5 Μαρ. 2022

Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος ως εσωτερικό πολιτικό ζήτημα στην Ελλάδα

Απόπειρα μιας ρεβάνς

για το δημοψήφισμα του 2015

Δεν είναι το γενικό ύφος και ήθος που αναδύεται από τις δημόσιες αναφορές στην Ελλάδα, εκείνο που προσήκει σε μια χώρα με μακρά ιστορία πολέμων και κόστους αίματος, ως αρμόζουσα στάση  απέναντι σ’ έναν πόλεμο. Και φυσικά εννοοώ τον πόλεμο στην Ουκρανία, που ξεκίνησε με την εισβολή που διέταξε ο Βλαντίμιρ Πούτιν στη γειτονική του χώρα!

Αυτό είναι ένα σημείο που κατ’ αρχάς θα ήθελα να θέσω με έμφαση στο παρόν κείμενο, αξιολογώντας πώς το θέμα που λογικά δεσπόζει στην παγκόσμια ειδησεογραφία αυτήν την περίοδο παρεμβαίνει στα ελληνικά πολιτικά πράγματα!    

Τί και πώς θα μπορούσε να εγείρεται ένας δημόσιος λόγος ως η αρμόζουσα αντίδραση των ελλήνων στον παρόντα πόλεμο; Με τί τρόπο θα ήταν προσιτό στις συλλογικές εμπειρίες του ελληνισμού να μιλάμε δημόσια για να τεκμαίρεται ότι η ιστορία αν όχι εδίδαξε ήθος, τουλάχιστον μας έμαθε να σκεπτόμαστε σε δεύτερο επίπεδο τις συνέπειες των λόγων μας; Ας δώσω μερικά παραδείγματα της κατά την γνώμη μου δέουσας στάσης -και θα το κάνω με συναίσθηση πως ό,τι πω διακατέχεται από τον ρομαντισμό που πάντα παρεισφρέει στις εκφορές του επιθυμητού (χωρίς ποτέ δυστυχώς να γίνεται πραγματικότητα):

- Θα μπορούσαμε να αντλούμε άφθονη γνώση σχετικά την αξία της ειρήνης, αντί να την ξοδεύουμε τόσο ασυλλόγιστα υπέρ του ενός ή του άλλου στρατοπέδου στα μέτωπα του ρωσο-ουκρανικού πολέμου,   

- θα κατανοούσαμε ότι η τήρηση των αναγκαίων ισορροπιών στη διεθνή στάση της χώρας και πάντα με σεβασμό στις σύνθετες ανάγκες προάσπισης και προαγωγής των δικών της συμφερόντων, από τη μία, και την υπεράσπιση των απαράβατων αρχών ανθρωπισμού, από την άλλη, είναι μονόδρομος,

- θα σπεύδαμε να λάβουμε σοβαρή μέριμνα προετοιμασίας για το τυχόν -ο μη γένοιτο-  δυσμενέστερο σεναριο στην οικονομια και την κοινωνική συνοχή, αφού -ευτυχώς για μας- το πολεμικό ζήτημα απέχει πολύ του να καταστεί στα σοβαρά άμεσο ελληνικό πρόβλημα,

- θα οφείλαμε άοκνη σφυρηλάτηση μιας ενότητας με ζητούμενο να τεθούν τα πρωτογενή συμφέροντα της πατρίδας στο επίκεντρο του δημόσιου βίου μας. Μια ενότητας, που θα επιχειρούσε μάλιστα να ανατρέψει την εξαιρετικά αρνητική περίοδο βαθύτατου διχασμού που έχει προηγηθεί (γιατι σε θερμές ιστορικές περιόδους οι χώρες δεν έχουν την πολυτέλεια να ετεροκαθορίζονται από τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες άλλων),

- θα επιζητούσαμε μέσα σε μια αγωνιώδη αναζητηση τα σημεία επαφής μεταξύ των λογικών διαφορών που ανιχνεύονται σε κάθε περίσταση μεταξύ των πολιτικών  οργανισμών και των κομματικών φορέων της χώρας, με σκοπό την επίδειξη της ενιαίας αντίληψης που περικλείεται στην ούτω νοούμενη «εξωτερική πολιτική» μιας ελεύθερης και ανεξάρτητης χώρας, και μάλιστα ως προέκτασης της ίδιας εξωτερικής πολιτικής στον τρόπο με τον οποίο εμείς οι έλληνες αντιλαμβανόμαστε τον ιδιαίτερο ιστορικό και γεωπολιτικό μας ρόλο.

Η αναδρομή στις λίγες μέρες που έχουν περάσει από το ξέσπασμα του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, αντί για τα παραπάνω επιθυμητά σημεία, οδηγεί σε απογοητευτικά συμπεράσματα!  

Σε καμιά περίπτωση δεν είναι, οτιδήποτε από τα παραπάνω ή τέλος πάντων κάτι κοντά σ’ αυτά,  πρώτιστη μέριμνα της κυβέρνησης, που έχει την κύρια ευθύνη για όλα τα συμβαίνοντα. Αντίθετα, εδώ φαίνεται η διεθνής στάση της χώρας να επενδύεται στο πολιτικό μέλλον του αμφιλεγόμενου πολιτικού αρχηγού, απέναντι σ’ έναν πόλεμο (όπου, μάλιστα, λόγω της ύπαρξης ομάδων ελληνικού πληθυσμού στις φλεγόμενες ζώνες και με τις ομάδες αυτές να έχουν γίνει πρόσφατα στόχος ακόμη και βίαιων σε βάρος τους περιστατικών, μόνον η ουδετερότητα θα ήταν νοητή ως η επιβεβλημένη στάση). Παράλληλα, με τέτοια ελληνική αντίδραση στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, επιβεβαιώνεται η προσπάθεια διάσωσης του σκηνικού ενός διαταραγμένου πολιτικού βίου, τον οποίο ο ίδιος πολιτικός αρχηγός έχει κατά κύριο λόγο συγκροτήσει και με τα διακυβεύματα σε ό,τι αφορά την τύχη του να έχουν παραμερίσει κάθε έννοια της υποχρέωσης προαγωγής του δημόσιου συμφέροντος.     

Έτσι, ο περί ου ο λόγος πολιτικός αρχηγός μεταβάλλεται και υπό συνθήκες πολιτικού αυτοματισμού από μέρος και συνισταμένη μιας κρίσης που ο ίδιος σε πολύ σημαντικό βαθμό προκάλεσε, σε άμεσο παραγωγό των ευθέων συνεπειών της ίδιας κρίσης σε βάρος του κάθε έλληνα ξεχωριστά.

Δεν είναι τυχαίο ότι ανατρέχοντας συγκριτικά στο πώς ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος αντιμετωπίζεται και επιδρά στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό άλλων χωρών, με δυσθυμία  διαπιστώνεται διά γυμνού οφθαλμού ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και ο Μπόρις Τζόνσον στη Βρετανία, έχουν προσπαθήσει να μετατρέψουν τον πόλεμο σε αντικείμενο εσωτερικού πολιτικού ενδιαφέροντος (ο πρώτος για να διενεργήσει ευθεία πολιτική «αρπαχτή» λόγω της κακής δημοτικότητας του Μπάιντεν και ο δεύτερος για να διαφύγει του ισχυρού κλοιού πιέσεων με αίτημα την παραίτησή του). Και το έχουν κάνει αυτό, τόσο ο Τραμπ όσο και ο Τζόνσον και μόνον αυτοί, σε τόσο έντονο βαθμό όσο έχει μετατρέψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε εσωτερικό ελληνικό ζήτημα τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο!

Πίσω απ’ αυτήν την εξ ορισμού άδικη για τον ηθικό κόσμο του μέσου έλληνα στάση μας απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις αναδύεται η απόπειρα ανασύστασης του συνεκτικού κοινωνικού και ιδεοληπτικού ιστού που συνήγειρε τα πλήθη που κατέβηκαν στις διαδηλώσεις των «μενουμευρωπαίων» του 2015. Γιατί αυτός είναι ο πολιτικός σκοπός και το διακύβευμα πίσω από το πολιτικό μέλλον του συγκεκριμένου πολιτικού αρχηγού! Να διασωθεί ό,τι μπορεί από την άθροιση σε  ένα «πακέτο πολιτικής» αντιλήψεων και απόψεων για τη χώρα και τις τύχες της, που πλέον κατόπιν και της δεύτερης ευκαιρίας μετά το 2010 που δόθηκε σ’ αυτές τις αντιλήψεις να δοκιμαστούν με τη διακυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, η αποτυχία τους είναι πλέον τόσο κραυγαλέα και οδυνηρή, ώστε μόνον η εφόρμηση στον λουφέ της εξουσίας ως μόνου κοινού στόχου, απομένει για να εμπνέει τους συγκαταλεγόμενους σ’ αυτό το ετερόκλιτο πολιτικό μέτωπο. Και πρέπει στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι το λεγόμενο αντισύριζα μέτωπο είναι ένα κρίσιμο μέρος του ίδιου πλέγματος αντίληψεων, που συνωστίζεται στον ραγδαία συρρικνούμενο πλέον χώρο του νεο-μητσοτακισμού.

Κάπως έτσι, λοιπόν, έχει ενεργοποιηθεί στην Ελλάδα η πολιτική ατζέντα μιας όψιμης ρεβάνς για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2015, …με αφορμή τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο! Σκόπιμα, προσχεδιασμένα και με απώτερο σκοπό τη διάσωση του πολιτικού μέλλοντος του μοιραίου πολιτικού αρχηγού, η χώρα μας προσδένεται με ακραία ανευθυνότητα στον ύψιστο κίνδυνο ανάμιξης σε μια θερμή και αιματηρή διαμάχη, στην οποία η μόνη θεση που θα άρμοζε σε μας θα ήταν αφ’ ενός μεν η ρητή καταδίκη του εισβολέα, αφ’ ετέρου δε ταυτόχρονα η τήρηση συνεπούς ουδετερότητας λόγω των ελλήνων του Εύξεινου Πόντου που κινδυνεύουν άμεσα από την εμπλοκή μας στις εχθροπραξίες αλλά και λόγω του βαθμού συσχέτισης των ιδιαίτερων ελληνικών γεωπολιτικών συμφερόντων με τις εξελίξεις στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.     

Τί απομένει; Απομένει να δοθεί μια απάντηση στο σόφισμα που ακούγεται από ορισμένα χείλη των ανομολόγητων ρεβανσιστών του 2015, σύμφωνα με το οποίο η ουδετερότητα στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο ισοδυναμεί με τοποθέτηση στο πλευρό του επιτιθέμενου. Μα, αυτό επί της ουσίας του ως επιχείρημα είναι αστείο να ακούγεται! Διότι απλούστατα άλλο είναι η μη ανεκτή ουδετερότητα σε ζητήματα αρχών, όπως εν προκειμένω η υπεράσπιση της Ειρήνης και η ρητή καταδίκη όποιου εμπράκτως παραβιάζει αυτή την άκαμπτη ανθρωπιστική δέσμευση ως οιονεί αναφαίρετου δικαιώματος στη ζωή, και άλλο η ουδετερότητα επί του πεδίου των μαχών! …αλλά, νομίζω πως το ξέρουν καλά αυτό όσοι επικαλούνται το σόφισμα!  Απλά καμώνονται πως τους διαφεύγει…