18 Μαϊ. 2022

Τι δεν είπε ο έλληνας πρωθυπουργός στις ΗΠΑ

ΗΠΑ-Ομιλία Μητσοτάκη:

Τα 4 μεγάλα κενά

Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ ήδη πανηγυρίζεται σε υψηλούς τόνους στην Ελλάδα από τα φιλοκυβερνητικά κέντρα και τους συνοδοιπόρους τους, σε μια εμφανή προσπάθεια να ανακοπεί η ταχύρρυθμη καθοδική πορεία του πρωθυπουργού στο εσωτερικό της χώρας. Είναι μια μεγάλη επικοινωνιακή επιχείρηση, μια από τις τελευταίες ευκαιρίες του Κυριάκου Μητσοτάκη να περισώσει το δομημένο σε κραυγαλέα ψεύδη προφίλ του, που καταρρέει μπροστά στην αποκάλυψη των συνεπειών της πολιτικής του.

Αποφεύγοντας για λόγους αρχής να αναφερθούμε σ’ αυτό το ζήτημα όσο ο έλληνας πρωθυπουργός βρισκόταν στις ΗΠΑ, τώρα που ολοκληρώθηκε το επίσημο πρόγραμά του, ας αποπειραθούμε πλέον μια ουσιαστική αποτίμηση, μακριά από τον επικοινωνιακό απόηχο της υπόθεσης, που δεν προσήκει να επηρεάζει τον δημόσιο διάλογο όταν ζητήματα ύψιστων συμφερόντων της χώρας τίθενται επί τάπητος.  

Εισαγωγικά να τονίσω ότι δεν θεωρώ (και αντικειμενικά δεν είναι) επιτυχία ότι ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις τουρκικές προκλήσεις (αν και χωρίς αναφορά στον όνομα της γειτονικής μας χώρας, λες και είναι θεωρητική η απειλή σε βάρος των μεγάλων ελληνικών κυριαρχικών και εκμεταλλευτικών συμφερόντων από μεριάς της Τουρκίας). Το αυτονόητο δεν μπορεί να μοστράρεται σαν «επιτυχία». Φανταστείτε έλληνα πρωθυπουργό σε επίσημη επίσκεψη στις ΗΠΑ και να μην κάνει αναφορά στις τουρκικές προκλήσεις σε βάρος της Ελλάδας και στο Κυπριακό!

Κατόπιν αυτής της παρατήρησης, ας  μπούμε στην ουσία της υπόθεσης. Μιας ουσίας που θαρρώ βρίσκεται  κυρίως στο «τί δεν είπε» στην ομιλία του ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Διαπίστωσα 4 μεγάλα κενά:          

1. Καμία αναφορά στο Τουρκο-λιβυκο μνημόνιο και τις παραβιάσεις της ζώνης των 12 μιλίων ανατολικά της Κρήτης από τουρκικά πολεμικά πλοία.

Η αποσιώπηση δια χειλέων του ελληνα πρωθυπουργού των δύο τελευταίων μεγάλων και έμπρακτων αλλά και με διεθνές αντίκρυσμα διεκδικήσεων της Άγκυρας κατά της Ελλάδας και των ύψιστων συμφερόντων της στην ανατολική Μεσόγειο, εκτός του ότι συνιστά απαράδεκτη ελληνική υποχώρηση και ανοχή σε κραυγαλέες ανομίες του διεθνούς δικαίου, είναι πολύ επικίνδυνη διότι με την αποσιώπηση αυτή στέλνεται ένα σαφές μήνυμα στη διεθνή κοινότητα ότι η Ελλάδα δεν αποτιμά ως κρίσιμες για τα συμφερόντά της αυτές τις προκλήσεις. Επίπλέον, όμως, αναφέροντας στην ομιλία του ο Κυριάκος Μητσοτάκης (όπως ήταν αυτονόητο) τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου των 10 μιλίων στο Αιγαίο και να ξεχνά τις παραβιάσεις της ζώνης των 12 μιλίων ανατολικά της Κρήτης από τουρκικά πολεμικά πλοία, είναι σαν να διαχωρίζει την νομική αβασιμότητα των τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο από τις ανάλογες προκλήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Όπως έχει επανειλημμένα εξηγηθεί, με δεδομένο ότι τα ελληνικά χωριά ύδατα είναι στα 6 μίλια και η χώρα μας δεν έχει ασκήσει ακόμη το αναφαίρετο δικαίωμά της να τα επεκτείνει βάσει του αναμφισβήτητης αποδοχής ισχύοντος διεθνούς δικαίου στα 12 μίλια, καθόλου δε συνιστά νομιμοποιητική βάση για πειρατικές ενέργειες άλλης χώρας στη ζώνη των 12 μιλίων.

Η αποσιώπηση αυτών των 2 σημείων από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην ομιλία του αντικειμενικά αποτελεί απόδειξη προσχώρησης της Ελλάδας στη λογική ότι άλλα επιτάσσει για τα ελληνικά συμφέροντα το διεθνές δίκαιο στο Αιγαίο και άλλα στην ανατολική μεσόγειο. Και εκτός από τον εξαιρετικά επικίνδυνο και σε βάρος της Ελλάδας ετούτο χειρισμό του έλληνα πρωθυπουργού, αναδύεται και ένα σοβαρότατο πρόβλημα πολιτικής ουσίας: Υπάρχει κάποια πολιτική νομιμοποιητική βάση στην Ελλάδα, με απόφαση του συμβουλίου πολιτικών αρχηγών, όπου σφυρηλατείται η ενότητα των ελλήνων και του πολιτικού κόσμου μας, που να επιτρέπει στον Κυριάκο Μητσοτάκη  να προχωρήσει σε μια στάση που αποδέχεται διαφορετικά μέτρα και σταθμά του διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο απ’ όσα ισχύουν στην ανατολική Μεσόγειο; Αν όχι ο πρωθυπουργός οφείλει απολογία του ενώπιον του ελληνικού λαού γι’ αυτή την επικίνδυνη στάση του μόλις επιστρέψει. Και η αντιπολίτευση οφείλει να τον σύρει σ’ αυτή την οφειλόμενη απολογία.   

(Για την ολοκλήρωση της εικόνας πρέπει να αναφερθεί ότι η ανατολική Μεσόγειος είναι σήμερα είναι το πεδίο των κύριων τουρκικών διεκδικήσεων της Τουρκίας κατά των κυριαρχικών και εκμεταλλευτικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην περιοχή και φυσικά η χώρα μας δεν έχει κανένα λόγο -το αντίθετο, μάλιστα- να αποδέχεται ότι η ανατολική Μεσόγειος είναι θαλάσσια ζώνη «ειδικού χειρισμού» σε ό,τι αφορά την  εφαρμογή εδώ του διεθνούς δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας).  

2. Καμία αναφορά στο ότι η Ελλάδα είναι χώρα-μέλος της ΕΕ και έχει υποχρέωση να υπερασπίζεται και να προαγάγει μαζί με τα ελληνικά και τα ιδιαίτερα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Ιδίως στις παρούσες συνθήκες του ρωσο-ουκρανικού πολέμου!

Η ομιλία Κυριάκου Μητσοτάκη δεν είχε καμιά αναφορά στην ευρωπαϊκή διεθνο-πολιτική στρατηγική σε μια ιδιαίτερα κρισιμη στιγμή για το μέλλον της γηραιάς ηπείρου, ακριβώς τη στιγμή που ολοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιλαμβάνονται (και όλο και συχνότερα το εκφράζουν) ότι σε καμιά περίπτωση τα στρατηγικά συμφεροντα της ηπείρου μας δεν ταυτίζονται με τα αμερικανικά. Σε αρκετά σημεία μάλιστα είναι αντικρουόμενα μεταξύ τους συμφέροντα.  

Με τη στάση αυτή η Ελλάδα δια χειλέων του έλληνα πρωθυπουργού γίνεται η πρώτη χώρα-μέλος της ΕΕ που έχει διεθνή εικόνα χώρας-αμερικανικού δορυφόρου, υποτιμώντας βάναυσα το γενικώς αποδεκτό στην Ελλάδα πρόταγμα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού μας. Φιλοαμερικανισμού, αν και είμαστε χώρα-μέλος της ΕΕ και του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, από το οποίο άλλωστε για το αστρονομικό εξωτερικό χρέος μας -και όχι μόνο- εξαρτώμαστε απολύτως από τις Βρυξέλλες! Πρέπει να είμαστε η πρώτη χωρα της ΕΕ που δείχνει τόση αφροσύνη στις εκτός πάσης ισορροπίας διμερείς προνομιακές σχέσεις της με τις ΗΠΑ, αν και χώρα-μέλος της ΕΕ και με παγιωμένα συμφέροντα και υποχρεώσεις στο πλαίσιο της ενιαίας Ευρώπης.

Ήδη πληροφορίες από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναφέρουν ότι η στάση αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν πέρασε απαρατήρητη. Κι αυτό ίσως αποδειχτεί πολύ κρίσιμο, εν όψει αποφάσεων της ευρωζώνης για την ελληνική οικονομία, ως της πιο καθυστερημένης και προβληματικής οικονομίας χώρας-μέλους της ευρωζώνης και υπό το βάρος της μνημονιακής πρακτικής που ακολούθησαν οι Βρυξέλλες για την Ελλάδα την περασμένη δεκαετία. Όπως σημειώνεται από δημοσιογραφικούς κύκλους, Παρίσι, Βερολίνο και Ρώμη, δεν είναι και ιδιαίτερα ικανοποιημένες από τούτο τον ιδιότυπο μονοσήμαντο φιλοαμερικανισμό του έλληνα πρωθυπουργού. Η πρόσφατη επίσκεψη Ντράγκι στις ΗΠΑ και η τελείως διαφορετική στάση του απέναντι στην αμερικανική πολιτική στην Ευρώπη αποδεικνύει το πρόβλημα για την Ελλάδα.   

Και -πέραν τούτων- παραμένει προς δεύτερη απολογία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ενώπιον των ελλήνων στο σημείο αυτό -και αφού τον υποχρεώσει σ’ αυτό και εδώ η αντιπολίτευση: Οφείλει να εξηγήσει (σε μας και στον Εμανουέλ Μακρόν, στον οποίο θυμίζεται ότι σαν αντάλλαγμα για τα Ραφάλ ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύτηκε στον γάλλο πρόεδρο να στείλει η Ελλάδα στρατό στο αφρικανικό Σαχέλ, αν χρειαστεί) πώς τα Ραφάλ ως χθες ήταν η κεντρική επιλογή της χώρας μας για τον εξοπλισμό της πολεμικής αεροπορίας μας και σήμερα μετά το πρωθυπουργικό ταξίδι τις ΗΠΑ και μετά τη νέα ελληνο-αμερικανική συμφωνία (εξαιρετικά μονομερή σε βάρος της Ελλάδας) ξαφνικά σκάνε μύτη και τα F35 (φυσικά με το πανάκριβο αζημίωτο για τους αμερικανούς και ξανά χωρίς ως τώρα κανένα σοβαρό επί πλέον όφελος για την Ελλάδα).  

3. Σιωπή για τους υδρογονάνθρακες της ανατολικής Μεσογείου και αποφυγή αναφοράς στην ανάγκη δέσμευσης των ΗΠΑ για τους αγωγούς της ανατολικής Μεσογείου και ειδικά του EastMed καθώς και συμμετοχής των αμερικανικών εταιρειών στις έρευνες για υδρογονάνθρακες στην περιοχή μας.

Είναι εντυπωσιακή αυτή η παράλειψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ομιλία του, διότι η πολιτικη των αγωγών ως κρίσιμο μέρος της γεωπολιτικής στρατηγικής της Ελλάδας εγκαινιάστηκε επί πρωθυπουργίας  Κώστα Καραμανλή, δηλαδή από πρωην πρωθυπουργό του κόμματός του και ακόμη και για λόγους κομματικής αβροφροσύνης όφειλε να εμμείνει σ’ αυτή την πολιτική (άσχετα του ότι ο Μητσοτάκης δεν θέλει να βλέπει στα μάτια του τον Κώστα Καραμανλή). Αντ’ αυτού εμμονή στο πρότζεκτ της Αλεξανδρούπολης που σε συνδυασμό με τον ρόλο του ελληνικού λιμανιού στη διαμετακόμιση βαρέος αμερικανικού οπλισμού  στην Ουκρανία και την προοπτική αμερικανικών βάσων πιθανότατα με πυρηνικά όπλα στην ίδια πόλη, αντικειμενικά αυξάνει δραματικά το ρίσκο της ελληνικής εμπλοκής στο ουκρανικό με δεδομένο ότι αυτονόητα η Αλεξανδρούπολη γίνεται προνομιακός στόχος της Ρωσίας ακόμη και με πυρηνικά όπλα. Είναι εξέλιξη που για πρώτη φορά μετά από 35 χρόνια επανεμφανίζεται, από τη στιγμή που οι τελευταίες αμερικανικές βάσεις αποχώρησαν από την Ελλάδα  με τη συμφωνία απομάκρυνσής τους που είχε πετύχει ο Ανδρέας Παπανδρέου. Δεν το λες και επιτυχία!  

Πέραν αυτών, η μη αναφορά στον EastMed, η τυχόν πραγματοποίηση του οποίου αποτελεί την πανηγυρική επισφράγηση με διεθνές αντίκρυσμα του ότι το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο για τη δήθεν ΑΟΖ μεταξυ των δύο χωρών είναι μια ανεδαφική και μη εφαρμόσιμη διμερής συμφωνία, αποτελεί -και εδώ διά χειλέων του έλληνα πρωθυπουργού- προσχώρηση στον αμερικανικό τακτικισμό, που αφήνει εντέχνως ανοιχτό το ενδεχόμενο τουρκικής συμμετοχής στον εν λόγω αγωγό, για να ανανεώνονται οι ελπίδες της Άγκυρας και να υπηρετείται η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία

Διερωτώμαι, αν ούτε αυτό δεν ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του, τί άλλο έκανε από το μοστράρει πολιτική εποικοινωνία στα ελληνικά κοινά, που έχουν αρχίσει να ξερνάνε τα ψευλοδογήματα που τον έκαναν πρωθυπουργό της Ελλάδας;      

4. Τέλος, καμιά αναφορά σε κάποια περιγραφή του αυτοπροσδιοριστικού ρόλου που ορίζει στρατηγικά η Ελλάδα για τον εαυτό της σχετικά με το μέλλον και τον ρόλο μας, ως χωρας ευρωπαϊκής, μεσογειακής και βαλκανικης, μέσα σ’ έναν κόσμο που αλλάζει με δραματικούς ρυθμούς Αυτό είναι το αντικείμενο, το οποίο ένας σοβαρός και με αίσθημα ευθύνης απεναντι στα συμφέροντα της χώρας και των πολιτών της πρωθυπουργός όφειλε με την ομιλία του στο συγκεκριμένο βήμα να δώσει απόλυτη προτεραιότητα! Να ξεκαθαρίσει δηλαδή με απόλυτη σαφήνεια το πλαίσιο αναφοράς, προταγμάτων και περιορισμών που (θα έπρεπε να) ορίζουν τις διμερείς σχέσεις μεταξύ δύο ανεξάρτητων και συμμάχων  χωρών. Η έλλειψη αναφοράς σ’ αυτό μετατρέπει τον τελικά επικίνδυνο (και για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω) άκριτο και σε καμιά περίπτωση διπλωματικά ισορροπημένο φιλοαμερικανισμό του Κυριάκου Μητσοτάκη, από ευκαιρία διεθνούς αναβάθμισης της Ελλάδας σε επιβεβαίωση του εξαρτησιακού για τη χώρα μας χαρακτήρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, με την υπογραφή Κυριάκου Μητσοτάκη.

Κάπως έτσι μετατράπηκε η επίσκεψη στις ΗΠΑ σε επικονωνιακό τέχνασμα εσωτερικής πολιτικής στόχευσης, κατά το μοντέλο Ερντογάν, που πολύ συχνά υποτάσσει την εξωτερική πολιτική της χώρας του σε όχημα διεκδίκησης πολιτικού οφέλους στο εσωτερικό της Τουρκίας. Είναι ο ορισμός του πιο χυδαίου λαϊκισμού με άμεση συνέπεια την ενίσχυση των εθνικιστικών αντιλήψεων στο εσωτερικό της κοινωνίας μας.

Επαναλαμβάνω: Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι ένα μεταφυσικό ζήτημα για τις πολιτικές ηγεσίες, ούτε όχημα εσωτερικής πολιτικής επικοινωνίας και κυρίως δεν είναι εθνικιστική ανάγκη. Αντίθετα, η εξωτερική πολιτική είναι κατανοητή και αποτελεσματική μόνον ως διαλεκτική απόρροια της πραγματικής και ρεαλιστικής προαγωγής των μεγάλων συμφερόντων του τόπου, από υπεύθυνες κυβερνήσεις με αίσθηση καθήκοντος και ευθύνης απέναντι στη χώρα και τους πολίτες της.

Αυτά, λοιπόν είναι τα θέματα που στις σημερινές συνθήκες είναι άκαμπτη η ανάγκη αναφοράς τους σε τέτοιες περιστάσεις από τα χείλη του οποιουδήπουτε έλληνα πρωθυπουργού σε τέτοιο βήμα, ώστε να προαχθούν τα συμφέροντα της Ελλάδας.  Και ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πάλι δεν το έκανε!