουργικής συνεργασίας όλων σε αμοιβαία συμφωνημένους και αποδεκτούς  κανόνες προς αποτροπή άμεσων επεμβάσεων. (Δηλαδή, είναι σαν να διαλέγει η ΕΕ να παίξει όχι στο γήπεδο της πολιτισμικής και ηθικής δικαίωσης της ωρίμανσης του δημοκρατικού πλαίσιου, αλλα να επιλέγει το γήπεδο του «γεωπολιτικού τσαμπουκά» και των θερμών διενέξεων, όπου η Ευρώπη είναι περίπου βέβαιο πως μακροπρόθεσμα θα ηττηθεί).

Δηλαδή, δεν φταίει ο Πούτιν; Το ερώτημα είναι υπεκφυγή από την  υποχρέωση να απαντηθούν καυτά ερωτήματα σχετικά με το πού βρίσκεται και πού πηγαίνει η ΕΕ με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον όποιο αναμφισβήτητο είναι ότι προκάλεσε το ανελεύθερο καθεστώς Πούτιν και η Ρωσία!          

Η συντηρητική και κατά βάση νεο-φιλευθερης κοπής φαντασίωση των εν Ελλάδι δεξιών εκπροσώπων στα κοινωνικά δίκτυα (και των συνοδοιπόρων τους) ότι με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ώρα και δέον να συκοφαντηθούν εσωτερικές πολιτικές δυνάμεις και φωνές ως δήθεν σύμμαχοι του Πούτιν, διχάζοντας ξανά τους έλληνες που το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος τους επιθυμεί την κατά το δυνατόν και με βάση τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας ουδετερότητα με ταυτόχρονη αυστηρή καταδίκη της ρωσικής  εισβολής, είναι το χειρότερο δείγμα αυτού του κακώς νοούμενου «ευρωπαϊσμού», που κάνει εδώ και καιρό την ΕΕ να μοιάζει με ζαλισμένο και αδύναμο παίκτη στο παγκόσμιο σκηνικό. Για παράδειγμα, η επιλογή πολλών της πιο πάνω κατηγορίας χειριστών του ελληνικού κοινωνικού διαδικτυακού σκηνικού να διαμορφώνουν στη στάση τους στο ουκρανικό με κριτήριο, για παράδειγμα, τα δικαιώματα των κοινωνικών μεινοτήτων στο όντως ανελεύθερο καθεστώς Πούτιν, είναι σαν να ζητάμε να φοράνε μάσκες οι ένοπλοι στις μάχες για να αποφευχθεί η εξάπλωση του κορονοϊού. Όταν υπάρχει πόλεμος σε εξέλιξη τα ζητήματα της πολιτικής φύσης των  χωρών που προκάλεσαν τον πόλεμο παρέλκουν! Προηγείται απολύτως η επιζήτηση της ειρήνης. Και σ’ αυτό το πρόταγμα θα ενώνονται πάντα οι έλληνες και όλοι οι λαοί του πλανήτη μας.

Αντ’ αυτού, οι τοποθετήσεις των δεξιών και των συνοδοιπόρων τους στα εγχώρια κοινωνικά δίκτυα τελικά καταλήγουν να νομιμοποιούν και να ανέχονται ακόμη και τις ολοφάνερα λανθασμένες επιλογές της Ελλάδας σε ό,τι αφορά τα μείζονα συμφεροντά μας, όπως την αποστολή στρατιωτικου υλικού στους ουκρανούς από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.