12 Μαρ. 2022

Τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συννενόηση και την ενσωμάτωση στο σύστημα II

Μέρος Β΄: Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

μέσα σ’ έναν κόσμο

που πρέπει να αλλάξει εκ θεμελίων  

Υπάρχει, όμως, άραγε ανοιχτός δρόμος για να ενεργήσει στην Ελλάδα ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ (και ως μέρος της διεθνούς προοδευτικής παράταξης και της αριστεράς, που ευτυχώς για την ανθρωπότητα για πρώτη φορά βρίσκονται τόσο κοντά) ως ο πολιτικός καταλύτης καταγραφής και θετικής θεσμικής διαχείρισης της επαπειλούμενης πολιτικής έκρηξης; Μιας έκρηξης, απόρροιας της γενικευμένης «...κρίσης που αναδύεται από την εμπεδωμένη και διευρυνόμενη φτώχεια έως εξαθλίωσης ευρύτατων μεσο-κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων, ή θα μείνει αυτό στα χέρια του ακροδεξιού λαϊκισμού;» (όρα τον επίλογο στο προηγούμενο μέρος Α΄ της παρούσας ανάλυσης...)  

Το (στην πραγματικότητα πλασματικό, εφ’ όσον δεν υπόκειται στη δοκιμασία ουσιαστικής δημοκρατικής  αναμέτρησης με τους υπαρκτούς κοινωνικούς συσχετισμούς δυνάμεων, που δεν καταγράφονται ει μη μόνο προ-σχηματικά στις δημοσκοπήσεις και στα εξαγορασμένα ΜΜΕ) δίλημμα, ανάμεσα στην εκπροσώπηση των υπό εξέγερση κοινών και τη γοητευτική προσδοκία να τα αγνοήσεις, για να καταστείς μέρος του συστήματος και να σου παραχωρηθεί έτσι  δικαίωμα πρόσβασης στην κυβερνητική εξουσία, πόσο αληθές είναι ως αντιλαμβανόμενο διακύβευμα για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εν όψει του συνεδρίου του; Λυπούμαι -και σπεύδω- να πω απαντώντας στο ερώτημα, ότι δυστυχώς η επιζήτηση συστημικής ενσωμάτωσης (φαίνεται να) είναι το πολιτικώς εισπραττόμενο από την κοινή γνώμη ως εικόνα από τη συνεδριακή διαδικασία στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης!

Έτσι, αν υποτεθεί ότι ισχύει η τελευταία διαπίστωσή μου και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποκύπτει στις συστημικές σειρήνες που αναφέρονται στο δεύτερο σκέλος του πιο πάνω διλήμματος, από τί θα αποστασιοποιηθεί πολιτικά ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ -εάν όντως το πράξει;    

Ας προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε τις συνέπειες αυτής της προκαταβολικής πολιτικής ήττας για την προοδευτική παράταξη και την αριστερά (ήττα στην οποία -εάν τυχόν επιβεβαιωθεί- αποδίδω στρατηγικό χαρακτήρα και με κόστος για το συλλογικό μέλλον της ανθρωπότητας).

Τι συντρέχει σήμερα ως το ισχύον πολιτικό σκηνικό;

- Η πολυεπίπεδη χρεοκοπία του συστήματος, η γενικευμένη φτώχεια και η εξαθλίωση ευρέων μεσο-κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων, με το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του θηριωδώς συσσωρευμένου την τελευταία 20ετία ιδιωτικού πλούτου να παραμένει εντός της παρατεινόμενης κρίσης άθικτος –αν όχι να διευρύνεται. (Και στο σημείο αυτό θα ήθελα να υπογραμμίσω την προσωπική αίσθησή μου ότι επειδή ακριβώς ο παγκόσμιος καπιταλισμός αδυνατεί να διεκπεραιώσει τη θεμελιώδη εντός των πλαισίων του διαδικασία ανακατανομής του πλούτου «προς τα κάτω» ως απαράβατου όρου εγγύησης της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής ομαλότητας, γι’ αυτό και η ιστορία θα επιτελέσει τον αμείλικτο ρόλο της κομίζοντας ευρείες αποσταθεροποιήσεις, όπου εκεί ακριβώς η δημοκρατική παράταξη και η αριστερά ως ενιαίος πολιτικός χώρος αντιπροσώπευσης των ριζοσπατικοποιούμενων κοινών είναι ίσως ο μόνος που θα μπορούσε να εγγυηθεί την απολύτως αναγκαία, σε ευρεία έκταση και με στρατηγικό χαρακτήρα πια διαδικασία ανακατανομής του πλούτου σε συνθήκες δημοκρατικής ομαλότητας. Αλλιώς, οι ακροδεξιές βιαιότητες και οι εσωτερικές κοινωνικές συρράξεις των νεοναζιστικών και των νεοφασιστικών εσμών σε σύμπραξη με την ιδεολογικά πλήρως αποστεωμένη συντηρητική πολιτική παράταξη θα ενεχυριάσουν αιματηρά το μέλλον της δυτικής δημοκρατίας, πριν ακόμη αυτό αρχίσει να γράφεται! Λυπούμαι να αναφέρω πως η αναζωογόνηση της -όπως είπα- ιδεολογικά αποστεωμένης συντηρητικής παράταξης, διεθνώς αναζήτησε και συνεχίζει να αναζητεί κρατήματα σε ακροδεξιές, νεοναζιστικές και νεοφασιστικές ιδέες, παραδείγματος χάριν στην Ελλάδα με την αδιανόητη αναφορά υπουργικών χειλέων στους «πραγματικούς πρόσφυγες» της Ουκρανίας και στον αντίποδα των «ψεύτικων προσφύγων» της Συρίας, του Αφγανστάν της Υεμένης, της Αφρικής με το σκούρο δέρμα).                

- η εντυπωσιακή καταρράκωση αρχών και βεβαιοτήτων επί των οποίων εδράζεται η σταθερότητα του ίδιου του κλονιζόμενου διεθνούς συστήματος,

- η παγκόσμια αποσταθεροποίηση και ανασφάλεια,

- η φοβερή και την τελευταία 20ετία διευρυνόμενη σε έκταση ανακατανομή του παγκόσμιου πλούτου υπέρ της δύσης, με όρους που θυμίζουν κλίμακες αποικιοκρατίας,

- οι επάγωγες των παραπάνω σημείων αντανακλάσεις σε περιστατικά τοπικών συμβατικών πολέμων (στην Ουκρανία, τη Συρία, την Υεμένη, τη ζώνη του Σαχέλ, τη Λιβύη...)

- οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών στην απελπισμένη προσπάθεια των σημερινών «της Γης των κολασμένων» να διεκδικήσουν το δικαίωμα στη ζωή από τον θηριώδη συσσωρευμένο στη δύση πλούτο –κυρίως ιδιωτικό,    

- ειδικά στη χώρα μας, η συρρίκνωση του ιδιαίτερου και με μεγάλο συμβολικό και πραγματικό νόημα «ελληνικού χαρακτήρα» του τόπου και των παραδόσεών του και ο εγκλωβισμός σε μια προφανέστατα ανάξια και επικίνδυνη εξουσία-αρχή ενός ανδρός-πρωθυπουργού, με βαρύτατες ήδη συνέπειες για την πατρίδα και τους πολίτες της. Και με άμεσο πρακτικό αποτέλεσμα τούτου, εκτός από τη φτώχεια και τη δοκιμασία για τους δημοκρατικούς θεσμούς, την εξώθηση εκτός κοινωνικού πλαίσιου ευρύτατων κοινών, τη μετασκευή της Ελλάδας από ανεξάρτητη χώρα με ιδιαίτερο λόγο και ρόλο στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο, σε γεωπολιτικό πολυ-εργαλείο της δύσης.

Τέτοια γεωπολιτική εργαλειοποίηση μιας ολόκληρης χώρας, απλά διαμορφώνει μια παράδοξη αλλά απολύτως αληθινή -όσο και τραγική για την Ελλάδα- ομοιότητα και έναν παραλληλισμό (τηρουμένων φυσικά των αναλογιών) εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη με την εικόνα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι! Μοιραία πρόσωπα ηγεσίες για τις χώρες τους, που με δικές τους πράξεις και παραλείψεις οι λαοί που κυβερνούν βυθίζονται στην καταστροφή και τα κράτη τους σε γενικευμένη διεθνή ανυποληψία και απαξίωση. (Και τούτη η εικόνα του θλιβερού παραλληλισμού ισχύει ανεξάρτητα από το ότι η εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία συνιστά βάρβαρη και εγκληματική πράξη κατά ενός λαού). Πρόκειται για τα αναδυόμενα ως κράτη-παρίες εντός του αναδιατασσόμενου παγκόσμιου σκηνικού!

Σχετικά με το τελεταίο και για να επιστρέψουμε στην Ελλάδα και στη συζήτηση για το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, είναι φανερό πως η αξιωματική αντιπολίτευση ομιλεί και δρα σχετικά με την πολιτική πραγματικότητα του νεο-μητσοτακισμού, δίνοντας την εικόνα μιας αντιπολίτευσης που δρα σε συνθήκες ομαλότητας. Και δεν είναι έτσι!

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει μάλιστα περίπου ανεχτεί την κατασκευασμένη εκδοχή ότι εκείνος όταν κυβερνούσε ήταν «κάτι το αντικανονικό», και με μόνη ουσιαστική νομιμοποίηση από μεριάς του σχετικά με το πολιτικό πλαίσιο της δικής του κυβέρνησης, τη αυτοαναγόρευση σε υπόθεση της «πρώτης φοράς αριστερά» και με μάλλον απολογητική διάθεση για την ευρεία συμπαράταξη δυνάμεων πέραν της παραδοσιακής αριστεράς στο ρεύμα του 2012-2019. Υποτιμώντας έτσι βάναυσα την κύρια μάζα των εκλογικών κοινών του 2015 και του 2019, που διά γυμνού οθφαλμού είναι φανερό πως  πολιτικά αυτοπροσδιορίζονται και αυτοποθετούνται στον μεγάλο χώρο της λεγόμενης στην Ελλάδα «δημοκρατικής παράταξης». (Στη χώρα μας ο όρος «δημοκρατική παράταξη» παραμένει εξαιρετικά λειτουργικός και επαρκέστατα εναργής  ως προς τη διαφοροποίησή όσων συγκαταλέγονται σ’ αυτόν από τη δεξιά και την κεντρώα παράταξη, αλλά και από την παραδοσιακή αριστερά).

Αλλά είναι σαφές ότι το ζήτημα της «πρώτης φοράς αριστερά» μπορεί από τη μία να συνεγείρει τον απολύτως μειοψηφικό κομματικό πυρήνα της παραδοσιακής αριστεράς πτέρυγας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, από την άλλη, όμως, ο όρος ποτέ δεν θα μπορούσε ως ιδεολογικοπολιτική νοηματοδοσία να έχει εμπεριεκτική και κινητοποιητική επίδραση στο ριζοσπαστικοποιούμενο κίνημα που αναδύθηκε ως πολιτικό ρεύμα, ει μη μόνον ως μέρος μιας μεγάλης κινητοποίησης της ευρύτερης «δημοκρατικής παράταξης» που προανεφερα και όπως την όρισα πιο πάνω.

Πρακτικό πολιτικό αποτέλεσμα της παραπάνω διαπίστωσης περί εμμονικής σχέσης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ (και εν συνεδρίω)  με την ατζέντα της «πρώτης φοράς αριστερά» (και συνεκτιμωμένου ότι ο όρος αυτός αυτός αντικειμενικά εμπριέχει -αν και όχι ως πρωτεύον στοιχείο του- την αίσθηση επιζήτησης μιας ρεβάνς για την εγκληματικές διακυβερνήσεις και τις πρόδηλα αντιδημοκρατικές πρακτικές της δεξιάς της περιόδου από τον τέλος του εμφυλίου ως την κατάρρευση της χούντας, αλλά και μεταγενέστερα) είναι η αποξένωση γνήσια δημοκρατικών πολιτών από τη συνεδριακή δοκιμασία. Ταυτόχρονα, όμως, με τέτοιων πολιτικών προσλαμβανουσών αφήγηση περί «πρώτης φοράς αριστεράς» ως του μόνου δήθεν πολιτικού χώρου που ενεργοποιήθηκε για την εκλογική απογείωση και την ανάδειξη των κυβερνήσεων του ΣΥΡΙΖΑ 2012-2019, υποτιμώνται βάναυσα οι τεράστιας σημασίας και ιστορικού βάρους για την ανάδειξη της Ελλάδας σε χώρα με αυξημένο συμβολικό και γεωπολιτικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή μας κινηματικές και κυβερνητικές αναλαμπές καθαρά προοδευτικών και γνήσια ανατρεπτικών προοδευτικών κυβερνήσεων. Κυβερνήσεων, που ο πολιτικός ταυτοτικός χαρακτήρας τους ως «αριστερών» -αλλ’ όχι μονοσήμαντα, παρά ως μέρος ενός ευρέως προοδευτικού πολτικού μετώπου όπου η αριστερά είχε τη δική τη ξεχωριστή θέση και αναγνώριση- επικαθόρισε καταλυτικά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και μάλιστα με ολοκάθαρα προοδευτικό και θετικό πρόσημο για τη χώρα και τους πολίτες της.               

Έτσι προκύπτει (και τεκμηριώνεται ως δεδομένο του σκηνικού) μια κατ’ αρχάς «αποστασιοποίηση ενδιαφέροντος» (με υποσχετική οριστικής απομάκρυνσης) κοινών της «δημοκρατικής παράταξης» από το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αφού τα κοινά αυτά προσλαμβάνονται από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως συμπληρωματικός και όχι ως ισότιμος παράγων ενός ριζοσπαστικοποιούμενου κινήματος πολιτικής ανατροπής στην Ελλάδα.

Δύο πολιτικές εφαρμογές-παραδείγματα για την «άγονη αντιπολίτευση» (δηλαδή την υπαρκτή συνειδητά και εν πλήρει εξελίξει τακτική μερίδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με σκοπό τον αποδιωγμό προοδευτικών κοινών από την προοπτική σύμπηξης σταθερής πολιτικής επαφής με το κόμμα, ακόμη και ένταξης σ’ αυτό, και με δεδομένο ότι η συζήτηση περί «άγονης αντιπολίτευσης» ουσιαστικά παραμένει ως θεματική εκτός συνεδριακού ενδιαφέροντος) είναι:

- Η εικόνα στελεχών της παραδοσιακής αριστεράς πτέρυγας του κόμματος που εξεστράτευσαν κατά της προοπτικής εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων στις ελληνικές ΑΟΖ (υπό το επιχείρημα ότι συντρέχουν περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, που κατά τα άλλα όντως σε κάθε περίπτωση θα συνέτρεχαν), στον αντίποδα της σημερινής σιωπής των ίδιων στελεχών μπροστά στο ενδεχόμενο αντίστοιχων περιβαλλοντικών απειλών από την επαναλειτουργία λιγνιτικών μονάδων για την αποφόρτιση των πιέσεων στο εισόδημα των νοικοκυριών λόγω της έκρηξης των τιμών στην ενέργεια. (Θεωρώ το παράδειγμα αυτό πολύ χαρακτηριστικό, ως σύγχρονης έκφραση του «οικονομισμού», που συνιστά κλασσικό εύρημα στις πολιτικές της παραδοσιακής αριστεράς παλαιόθεν).

- Η παρουσίαση της ιστορικής συμφωνίας των Πρεσπών από την ίδια μερίδα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ως δήθεν πολιτικού αποτελέσματος ενός συγκεχυμένου εκ των πραγμάτων διεθνισμού στην εποχή μας, και όχι ως απόρροιας μιας συντεταγμένης πολιτικής προοδευτικής κυβέρνησης με σκοπό την προάσπιση των συμφερόντων της χώρας.

Ποιές είναι οι τρέχουσες συνέπειες για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ από ένα συνέδριο περιορισμένου ειδικού πολιτικού βάρους και πώς θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη συνέχεια;  Σχετικά μ’ αυτά, περισσότερα στο επόμενο Γ΄ μερος αυτής της ανάλυσης: Τί πρέπει να αλλάξει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ